भरोसा छैन बेपत्ताका परिवारलाई

सरकारी र गैरसरकारी कार्यालयले कार्यक्रम गरेर मुद्दालाई पुरानो बनाउने र जबर्जस्ती बिर्साउन खोजेको आरोप
‘पीडितलाई न्यायको अनुभव नदिलाए कुनै पनि बेला घाउ बल्झिन सक्छ’
कान्तिपुर संवाददाता

लमजुङ — राइनास १ भलायखर्कका टंकनिधि घिमिरेले बाबु तीर्थराज घिमिरेलाई बेपत्ता बनाउनेविरुद्ध कारबाही हुनुपर्ने भन्दै २ वर्षअघि बेपत्ता पारिएका व्यक्तिको खोजबिन आयोगमा उजुरी दिए ।

२०५८ फागुन १७ मा गाउँकै ज्ञानोदय माविमा बोलाएर गोरखाको हर्मीस्थित तत्कालीन सेनाले लगेका तीर्थराजको अवस्था अझैसम्म अज्ञात छ । उजुरी दिँदा पनि सरकारले उनको अवस्थाबारे परिवारलाई जानकारी दिएको छैन ।

‘नेताका नाटक, सरकारका आश्वासन । भुलाउन दिएको राहत रकमले हाम्रो मन कसरी बुझ्छ ?’ टंकनिधिले भने, ‘खाली पीडा दिने मात्रै काम भयो । सधैं आँसु झार्ने मात्रै काम भयो । हाम्रा मान्छे कहाँ छन्, भन्नु पर्दैन ?’ उजुरी दिँदा आशा लागेर दिए पनि पछिल्लो समय न्याय पाउनेमा उनलाई भरोसा छैन ।

Yamaha

मध्यनेपाल १ जिताका रमेश पौडेललाई तत्कालीन सुरक्षा फौजले ०५८ चैत १२ मा पक्राउ गरेको थियो । त्यसपछि उनको कुनै खबर नपाएको पत्नी शकुन्तला बताउँछिन् । ‘कमसेकम कहाँ के भएको हो, यति मात्रै भनिदिए पनि चित्त बुझ्ने एउटा पाटो हुन्थ्यो,’ उनले भनिन् ‘सास रहुन्जेल आश हुन्छ नि । कि छैन भनिदिए हुन्थ्यो ।’ दूधे बालक छाडेर गएका उनी नफर्किएको उनले सुनाइन् ।

बेंसीसहर नगरपालिका ६ चण्डीस्थानकी मिठी अधिकारी छोरीबारेको जानकारी पाइन्छ कि भनेर द्वन्द्वकालीन मुद्दाका कुनै पनि कार्यक्रममा जान छाडदिनन् । जुनुसकै कार्यक्रममा पनि उनी गहभरि आँसु टिल्पिलाउँदै छोरीको अवस्थाबारे प्रश्न गर्छिन् । छोरी सीतालाई ०५८ चैत १४ मा नाल्माबाट सुरक्षाफौजले गिरफ्तार गरेर लगेको उनी बताउँछिन् । ‘तीन महिनासम्म मैले पुलिस कार्यालयमा देखेकी थिएँ । त्यसपछि कहिल्यै देख्न पाइनँ,’ उनले भनिन्, ‘बरु धनसम्पत्ति केही चाहिँदैन, छोरीको अवस्था बताइदिए हुन्छ ।’

बेपत्ताविरुद्धको अन्तर्राष्ट्रि दिवसको अवसरमा बिहीबार रेडक्रस सोसाटी लमजुङ शाखाले बेंसीसहरमा आयोजना गरेको कार्यक्रममा उनले छोरीको अवस्थाबारे जानकारी नभएपछि किरिया समेत नगरेको बताइन् ।

चण्डीस्थानकै सन्तबहादुर रिमालले सरकारी र गैरसरकारी कार्यालयले विभिन्न कार्यक्रम गरेर मुद्दालाई पुरानो बनाउने र जबर्जस्ती बिर्साउन लगाएको आरोप लगाए । ‘यतिका वर्ष बितिसक्यो । हाम्रा मान्छे कहाँ छन् समेत भन्न नसक्ने सरकारले राहत दिएको जस्तो गरी राजनीति गरेको छ,’ उनले भने । छोरा राजकुमारलाई तत्कालीन विद्रोही माओवादीले ०६१ भदौ ११ देखि बेपत्ता बनाएको उनले सुनाए ।

मध्यनेपाल ३ सूर्यपालकी मैया बस्नेत हिजोआज औपचारिक कार्यक्रममा सितिमिति जाँदिनन् । गए पनि बोल्दिनन् । बेपत्ता पतिबारे जानकारी लिन खोज्नेलाई उनी हत्तपत्त जानकारी दिन मान्दिनन् । ‘कार्यक्रममा गएर के हुन्छ ? बोलेर के हुन्छ ? त्यतिबेलै प्रहरी, त्यसपछि मानवअधिकार आयोग, एड्भोकेसी फोरम, आईसीआरसी सबैमा उजुरी दिएँ,’ उनी भन्छिन्, ‘२ वर्षअघि आयोगमा पनि उजुरी दिएँ केही भएन क्यारे ? कसैको भरोसा छैन ।’

उनका पति कृष्णबहादुरलाई ०५६ असार ३ मा सोतीपसलस्थित साथी रामचन्द्र गिरीको घरबाट प्रहरीले गिरफ्तार गरेको थियो । त्यसयता उनको अवस्था अझै अज्ञात नै छ । ‘देउवा (शेरबहादुर देउवा) कतिपटक प्रधानमन्त्री भए । प्रचण्ड (पुष्पकमल दाहाल) कतिपटक प्रधानमन्त्री भए । यी दुईजनाले जवाफ दिनु पर्दैन ?,’ उनले भनिन् ।

तत्कालीन स्थानीय शान्ति समितिमार्फत लमजुङका २७ जना बेपत्ताका परिवारले आफ्ना आफन्तलाई द्वन्द्वकालमा बेपत्ता पारिएको भन्दै आयोगमा उजुरी दिएका थिए । यीमध्ये १६ जना बेपत्ताका परिवारले राहत बुझदै आएका छन् । रेडक्रसका शाखा सभापति दीपक बरालका अनुसार जिल्लाबाट १६ जना बेपत्ता रहेको रेडक्रसको सूचीमा छ ।

जिल्ला समन्वय समितिका प्रमुख लोकराज पाण्डेले बेपत्ता पारिएका परिवारको घाउमा नुन छर्किने मात्रै नभएर सरकारले मलमपट्टी लगाउनुपर्ने बताए । ‘पीडितलाई न्यायको अनुभव नदिलाए कुनै पनि बेला घाउ बल्झिन सक्छ । ख्याल गर्नुपर्छ,’ उनले भने ।

प्रमुख जिल्ला अधिकारी झंकनाथ ढकालले बेपत्ताका साथै द्वन्द्वपीडितलाई सरकारले राहत उपलब्ध गराउँदै आएको र पीडितले समयमै राहत लिन सुझाव दिए । ‘पीडितलाई जीविकोपार्जनमा समस्या भएको भनी सरकारले राहत उपलब्ध गराएको हो । थोरै हुनसक्छ । यसलाई सदुपयोग गरिए जीविकोपार्जनमा ठूलै परिवर्तन ल्याउन सक्छ,’ उनले भने ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र १६, २०७५ ०९:१५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

थन्कियो डायलासिस उपकरण

म्याग्दी जिल्ला अस्पतालमा उपकरण चलाउने प्राविधिक भएनन्
अस्पतालका धेरै उपकरणमा विदेशमा रहेका जिल्लावासीको योगदान
कान्तिपुर संवाददाता

म्याग्दी — मृगौला रोगी डायलासिस जिल्लामै गर्न नपाएर पोखरा र अन्यत्रका अस्पताल जान्छन् । जिल्ला अस्पतालमा भने उपकरण भए पनि थन्किएर बसेको छ ।

म्याग्दी जिल्ला अस्पतालमा उपकरण चलाउने प्राविधिक नहुँदा तीन महिनादेखि थन्किएर बसेको हो ।

रघुगंगा गाउँपालिका ३ पीप्ले तल्लाघरका मुकुन्द र माधव सुवेदी दाजुभाइले दिवंगत आमा धनीदवीको स्मृतिमा अस्पताललाई ३० लाख रुपैयाँ पर्ने डायलासिस मेसिन दिएका थिए । दुवै मृगौलापीडित भएरै आमाको निधन भएको थियो ।

सुवेदी दाजुभाइले आर्थिक अभावमा उपचार गराउन नसक्ने मृगौलापीडितलाई जिल्लामै उपचार गर्न सुविधा पुगोस् भन्दै डायलासिस मेसिन सहयोग गरेका थिए । दाताबाट प्राप्त डायलासिस मेसिन पूर्ण नभएको भन्दै अस्पतालले छुट्टै १३ लाख रुपैयाँलागतमा फिल्टर सिस्टम आरओ मेसिन पनि खरिद गरेको थियो । तर, उक्त मेसिन चलाउन प्राविधिक र रोग हेर्ने डाक्टरसमेत नभएकाले अलपत्र परेको हो ।

‘सेटअप गर्ने ज्ञान र चलाउन जानेको डाक्टर र प्राविधिक नहुँदा मृगौला रोगीका लागि आएको डायलासिस मेसिन थन्किएको छ,’ अस्पतालका निमित्त प्रमुख डा. भूषणकुमार सुवेदीले भने, ‘यही महिना अन्तिम साताबाट मेसिन प्रयोगमा ल्याउने लक्ष्य छ ।’

जिल्ला अस्पताललाई मृगौला डायलासिस मेसिन मात्र होइन प्रवासमा रहेका जिल्लावासीले विभिन्न सहयोग गरेका छन । हङकङमा रहेका म्याग्देलीले १२ लाख रुपैयाँको लागतमा डिजिटल भिडियो एक्स–रे मेसिन र मर्मतसम्भार तथा व्यवस्थापन गर्न ६ लाख ६५ हजार रुपैयाँको छुट्टै अक्षय कोष स्थापना गरिदिएका छन् । जापानमा रहेका म्याग्देलीबाट भिडियो एक्स–रे मेसिन, बेल्जियममा रहेकाहरूले रगत परीक्षण गर्ने कम्प्लिट काउन्टिङ मेसिन र फ्रिजसहित ब्लड बैंक स्थापना गरेका छन् ।

यस्तै इजरायलमा रहेका म्याग्देलीले इमरजेन्सी उपचारमा प्रयोग हुने विभिन्न उपकरण दिएका छन् । ठूला उपकरण मात्र होइन सामान्य पल्स अक्सिमिटर र बीपी, कफजस्ता औजार पनि विभिन्न दाताले दिएका छन् । अस्पतालका बिरामी राख्ने शय्याहरूसमेत विभिन्न दाताहरूले उपहार दिएका छन् । अस्पतालमा प्रयोग भएका केही बेड अस्ट्रेलियामा रहेका जिल्लावासीले दिएका हुन् । अस्पतालमा औषधिबाहेक अधिकांश औजार उपहारका छन् ।

‘अस्पतालका धेरै उपकरणहरू विदेशमा रहेका जिल्लावासीको योगदान छ । जिल्लाका सबै क्षेत्रबाट सहयोग र सहकार्य भएकाले बेनी जिल्ला अस्पतालमा बिरामीको विश्वास छ,’ डा. विराट शर्माले भने, ‘दरबन्दीअनुसार सबै विशेषज्ञ डाक्टर जिल्लामा आउने हो भने यो अस्पताल गण्डकी प्रदेशको नमुना बनाउन सकिन्छ ।’

जिल्ला अस्पताललाई कोरिया प्रवासमा रहेका म्याग्देलीले इमरजेन्सी भवन र बहराइनबाट नाक, कान घाँटी तथा भान्सा भवन बनाइदिएका थिए । अस्पतालले नयाँ भवन बनाउन भन्दै दुई वर्ष पनि नपुग्दै ती संरचना भत्काएको छ । प्रस्तावित नयाँ भवनको काम भने अघि बढेको छैन ।

प्रकाशित : भाद्र १६, २०७५ ०९:१४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT