गाउँपालिका कार्यालय गाविसमै

नयाँ संरचनाअनुसार स्थानीय तहका कार्यालय सञ्चालन भइरहे पनि जग्गाधनी पुर्जामा अझै गाविसकै नाम
आश गुरुङ

लमजुङ — पुरानो व्यवस्थाको स्थानीय निकाय हुँदा निर्माण गरिएका र प्रयोगमा रहेका कतिपय भौतिक संरचना संघीयता कार्यान्वयनपछि व्यवहारमा स्थानीय तहमा हस्तान्तरण भएका छन् । यहाँ कार्यालयहरू कानुनी रूपमा भने अझै पनि स्थानीय तहको नाउँमा गएका छैनन् ।

लमजुङको साबिक गौंडा गाविसको कार्यालयमा सञ्चालन गरिएको दूधपोखरी गाउँपालिकाको कार्यालय । तस्बिर : आश

बेंसीसहरमा रहेका कार्यालयका शाखा, उपशाखा तथा सम्पर्क कार्यालय गत आर्थिक वर्षभित्रै स्थानीय तहमा हस्तान्तरण गरिएका थिए । तर, ती पुरानै कार्यालयका नाममा छन् । हाल स्थानीय तहमा रहेका सबै गाउँपालिकाका कार्यालय साबिकका गाविसको भवनमा छन् । झन्डै १६ महिनायता स्थानीय तह बसेर कार्य सञ्चालन भइरहेको भए पनि धनीपुर्जामा नाम फेरिएका छैनन् ।


स्थानीय तहमा स्थानीय निकायको संरचना कानुनी रूपमा ल्याउन ऐन बन्नै बाँकी रहेको जनप्रतिनिधि बताउँछन् । गाविस कार्यालय हुँदा गाविस सचिव, सहायक, गाविसको स्रेस्ता र स्टोरलगायतका लागि बनाइएका भवनमा हाल गाउँपालिकाका कार्यालय छन् ।

Yamaha


दूधपोखरी गाउँपालिकाका अध्यक्ष छुपीमाया गुरुङका अनुसार गाउँपालिकाको कार्यालय साबिक गौंडा गाविसको कार्यालयबाट सञ्चालन हुँदै आएको छ । हाल दूधपोखरी गाउँपालिका ६ गौंडामा रहेको कार्यालयलाई वडा ३ र ४ को सीमाक्षेत्र इलमपोखरी लेपारचोकमा सार्ने निर्णय भएको छ । तर, जोर्नेबाट उक्त ठाउँसम्म सडकको ट्रयाकसमेत खुलेको छैन । ‘लेपारचोकमा अब प्राविधिक पठाउँछौं । अनि मात्रै कार्यालयका भवन बनाउने कुरा अघि बढ्छ,’ उनले भनिन् । गाउँपालिकाको छुट्टै कार्यालय नभएको र विभिन्न उपशाखाहरू भाडाको घरमा बस्न बाध्य भएको उनले बताइन् ।


क्व्होलासोंथर गाउँपालिकाको कार्यालय साबिक मालिङ गाविसको कार्यालयमा छ । द्वन्द्वमा तत्कालीन विद्रोही माओवादीले भत्काएको उक्त कार्यालय पुनर्निर्माण गरिएको छ । हाल क्व्होलासोंथर २ मा पर्ने उक्त भवनमा क्व्होलासोंथर गाउँपालिकाको कार्यालय छ । गाउँपालिका अध्यक्ष प्रेम घलेका अनुसार साबिक गाविस भवनमा अध्यक्ष, उपाध्यक्ष, प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतको कार्यालय छ । अन्य शाखाहरू शारदा माविको छात्रावास भवनमा राखिएको छ । ‘गाउँलेले जग्गा दान गर्नेबारे कुरा अघि बढेको छ । जग्गा व्यवस्थापनपछि हामी भवन बनाउँछौं । त्यसपछि सहज हुन्छ,’ उनले भने ।


दोर्दी गाउँपालिका अध्यक्ष ओमबहादुर गुरुङका अनुसार गाउँपालिका कार्यालय साबिक कृषि सेवा केन्द्रको भवनमा छ । तत्कालीन विद्रोही माओवादीले द्वन्द्वकालमा आगो लगाइदिएपछि ध्वस्त संरचना शान्ति स्थापनापछि कृषि सेवा केन्द्र पुन:स्थापना गरिएको थियो । उक्त भवन गाउँपालिकाले मर्मत गरी कार्यालय सञ्चालन गरेको अध्यक्ष गुरुङले बताए । ‘हामीले भवनको मर्मत गरेर कार्यालय चलाएका छौं । छानो चुहिने भएको छ,’ उनले भने, ‘यही जग्गामा नयाँ भवन बनाउने सोच बनाएका छौं ।’ उनका अनुसार कृषि सेवा केन्द्र गाउँपालिकाको नाममा आए पनि जग्गा नामसारी भने अझै भइसकेको छैन ।


मस्र्याङदी गाउँपालिका अध्यक्ष अर्जुन गुरुङले गाउँपालिका कार्यालय साबिक भुलभुले गाविसको कार्यालयमा सञ्चालन गरिएको बताए । उक्त कार्यालय हाल मस्र्याङदी गाउँपालिका ८ मा पर्छ । कृषि र पशुको शाखा खुदीमा छ । उनीहरू यसअघि स्थानीय निकाय हुँदा निर्माण भएका कार्यालयमै बसेका छन् ।


शिक्षा, स्वास्थ्य लगायत शाखालाई पञ्चविचार प्राविको भवनमा राखिएको छ । ‘गाउँपालिकाको नाममा जग्गा छैन । यसअघिको गाविस भवनको नामको जग्गा गाउँपालिकाको नाममा ल्याइएको छैन । कार्यालय निर्माणका लागि जग्गाको अभाव छ’ उनले भने । उनका अनुसार साँघुरो संरचनामा जसोतसो काम गर्दै आइएको छ । ‘हिजोको स्थानीय निकायको नामका संरचना स्थानीय तहमा आइसकेको छ । तर, स्थानीय तह हाम्रो मातहातमा आएको पुर्जा भने बनेको छैन,’ उनले भने ।


जिल्ला समन्वय समितिका प्रमुख लोकराज पाण्डेले हिजोका सबै संरचना स्थानीय तहमा हस्तान्तरण भइसकेको बताए । ‘सबै सम्पत्ति स्थानीय तहमा गइसकेको छ । यो स्थानीय तहको सम्पत्ति हो,’ उनले भने, ‘स्वत: गइसकेको सम्पत्ति यत्तिकै राख्ने वा नामसारी गर्ने त्यो स्थानीय तहको काम हो । सायद विस्तारै गर्लान् ।’

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र २७, २०७५ ०९:५५
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

खरखरेको पहिरोले हैरानी

आश गुरुङ

लमजुङ — पानी पर्नेबित्तिकै बेंसीसहर नगरपालिका ६ बेलौती बिसौना नजिकै उत्तीसघारीको खरखरेमा पहिरो झर्छ । यो पहिरोले हिमाली जिल्ला मनाङसम्मका स्थानीयलाई रुवाएको छ ।पानी परिरहे उक्त पहिरो पन्छाउन सकिँदैन । पहिरो झरिरहेकाले यात्रुसमेत हिँड्न मिल्दैन ।

मनाङ जाने एकमात्र बेंसीसहर–चामे सडकको बेंसीसहर नगरपालिका ६ बेलौतीबिसौना नजिकै उत्तीसघारी खरखरेमा सोमबार खसेको पहिरो । तस्बिर: कान्तिपुर

‘पानी परेपछि जहिल्यै ठूलो पहिरो खस्ने । आज बिहान (सोमबार) एउटा जरुरी बैठकका लागि बेंसीसहर आउँदै थिएँ । पहिरो खस्दै रहेछ । जानै सकिनँ । बीचबाटोबाट फर्किएँ,’ मस्र्याङ्दी गाउँपालिका अध्यक्ष अर्जुन गुरुङले भने । उनका अनुसार पहिरोले धेरै जरुरी कामहरू रोकिएका छन् । जरुरी बैठकमा आउजाउ गर्न पाएका छैनन् ।


मस्र्याङ्दी गाउँपालिका ४ ताघ्रिङका अध्यक्ष सुमन गुरुङका अनुसार कयौंपटक मोटरसाइकल उक्त पहिरोमा रोकिने गरिएको छ । ‘बेंसीसहर आउने–जाने गर्नुपर्छ । पहिरोले कहिले बेंसीसहर र कहिले वडाको जरुरी काम गर्न पाइँदैन । कतिबेला पहिरो झर्छ थाहै हुन्न’ उनले भने ।


मस्र्याङ्दी गाउँपालिका तथा विभिन्न कार्यालयका सरकारी तथा गैरसरकारी कार्यालयका कर्मचारी प्राय: बेंसीसहरमै बस्छन् । पहिरो गएपछि उनीहरू समस्यामा पर्ने गरेका छन् । साँझ बेंसीसहर आउँदा र बिहान कार्यालय जाँदा उनीहरू पहिरोबाट फर्कन बाध्य छन् । ग्रामीण तालिम केन्द्र सिम्पानीका केन्द्रप्रमुख बद्रीनाथ सापकोटाले पहिरोका कारण सोमबार कार्यालय जान नसकिएको बताए ।


‘कहिले कार्यालयमै बस्छु । कहिले बेंसीसहर बस्छु । बेंसीसहर आउँदा र जाँदा खरखरेको पहिरो बाधक बन्छ । कहिले पहिरोमै कुरेर दिन बित्छ,’ उनले भने, ‘चाहेर पनि जान नसकिएपछि काम गर्न गाह्रो हुन्छ नि ।’ बेंसीसहर बस्दाको समय कार्यालयकै कामका लागि कार्यालय प्रमुख र जनप्रतिनिधिसँग भेटघाट गर्ने गरेको उनले बताए । उनका अनुसार बेंसीसहरदेखि उनको कार्यालयको दूरी ५ किलोमिटरको छ । ‘हिँड्नै नमिल्ने गरी पहिरो खसिरहेको हुन्छ । पहिरो तरौं ज्यानै जाला भन्ने डर’ उनले भने ।


बेंसीसहर नगरपालिका ६ का वडाध्यक्ष भोजबहादुर रिमालका अनुसार पानी पर्नेबित्तिकै पहिरो झर्छ र पहिरो पन्छाउन समय लाग्छ । भिरालो जमिन, खरखरे गिटीयुक्त चट्टान, तलबाट मस्र्याङ्दीको कटान, पहिरोमा मूल, माथिल्लो क्षेत्रमा धान रोपाइँले गर्दा पहिरो खस्ने गरेको छ । पहिरो खसेपछि ग्रामीण भेगका बालबालिका र वृद्धवृद्धा सबैभन्दा समस्यामा परेको उनले बताए ।


लमजुङ उद्योग वाणिज्य संघ खुदी इकाइका अध्यक्ष वीरेन्द्र भण्डारीले पहिरोले कयौंपटक सामान अलपत्र परेको बताए । उनका अनुसार सामान अलपत्र पर्दा पानीले भिज्ने, ओसिने वा पहिरोले नै लाने डर हुन्छ । ‘कति सामान मस्र्याङ्दी गाउँपालिकाका लागि र कति सामान मनाङका लागि अपलोड भएको हुन्छ । कति सामान बेंसीसहर नपुग्दै र कति सामान मनाङ नपुग्दै नष्ट हुन्छन्,’ उनले भने ।प्रमुख जिल्ला अधिकारी झंकनाथ ढकालका अनुसार खरखरेको पहिरो खसेपछि पन्छाएर बाटो बनाउनुबाहेक तत्कालका लागि कुनै विकल्प छैन । वरपरबाट अर्को बाटो बनाऊँ भने पनि ठाउँ छैन ।


‘बाटोले पानी पर्नेबित्तिकै दु:ख दिन्छ । आज बाटो बनायो, भोलि फेरि बन्द । साउन–भदौ महिना प्राय: बाटो बन्द भइरहेको छ । हामीले चौबीस घण्टाभित्र बाटो खुलाएका छौं । बाटो खुलाउन नसक्ने स्थिति आएमा हाम्रै पो के लाग्यो र,’ उनले भने । उनले बाटोको विकल्प खोजिनुपर्ने बताए । ‘कि ठूलै रकम खर्च गरेर पहिरो भएको ठाउँमा फराकिलो बाटो बनाउनु पर्‍यो । नत्र विकल्प खोज्नुपर्छ । विकल्प खोजिएन भने यो पहिरोले सधैंको दु:ख दिन्छ,’ उनले भने । मस्र्याङ्दी गाउँपालिका अध्यक्ष अर्जुन गुरुङले बाटोको विषयमा धेरै पटक डिभिजन सडक कार्यालय, नेता र मन्त्रीलाई भने पनि समस्याको समाधान नभएको गुनासो गरे ।


स्थानीयका अनुसार उक्त सडक निर्माण गरेको २४ वर्ष भयो । यतिका वर्षसम्म पनि सडकको स्तरोन्नति हुन सकेको छैन । बेंसीसहरबाट मनाङसम्म सडक पुर्‍याउने भनी सडक विभागले आर्थिक बर्ष २०५१/५२ मा बेंसीसहरबाट निर्माण सुरुवात गरेको उक्त सडकलाई नेपाली सेनाले आव ०५८/५९ देखि जिम्मा लिएको थियो । त्यही बेला खुदीसम्मको सडक निर्माण भएको स्थानीय बताउँछन् । दिनदिनैको पहिरो खस्नाले माथिल्लो गाउँका करिब २० घर जोखिममा परेका छन् ।


डिभिजन सडक कार्यालय दमौलीका डिभिजन इन्जिनियर भानु जोशीले उक्त सडकमा यसअघि पनि ग्याबिन लगाएर पर्खाल निर्माण गरिएकोमा केही वर्ष धानेको थियो । ‘माथिल्लो क्षेत्रमा पानी राखेर धान खेती गरिनु, जमिन भिरालो, मस्र्याङ्दी कटान र जमिनमै रहेको गिटीले समस्या पारेको छ’ उनले भने, ‘दीर्घकालीन समाधानका लागि बाटो अन्तै बनाउनुपर्ने हुन्छ । यसैलाई बढी खर्च गरेर बाटोलाई दिगो बनाउन सकिन्छ ।’ विस्तृत अध्ययन गरी यसको दीर्घकालीन समाधानको उपाय खोज्नुपर्ने उनले बताए ।

प्रकाशित : भाद्र २६, २०७५ ०९:५२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT