माथिल्लो दोर्दी ‘ए’ जलविद्युत् : चैतदेखि परीक्षण उत्पादन

२५ मेगावाटको आयोजनाको ८५ प्रतिशत काम सकियो
कान्तिपुर संवाददाता

लमजुङ — दोर्दी खोलामा निर्माणाधीन २५ मेगावाटको माथिल्लो दोर्दी ‘ए’ जलविद्युत् आयोजनाले आगामी चैतमा परीक्षण उत्पादन थाल्नेगरी कामलाई तीव्रता दिएको छ ।

लमजुङको दोर्दीखोलामा २५ मेगावाटको माथिल्लो दोर्दी ‘ए’ जलविद्युत् आयोजनाको विद्युत् उत्पादनका लागि पानी ल्याउन निर्माण गरिएको सुरुङ ।तस्बिर : आश गुरुङ/कान्तिपुर

दोर्दी गाउँपालिका ६ ढोडेनी र ७ फलेनीबीचको दोर्दीखोलामा बन्दै गरेको जलविद्युत्को निर्माण कार्य ८५ प्रतिशत सकिएको आयोजनाले जनाएको छ ।

२ हजार ६ सय २३ मिटर लम्बाइको सुरुङ निर्माण भइकेको छ । सुरुङको निर्माण कार्य वाइबा इन्फ्राटेक प्रालिले गरेको हो । २ हजार ८ सय ५४ मिटर लामो पेनस्टक पाइपको जडान कार्य सकिएको छ ।

पेनस्टकको सिभिल र हाइड्रोमेकानिकलको काम माछापुच्छ्रे जेभीले गर्दै आाएको छ । आयोजनाका अनुसार हेडवक्र्स र विद्युत् गृहको निर्माणकार्य करिब ७० प्रतिशत सकिएको छ । हेडवक्र्स र पावरहाउस वज्रगुरु कन्स्ट्रक्सन प्रालिले गरिरहेको छ ।

दोर्दी गाउँपालिकाको ढोडेनी तल्लो सिमीस्थित लोंदोखोला दोभानमा बाँध बाँधेर कीर्तिपुरबेंसी नजिकै मालेबगरमा निर्मित विद्युत् गृहमा पानी खसालेर विद्युत् उत्पादन गरिनेछ । नदीको बहावमा आधारित (रन अफ रिभर) को उक्त आयोजनाको अन्डरग्राउड (भूमिगत) विद्युत् गृह हुनेछ ।

उक्त विद्युत् गृहमा १२ दशमलव ५ मेगावाटका २ वटा पेल्टन टर्बाइन रहनेछन् । आयोजनाको प्रवद्र्धक लिबर्टी इनर्जी कम्पनी लिमिटेडका अध्यक्ष कुशकुमार जोशीका अनुसार आगामी जनवरी १४ (माघ महिना) भित्र विद्युत् निर्माणका ‘मेजर’ कार्य सक्ने कार्यतालिका छ ।

फागुनसम्म सम्पूर्ण संरचना निर्माण तथा उपकरण जडान गर्नेछ । चैत महिनाभित्र विद्युत् उत्पादन गरिने उनले बताए । ‘निर्माणकार्य ८५ प्रतिशतभन्दा बढी सकियो । हामी तोकिएको समयमै काम पूरा गर्छौं,’ उनले भने । नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका निर्देशक कुलमान घिसिङले उत्पादित विद्युत् १ मेगावाट पनि खेर जान दिन्नाैं भनेकाले विद्युत् खेर नजानेमा आशावादी रहेको उनले बताए ।

दोर्दी करिडोरमा निर्माणाधीन १३२ केभीको राष्ट्रिय प्रसारण लाइन निर्माणकार्य देखिने गरी अघि नबढेको भन्दै उनले छिटो निर्माण गर्न आग्रह गरे । ‘ट्रान्समिसन लाइन निर्माण गर्न सरकार जिम्मेवार बन्नुपर्छ । कतिपय आयोजनाको विद्युत् यतिकै खेर गइरहेको छ । यो नियति हामीले व्यहोर्नु नपरोस्,’ नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका पूर्वअध्यक्षसमेत रहेका जोशीले भने ।

प्रदेश सांसद धनञ्जय दवाडीले लमजुङ लगानीमैत्री जिल्ला भएकाले ढुक्क भएर लगानी गर्न निजी क्षेत्रलाई आग्रह गरे । ‘निर्माणका क्रममा देखिएका समस्या समाधान गर्न राजनीतिक दल, स्थानीय सरकार र प्रशासनको पूर्ण सहयोग छ,’ उनले भने । जलविद्युत्बाट आर्थिक समृद्धिको परिकल्पना गण्डकी प्रदेशले गरेको भन्दै जलविद्युत्को समुचित विकास हुनुपर्ने औंल्याए ।

‘गण्डकी प्रदेशले उज्यालो प्रदेश घोषणा गरिसकेको छ । सरकारी घोषणालाई सबै मिलेर कार्यान्वयन गरौं,’ उनले भने ।आयोजनाका प्रबन्ध निर्देशक आत्माराम घिमिरेका अनुसार नेपाल इन्भेस्टमेन्ट बैंकको अगुवाइमा ९ वटा बैंकले आयोजनामा ऋण लगानी गरेका छन् ।

प्रकाशित : मंसिर २०, २०७५ ११:३१
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

कालीगण्डकी परियोजनाको डीपीआर

पर्वत, बागलुङ र गुल्मीका ६ स्थानीय तह लाभान्वित हुनेगरी परियोजना सञ्चालन हुँदै 
कान्तिपुर संवाददाता

पर्वत — पर्वत, बागलुङ र गुल्मीका ६ स्थानीय तह प्रत्यक्ष लाभान्वित हुनेगरी सञ्चालन हुने कालीगण्डकी जलाशययुक्त बहुउद्देश्यीय परियोजना अघि बढ्ने भएको छ । परियोजना अघि बढाउन केन्द्र सरकारको ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालयले चासो देखाएको हो ।

प्रस्तावित कालीगण्डकी बहुद्देश्यीय परियोजनाको प्रभावित क्षेत्रमा पर्ने मोदीवेणीधाम ।तस्बिर : अगन्धर तिवारी/कान्तिपुर

पर्वतको फलेवास नगरपालिकाका नगरप्रमुख पदमपाणि शर्माका अनुसार मन्त्रालयको एक विशेषज्ञ टोलीले परियोजनाको विस्तृत अध्ययन प्रतिवेदन (डीपीआर) को काम सुरु गरिसकेको छ ।

अघिल्लो वर्ष पर्वतको कुश्मा र फलेवास नगरपालिका तथा बिहादी गाउँपालिका, बागलुङको बागलुङ र जैमिनी नगरपालिका तथा गुल्मीको कालीगण्डकी गाउँपालिकाले कालीगण्डकीमा जलाशययुक्त परियोजना निर्माण गर्ने विषयमा सहमति भएको थियो । ‘तीनै जिल्लाका स्थानीय तहले एक खालको सहमति गरेर मन्त्रालयमा डीपीआरका लागि आग्रह गरेका थियौं,’ शर्माले भने, ‘अहिले समयमै काम सुरु भएको छ । अब आशा जागेको छ । परियोजना देशकै गौरवको हुनेछ ।’

कालीगण्डकी जलाशययुक्त परियोजनामा १ हजार मेघावाट विद्युत्, सिंचाइ र जल यातायातसमेत सञ्चालन गर्न सकिने गरी कालीगण्डकी बहुद्देश्यीय परियोजनाको अवधारणा ल्याइएको हो । ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालयले पर्वत, बागलुङ र गुल्मी जिल्लामा निर्माण हुने परियोजनाको विस्तृत सर्वेक्षणका लागि पहिलो चरणको काम सुरु गरेको हो ।

केन्द्र सरकारले आर्थिक वर्ष २०७५/७६ को बजेटमा कालीगण्डकी बहुउद्देश्यीय परियोजनाको विस्तृत सम्भाव्यता अध्ययनका लागि बजेट विनियोजन गरेपछि अध्ययनको काम अघि बढेको हो ।

जानकारहरूका अनुसार अध्ययनका लागि पहिलो चरणमा ५० लाख रुपैयाँ बजेट छ । सर्वेक्षणका लागि विद्युत् विकास विभागको एउटा टोलीले गत सातादेखि भौगोलिक अवस्था, विद्युत्गृह, बाँध निर्माण गर्न सकिने सम्भाव्य स्थलहरूको स्थलगत निरीक्षण र अवलोकन गरेको छ ।

इन्जिनियर रवि नेपालसहितको टोली निर्माणस्थल र भौगर्भिक अवस्थाका बारेमा जानकारी लिएर प्रतिवेदन तयारीमा जुटेको छ । टोलीमा संलग्न फलेवासका नगरप्रमुख शर्माका अनुसार परियोजनाको ड्याम फलेवास ११ पाङराङको श्रीकाङ वा बिहादी–२ बर्राचौरको घुमाउने नजिकै रहनसक्ने टोलीको निष्कर्ष छ । ‘टोलीले अध्ययन गरेर फर्किएको छ,’ उनले भने, ‘सबै डिटेल प्रतिवेदन आइसकेपछि ड्याम कहाँ रहने भन्ने टुंगो लाग्छ ।’

उनले यो परियोजना सफल भए गण्डकी प्रदेशको समृद्धिको ढोका खुल्ने दाबी गरे । बिहादी–१ को खबरा भीरदेखि बाँध निर्माण गर्न सकिने बिहादी–६ सेतीवेणीसम्मको अध्ययन गरेको टोलीका सदस्य तथा इन्जिनियर रवि नेपालले जानकारी दिए । ‘अहिले भौगोलिक र अन्य अवस्थाका बारेमा अध्ययन गरिरहेका छौं । केही समयमा परियोजनाको डिटेल जानकारी आउँछ,’ उनले भने । परियोजनाको विस्तृत अध्ययन गर्न केही समय लाग्ने उनले बताए ।

गण्डकी र प्रदेश ५ को ठूलो जलविद्युत् परियोजनाको रूपमा बन्न सक्ने कालीगण्डकी बहुउद्देश्यीय परियोजनाको विस्तृत सम्भाव्यता अध्ययन गर्दै निर्माण अघि बढाउन राष्ट्रिय र स्थानीयस्तरमा तीव्र लबिङ भइरहेको छ । परियोजना अघि बढेमा पर्वत, बागलुङ र गुल्मीको ठूलो क्षेत्रफलको भूभागमा पर्यटन, सिँचाइ र यातयातका क्षेत्रमा फड्को मार्न सकिने सरोकारवालाको दाबी छ । ‘यो परियोजना हाम्रो मात्रै होइन,’ कुश्माका नगरप्रमुख रामचन्द्र जोशीले भने, ‘देशले नै आर्थिक क्षेत्रमा फड्को मार्नेछ ।’

विद्युत् प्राधिकरणले २४ वर्षअघि गरेको एक अध्ययनअनुसार कालीगण्डकीको पर्वत खण्डमा जलाशययुक्त परियोजना बनाउन सके हजार मेगावाट विद्युत् उत्पादन गर्न सकिन्छ । त्योबाहेक कालीगण्डकी तटीय क्षेत्रका हजारांै हेक्टर फाँटमा सिँचाइ सहज हुन्छ ।

जलाशयमा कालीगण्डकीको झन्डै ६० किलोमिटर क्षेत्रमा जलयातायात सञ्चालन गर्न सकिने अध्ययनबाट देखिएको थियो । कालीगण्डकीमा पर्वतको बिहादी गाउँपालिका– १ बाच्छा र बिहादी तथा बागलुङको जैमिनी नगरपालिका–८ छिस्तीको खोंचमा बहाव थुनेर १ सय ४५ मिटर अग्लो बाँध बनाउन सकिने अध्ययन टोलीको भनाइ छ ।

उक्त बाँधबाट ८ किमि सुरुङमार्गको बाटो हुँदै पानी बिहादी–६ गोलाङमा विद्युत् गृहमा पुग्ने बनाउन सकिन्छ । कालीगण्डकी १ सय २० देखि २ सय मिटरसम्म गहिरो खोंच बनाएर बगेका कारण त्यो बाँधबाट बन्ने जलाशय ६० किमि माथि मालढुंगासम्म आइपुग्ने अनुमान छ । यो परियोजना सफल भए तटीय क्षेत्रका करिब एक हजार घरधुरी विस्थापित हुन्छन् ।

गत वर्ष फलेवाससहित ३ जिल्लाका ६ स्थानीय तहले यो परियोजना अघि बढाउन पहल गर्ने निर्णयसहित लगानीबोर्ड र ऊर्जा मन्त्रालयमा एकै व्यहोराको प्रस्ताव बुझाएका थिए ।

प्रकाशित : मंसिर २०, २०७५ ११:२९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT