२ महिनामा ३ अर्ब सक्नुपर्ने

दैनिक ४ करोड ९२ लाख खर्च अनिवार्य
ठाकुरसिंह थारु

नेपालगन्ज — आर्थिक वर्ष अन्तिममा जबरजस्ती बजेट सक्नुपर्ने परम्पराले यसपालि पनि निरन्तरता पाउने भएको छ । बाँकेमा चालु वर्षको विकास बजेट बाँकी दुई महिनामा सक्नुपर्ने भएको हो । ६० दिनमा २ अर्ब ९५ करोड ३१ लाख खर्च गर्नुपर्ने देखिन्छ । बजेट सक्न दैनिक ४ करोड ९२ लाख रुपैयाँ खर्च गर्नुपर्ने छ ।

चालु वर्षमा पुँजीगत बजेट ६ अर्ब ४९ करोड ४० लाख छुट्टयाइएको थियो । वैशाख मसान्तसम्म ३ अर्ब ५४ करोड ९ लाख रुपैयाँ अर्थात् ५५ प्रतिशत खर्च भएको छ । बाँकी रकम असार मसान्तसम्म गर्नुपर्ने बाध्यता छ । जिल्लामा स्थानीय तहलगायत सयभन्दा बढी सरकारी कार्यालय छन् । ती कार्यालयबाट गरिने विकासका लागि पुँजीगत बजेट छुट्टयाइएको छ ।

चालु वर्ष सकिँदै गर्दा नेपालगन्जस्थित कोष तथा लेखा नियन्त्रण कार्यालयमा (कोलेनिका) भुक्तानीका लागि भीड लाग्ने गरेको छ । असार २५ गतेसम्म चालु वर्षको बजेट खर्च गर्न नसकिए थुप्रै विकास योजना प्रभावित हुन सक्नेछन् ।

कुल बजेटको ८० प्रतिशत रकम खर्च गर्नुपर्ने सरकारी लक्ष्य छ तर वैशाख मसान्तसम्म ५५ प्रतिशत मात्रै खर्च भएको कोलेनिकाले जनाएको छ । आव सक्नुअघि केही बजेट थपघट हुन सक्नेछ । कोलेनिका बाँकेका प्रमुख कोष नियन्त्रक ठाकुरप्रसाद पौडेलले चालु वर्षमा लक्ष्यअनुसार बजेट खर्च हुन सक्ने संकेत नदेखिएको बताए ।

उनले यही अनुपातमा खर्च हुने हो भने ८० प्रतिशत पनि खर्च नहुने जनाए । तर गत आवभन्दा बढी रकम चालु वर्षमा खर्च भएको छ । गत वर्ष वैशाख मसान्तसम्म ३८ प्रतिशत खर्च भएको थियो । यो वर्ष १७ प्रतिशतभन्दा बढी रकम खर्च भएको छ ।

‘गत आर्थिक वर्षभन्दा यो वर्ष बढी खर्च देखिए पनि लक्ष्यअनुुसार हुने संकेत देखिँदैन । तर विगत हेर्दा चालु वर्षमा राम्रै खर्च भएको देखिन्छ,’ उनले भने, ‘अझै बजेट थपघट हुनसक्छ ।’

कोलेनिकाले वैशाख २४ देखि ई–सेवामार्फत बजेट पठाउन थालेको हो । यसअघि निकासाका लागि चेक काट्नुपर्ने झन्झट थियो । तर नयाँ प्रविधिसँगै बजेट सीधै सम्बन्धित कार्यालयको खातामा पठाइन्छ । स्थानीय तहले पनि त्यही प्रविधिबाट बजेट प्राप्त गरिरहेका छन् तर सफ्टवेर नभएका कारण बजेट अनुगमनमा समस्या देखिएको कोलेनिकाले जनाएको छ । चालु वर्षमा बाँकेमा १० अर्ब १२ करोड आन्तरिक राजस्व उठेको छ । गत वर्ष ८ अर्ब १० आन्तरिक राजस्व उठेको थियो ।

चालु खर्चतर्फको बजेट भने उल्लेख्य खर्च भएको छ । तलब, भत्तामा खर्च हुने रकम भएकाले उक्त शीर्षकको बजेट लक्ष्यअनुसार खर्च भएको हो । तोकिएको समयभित्रै रकम खर्च हुन नसके चालु वर्षमा सम्पन्न गर्ने भनिएको विकास योजना प्रभावित हुन सक्नेछ । गत वर्ष बाँकेमा खानेपानी, कृषि, हुलाकी राजमार्ग, डिभिजन सडक, पर्यटन, जलप्रकोपलगायतको बजेट खर्च हुन सकेको थिएन ।


प्रकाशित : जेष्ठ २, २०७५ ११:५२
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

मदिरा भारत तस्करी

अमन कोइराला

सर्लाही — भारतको विहारमा मदिरा निषेध भएपछि पिउनेले अनेक उपाय निकालेर नेपालबाट रक्सी लैजाने गरेका छन् । लुकाएर लैजान सजिलो भएकाले खुकुरीको आकारको बोतलमा पाइने रम किन्न आउने ग्राहक बढेका हुन् । जाडोमा रूचाइने रम गर्मीमा पनि विहारमा जाने गर्छ ।

चेप्टो खुकुरी आकारमा ३ सय ७५ मिलिलिटर परिमाण हुने रम हलुका सवारी साधनमा नेपाल आउने भारतीयले लैजाने गरेका छन् ।

बिहार सोनवर्षाका इन्द्रजित प्रसादले सिटको चेपमा सहजै अट्ने भएकाले खुकुरी आकारको बोतलमा रम लैजान खासै समस्या नहुने बताए । अभावका बेला सहजै पाइने जुनसुकै मदिरा पनि खपत हुने गरेको उनको भनाइ छ । मदिरा निषेधपछि विहारीलाई लक्षित गरी सीमावर्ती क्षेत्रमा भट्टी (पसल) खुल्ने क्रम बढेको छ । सधैं सीमा पार गरेर खान समस्या हुने भएकाले केहीले यस्ता बोतल लगेर राख्ने गरेको प्रसादले बताए ।

‘गर्मीमा वियर खान सीमापार जाने त पर्याप्त हुन्छन्,’ उनले भने, ‘सीमाभन्दा अलि टाढाका ग्राहकले नेपाल जाँदा केही बोलत रम ल्याउने गर्छन् ।’ उनले स्वाद र गुणस्तर हेरेर मात्र मदिरा बिक्री हुने गरेकोमा अहिले बोतलको आकारका कारण पनि खपत हुने गरेको सुनाए । सर्लाहीका व्यापारीले पनि विहारका ग्राहकलाई लक्षित गरी पसलमा रम सजाएर राख्छन् । एक व्यापारीका अनुसार भारतीय ग्राहककै आग्रहमा खुकुरी आकारको बोतलमा पाइने रम बेच्न राखेको बताए ।

‘जाडोका बेला बिक्री बढी हुने भनेर ल्याएको थिएँ,’ ती व्यापारीले भने, ‘भारतीय ग्राहकले खुब रुचाए । उनीहरूले यस्तो आकारको बोतलमा सुरक्षाकर्मीको आँखा छलेर सीमा कटाउन सजिलो हुन्छ भनेर लैजाने गर्छन् । ती ग्राहककै लागि केही बोतल जति बेला पनि राख्नुपर्छ ।’ बोतल आकारमा नहुँदा कसैले मदिरा भनेर शंका नगर्ने, हेर्दा कलात्मक आकार जस्ता विशेषता भएकाले पनि भारतीय ग्राहकले बढी रुचाएका हुन् ।

विहारमा निषेध भएपछि लुकाएर लगिने घरेलु र अन्य मदिराको भाउ भने बढेको छ । प्रसादले नाकाबन्दी हुँदा नेपालको जुनसुकै कुनामा इन्धन पुगे जस्तै विहारमा पनि निषेध गरिएको मदिरा कालो बजारीमा सहजै पाउने गरेको बताए ।‘पहिले भारु सय पर्नेलाई अहिले ३ सयसम्म तिर्नुपर्छ,’ उनले भने, ‘मदिरा निषेधले सेवन गर्नेको खर्च बढेको छ । मदिरा निषेधले सकारात्मक परिवर्तन पनि भएको छ । गाउँघरमा दैनिक जसो हुने झगडा, हो हल्ला रोकिएको छ । मदिरा खाने मान्छे पक्राउ पर्ने डरले बढी सतर्क हुन थालेका छन् । महंगो भएकाले थोरै खाएर चित्त बुझाउने गर्छन् ।’

प्रकाशित : जेष्ठ २, २०७५ ११:५१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT