माडीखोलामा पुल सुरु

पहिलाको ठेक्का रद्द गरी पुन: टेन्डर आह्वान
काशीराम डाँगी

रोल्पा — एक दशकदेखि अलपत्र जिल्लास्थित माडीखोलामा पक्की पुल निर्माण पुन: सुरु गरिएको छ । सडक डिभिजन कार्यालयले दोस्रोपटक टेन्डर आह्वान गरेर नयाँ ठेकेदारलाई जिम्मा दिएपछि निर्माण थालिएको हो । अलपत्र पुल निर्माणको जिम्मेवारी जिल्लाकै ठेकेदार राजवीर घर्तीले लिएका छन् ।

बुटवलस्थित एसियाटिक निर्माण कम्पनी र उनकै नाममा जारी राज कन्स्ट्रक्सन प्रालिको संयुक्त जिम्मेवारीमा उक्त पुल निर्माण हुनेछ । प्यूठानस्थित सडक डिभिजनका अनुसार १७ महिनाभित्र पुल सक्ने गरी सम्झौता भएको छ । यसअघिको लामा/एडी/धमेन्द्र जेभीको ठेक्का तोडिएपछि सरकारले पुन: टेन्डर आह्वान गर्दा राजवीरले प्राप्त गरेका थिए ।


टेन्डर गत जेठमा गरिएको हो । व्यवसायीले भदौ १ देखि काम थालेका छन् । निर्माण जिम्मेवारी लिएपछि धमाधम काम थालिएको व्यवसायी घर्तीले बताए । ‘वर्षौंदेखि अलपत्र पुल बनाउने जिम्मेवारी पाएको छु । तोकिएको समयमै सक्ने योजनामा छु,’ तालाबाङका घर्तीले भने, ‘जिल्लावासीले दु:ख भोग्नु परेकाले जिम्मेवारीबोध र खुसी दुवै अनुभव भएको छ ।’

Yamaha


करिब ७२ मिटर लम्बाइको उक्त पुल निर्माण क्रममा अघिल्लो ठेक्कामार्फत ठेकेदार डीसीले दुईवटा पिल्लर बनाएका छन् । लम्बाइ र चौडाइअनुसार आवश्यक सडक खन्न बाँकी छ । दैनिक दुईभन्दा बढी डोजरको प्रयोग गरेर निर्माणलाई तीव्रता दिने योजना रहेको घर्तीले बताए । पुन: टेन्डर गरिएको पुलको लागत ३ करोड ३५ लाख छ । काम नगरेपछि सडक डिभिजन कार्यालयले पहिलो ठेक्का रद्द गरेर पुन: आहान गर्नुपरेको इन्जिनियर सुरेश न्यौपानेले बताए । अघिल्लो ठेकेदारले सर्वोच्चमा दायर गरेको मुद्दाको अन्तिम फैसला बाँकी छ । ठेकेदारमाथि कानुनी कारबाही जारी रहे पनि अर्को टेन्डरमार्फत पुल निर्माण सुचारु गरिएको उनले बताए ।


डिभिजन प्रमुख न्यौपानेले कामको जिम्मा लिएर पनि लामो समय निर्माण नगरी अटेर गरेका ठेकेदारलाई सरकारले कालो सूचीमा राखेपछि मात्रै अर्को टेन्डर खोलिएको बताए । पुल निर्माण नगरेबापत कालो सूचीमा परेका अघिल्लो ठेकेदार प्यूठानका वसन्त डीसीले उक्त पुलको निर्माण सम्झौतापछि एक करोड रुपैयाँ पेस्की लिइसकेका थिए । डीसीमाथि काममा अटेर गरेको भन्दै सार्वजनिक खरिद अनुगमन कार्यालयले कालो सूचीमा राख्दै २ वर्ष ६ महिनासम्म कारबाहीमै राख्न सिफारिस गरेको छ ।


सुरुमा ०६६ मा ठेकेदार र सरकारबीच सम्झौता हुँदा ३६ महिनाभित्र पुल निर्माण सक्नुपर्ने सम्झौता थियो । तर, पटक–पटक म्याद थप्दा पनि काम नभएपछि अन्तत: सरकारले ठेकेदारमाथि कारबाही गरेर पुन: अर्को टेन्डर खोलेको हो । काम नगर्ने ठेकेदारमाथि कानुनी कारबाही चलाउन यसअघिका चार डिभिजन प्रमुख डराएका थिए । पुन: गरिएको टेन्डरअनुसार पुलको लागत पहिलेको भन्दा केही बढेको न्यौपानेले बताए । एक दशकअघिको निर्माण सामग्रीको मूल्यको तुलनामा अहिले महँगी वृद्धि भएकाले लागत पनि बढेको उनको भनाइ छ ।

प्रशासनको चासो
पुन: टेन्डर आहानपछि पुलको निर्माण कार्य सुरु हुँदा स्थानीय प्रशासनले पनि चासो देखाएको छ । प्रमुख जिल्ला अधिकारीले पुल निर्माणस्थलमै पुगेर ठेकेदारलाई पहिले जसरी निर्माण कार्य ढिला नगर्न सचेत बनाएका छन् । प्रजिअ गन्जबहादुर एमसीले पुलको निर्माण जिम्मा पाएका व्यवसायी घर्तीलाई तोकिएको समयै निर्माण सक्न आग्रह गरेका हुन् । ‘पुल नहुँदा जनताले दु:ख पाए । अब चाँडै पुल बन्नुपर्छ,’ सोमबार माडीखोला किनारमै पुगेका प्रजिअ एमसीले भने, ‘सुरक्षा व्यवस्था मिलाउँछौं, दिनरात काम गरेर पनि पुल
छिट्टै बन्नुपर्छ ।’


रोल्पाको लिबाङमै जन्मेका प्रजिअ एमसीले निर्माण व्यवसायी पनि जिल्लाकै बासिन्दा भएकाले इज्जत नगुमाई पुल निर्माण सक्न आग्रह गरे । उक्त कार्यबारे स्थलगत अनुगमन गर्न डिभिजन प्रमुख न्यौपाने, प्रहरी प्रमुख दीपक खडका, ठेकेदार र जनप्रतिनिधिसहित पुगेका प्रजिअ एमसीले पुल र सडक निर्माणका क्रममा हुने ढिलासुस्ती घटाउन पहल थाल्ने बताए ।

प्रकाशित : भाद्र ६, २०७५ १२:५५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

मदिराले चिन्ता

काशीराम डाँगी

रोल्पा — आफ्नो सीमा क्षेत्रभित्र सामान आयात गर्दा धेरै जनप्रतिनिधिलाई ‘कर’ वृद्धि गर्ने योजना फुर्छ । आन्तरिक स्रोत वृद्धि गर्न हरेक वस्तुमा कर लगाउने प्रतिस्पर्धा नै छ ।

तर, रोल्पा नगरपालिका १०, धबाङका अध्यक्ष मानबहादुर खत्री दैनिक रूपमा वडाभित्र सामान भित्र्याउने भन्दा पनि कसरी सामान ल्याउन नदिने भन्ने चिन्तामा छन् ।

नगरपालिकाको वडा १० सदरमुकाम लिबाङसँगै जोडिएको छ । नुनदेखि सुनसम्म किन्न वडावासी लिबाङमै आउनुपर्छ । आफंैले उत्पादन गरेका कृषिजन्य सामग्री बेच्न पनि उनीहरू सदरमुकाममै पुग्नुपर्छ । दैनिक कारोबार र व्यापारका लागि गाउँलेलाई लिबाङ नगई हुँदैन । जिल्लाकै चर्चित धार्मिक पर्यटकीय स्थल जलजलाको काखैमुनि रहेको धबाङ गाउँसम्म लिबाङबाट सडक पुर्‍याउने कार्य वर्षौंदेखि जारी छ । तर, सर्वसाधारणका लागि त्यो सडक पूर्ण रूपमा उपयोगी बन्न भने सकेको छैन ।

गाउँको ठूलो समस्या दिनहुँ प्रयोग हुने मदिरा हो । त्यसैले अध्यक्ष खत्री गाउँमा मदिरा भित्र्याउनै नदिने योजनामा छन् । ‘मदिरा भित्र्याउन नदिने योजनामा छु,’ उनले भने, ‘मदिराले गाउँको विकासमै अवरोध गर्‍यो, धेरैको ज्यान नै लियो ।’ मदिरा सेवनकै कारण बर्सेनि आपराधिक घटना वृद्धि भएको उनको दाबी छ । स्थानीयले गाउँसम्मै सदरमुकाम लिबाङबाट आयातीत र लहरीखोला बजारबाट घरेलु मदिरा ओसार्छन् । गाउँमा उत्पादन गरिने घरेलु मदिराले नपुगेर सदरमुकामबाट घरेलु मदिरा गाउँ पुर्‍याइन्छ । भित्री गाउँमा बग्रेल्ती खोलिएका पसल र होटल मदिराले नै भरिएका छन् ।

वडा सदस्य एवं विद्यार्थी नेता शेरबहादुर थापाका अनुसार मदिरा सेवनकै कारण गाउँमा बर्सेनि आत्महत्या र आपराधिक गतिविधि बढदो छ । ‘धबाङमा मात्रै दैनिक ३ सय लिटरभन्दा बढी मदिरा भित्रिन्छ,’ उनले भने, ‘मदिराको अत्यधिक प्रयोगले आर्थिक क्षतिसँगै स्वास्थ्य र आपराधिक गतिविधिमा समेत असर गरेको छ ।’ यसअघि धेरैपटक मदिरा प्रयोगमा रोक लगाउने प्रयास गरे पनि सफलता नमिलेको उनले सुनाए ।

गाउँमा बनाएको मदिराले नपुगेर दैनिक सयौं लिटर भित्रिन थालेपछि चिन्ता बढेको स्थानीयको भनाइ छ । गाउँका अगुवा कृषक ऋषिराम रोका मदिरा सेवनले समस्या निम्तिएको बताउँछन्। धबाङमा सबैभन्दा बढी मगर समुदायको बसोबास छ । मुख्य गरी मगर र दलितमा चाडपर्व र पारिवारिक संस्कारका बेला मदिराको प्रयोगलाई अनिवार्य मानिन्छ ।

अहिले क्षत्रीले समेत मदिराको प्रयोग गर्छन् । धबाङका धाङ्सी, गापा, सुनबाङ, भनभने, लकमारे धारा र साउनेपानीलगायत गाउँमा मदिराको प्रयोग अत्यधिक छ । गाउँ भित्रिने मदिरा निकै कमसल छ । ‘सस्तो खोज्ने भएकाले कमसल मदिरा गाउँ पुर्‍याइन्छ,’ थापाले भने, ‘मदिरा प्रयोग रोक्नु जनप्रतिनिधिको पहिलो कार्य भएको छ ।’

पूर्वी रोल्पाको पाङमा केही समयअघि मदिरा प्रयोगमा पूर्ण बन्देज लगाइएको थियो । अहिले निरन्तरता दिने प्रयास जारी छ । मदिरा नियन्त्रण अभियान चलाएका परिवर्तन गाउँपालिका ४ का अध्यक्ष सुकबहादुर बुढाले आफ्नो गाउँ राङकोटमा प्रयास सफल हुँदै गएको बताए । प्रहरी नायब उपरीक्षक दीपक खड्काले घरेलु मदिरा नियन्त्रणबारे छलफल भइरहेको बताए ।

प्रहरीका अनुसार अत्यधिक मदिरा सेवनबाट जिल्लाभर बर्सेनि ६० भन्दा बढी आत्महत्याका घटना भइरहेका छन् । ‘गाउँका चौकीमा दैनिक हुने छलफल मदिराकै कारण हुन्छन्,’ उनले भने, ‘अपराध र घरेलु हिंसा पनि त्यस्तै बढ्दो छ ।’

प्रकाशित : भाद्र ३, २०७५ १०:१५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT