कालोपत्रेले जोडिँदै जिल्ला

गिरुप्रसाद भण्डारी

प्यूठान — प्रदेश ५ लाई गण्डकीसित जोड्ने उद्देश्यले यहाँको बाग्दुला–भीमगिठे सडक कालोपत्रे थालिएको छ । ‘एक्जिम बैंक’ मार्फत भारत सरकारको ऋण लगानीमा प्यूठानको बाग्दुलादेखि बागलुङको भीमगिठेसम्म ७३ किलोमिटर सडक कालोपत्रे गर्न लागिएको हो ।

बाग्दुला–भीमगिठे बागलुङ सडकखण्डको अर्खा सागबारी क्षेत्र ।तस्बिर : गिरुप्रसाद

सडक विभाग, सडक सुधार आयोजनामार्फत करिब तीन अर्ब लागतमा तीन वर्षभित्रमा दुई लेनको सडक निर्माण गरेर कालोपत्रे गरिने परियोजना संयोजक सुशीलबाबु ढकालले जनाए ।

आवश्यक डिजाइन स्टिमेट सकेर निर्माण प्रक्रियाका लागि टेन्डर गरिएको ढकालले जानकारी दिए । ‘प्यूठानको बाग्दुलामा छुट्टै कार्यालय स्थापना गरेर काम थालिनेछ,’ ढकालले भने, ‘भारत सरकारको सहमति भएकाले अब काम गर्नमा कुनै अन्योल छैन ।’ उनले हाल ट्यांक खोलिएको सडकलाई नौ मिटर चौडा बनाएर सात मिटर चौडामा कालोपत्रे गरिने बताए । बाग्दुलादेखि अर्खासम्म कच्ची सडक निर्माण भइसकेको छ । सडक क्षेत्रमा रहेका भौतिक संरचनाको मूल्यांकनका आधारमा क्षतिपूर्ति दिई हटाएर फराकिलो बनाइने ढकालले बताए ।

सडकको सन् २०१६ मा विस्तृत अध्ययन गरिएको थियो । ‘निर्माणका लागि टेन्डर निकालेका छांै । दसैंअगाडि नै निर्माण कम्पनी छनोट हुन्छ,’ उनले भने, ‘त्यसपछि काम थालिनेछ ।’ उनले एउटै निर्माण कम्पनीबाटै काम गरिने गरी ठेक्का भएको बताए । निर्माण अवधिमा आयोजना प्रमुखको कार्यालय, परामर्शदाताको कार्यालय निर्माणस्थलमै राखेर आवश्यक रेखदेख हुने ढकालले जानकारी दिए ।

आयोजनाका अनुसार सडक निर्माण भएपछि सडक क्षेत्रका १० हजार ९ सय १० घरधुरीका ५१ हजार ९ सय जनाले प्रत्यक्ष फाइदा लिनेछन् । यो सडक निर्माण पूरा भएर कालोपत्रे भए पनि प्यूठान, रोल्पा, गुल्मी, अर्घाखाँची र बागलुङवासीलाई केन्द्रीय राजधानी काठमाडौं जाने वैकल्पिक मार्ग हुनेछ । म्याग्दी, बागलुङ क्षेत्रकालाई पूर्व–पश्चिम राजमार्ग हुँदै पश्चिमको यात्रा गर्न सहज हुनेछ ।

भारतको कोइलावास हुँदै दाङ–भालुबाङ, प्यूठान–बाग्दुला, बागलुङ–भीमगिठे भएर मुस्ताङ पुगी चीन जोड्ने उक्त सडकको लक्ष्य रहेको सडक डिभिजन कार्यालय प्यूठानका प्रमुख सुरेश न्यौपानेले बताए । भालुबाङदेखि भीमगिठेसम्मको दूरी १ सय ३२ किलोमिटर छ ।

भालुबाङ–बाग्दुला ५९ किलोमिटर यसअघि नै कालोपत्रे भइसकेको छ । क्षेत्रीय सडक कार्यक्रमअन्तर्गत पहिले डिभिजन कार्यालय, प्यूठानमार्फत निर्माण गर्दै आएको न्यौपानेले बताए । ‘वार्षिक ३०/३५ लाख बजेट खर्च गरेर क्षेत्रीय सडक कार्यक्रमअन्तर्गत काम भइरहेको थियो,’ न्यौपानेले भने, ‘पछि दुई प्रदेश जोड्ने महत्त्वपूर्ण सडक मानी आयोजनामार्फत कालोपत्रे हुन थाल्यो ।’

क्षेत्रीय सडकमार्फत दुई वर्षअघि प्यूठानको अर्खादेखि बागलुङको सिमाना आरबारेसम्म ‘ट्रयाक’ सुचारु गरिएको न्यौपानेले बताए । उनका अनुसार आरबारेसम्म बागलुङतर्फबाट सडक खुलेको छ । हाल यो सडकमा बाग्दुलादेखि अर्खाको पैयुँपाटासम्म नियमित जिप चल्ने गरेको छ ।

प्रकाशित : भाद्र ९, २०७५ १०:२३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

फाँटतर्फ सोझियो झिमरुक

खेतवाला सयौं किसान चिन्तित
गिरुप्रसाद भण्डारी

प्यूठान — धानखेततर्फ नदी सोझिएपछि प्यूठान नगरपालिका ४ र ७ अन्तर्गत सत्तरीफाँटका खेतवाला किसान चिन्तामा परेका छन् । बिजुवार सत्तरीफाँट क्षेत्रबाट कटान गर्दै झिमरुक खेतमा पस्न थालेको भन्दै किसान त्रसित भएका हुन् ।

झिमरुक नदी फाँटतर्फ पस्न लागेको क्षेत्र देखाउँदै किसान । तस्बिर : गिरुप्रसाद

अन्य स्थानमा तारजाली लगाए पनि यहाँ छुटाएका कारण नदीले कटान गरेको स्थानीय केशव कार्कीले गुनासो सुनाए । ‘कटान गर्दै नदी फाँटको निकै नजिक आइसकेको छ,’ कार्कीले भने, ‘यहाँबाट पस्यो भने धेरै क्षति गर्छ ।’

सत्तरीफाँटबाट खोलो पसे खलंगा जोड्ने बिजुवारको झोलुंगे पुल, बिजुवार खेलकुद मैदान, प्यूठान नगरपालिकाको निर्माणाधीन भवन क्षेत्रको खेत र बस्तीमा धेरै क्षति हुने उनले बताए । खोलो दिनप्रतिदिन फाँटतर्फ नजिकिँदै गएपछि स्थानीयले मंगलबार प्यूठान नगरपालिका प्रमुख, उपप्रमुख र वडाध्यक्षलाई कटान क्षेत्रको अवलोकन गराएको कार्कीले बताए ।

‘तत्काल तारजालीको व्यवस्था गरी रोकथामको पहल थाल्न आग्रह गरेका छांै,’ स्थानीय गिरबहादुर कार्कीले भने, ‘नगर प्रमुखसहित टोली अवलोकन गरेर फर्केको छ । अब केही त होला भन्ने आशा गरेका छौं ।’ बर्सेनि खोलो नियन्त्रणमा करोडौं रुपैयाँ खर्च भए पनि उपलब्धिविहीनजस्तै त हुने होइन भन्ने विषयमा स्थानीय चिन्तित छन् ।

जल उत्पन्न प्रकोप नियन्त्रण कार्यालय र प्यूठान नगरपालिकाबाट आउने बजेट विभिन्न स्थानमा थोरथोरै बाँडफाँट गरी तारजाली लगाउँदा तटबन्धन बन्दै बग्दै गरेको किसान बताउँछन् । ‘हरेक वर्ष थोरथोरै बजेट छरेर काम हुन्छ,’ प्यूठान नगरपालिका ९ रारिबाङका हेमराज पराजुलीले भने, ‘यसले गर्दा तटबन्धन बन्दै बग्दै गर्छ ।’ उनले एक स्थानबाट सुरु गरेर बलियो बनाउँदै अघि बढ्नुको साटो ठाउँ/ठाउँमा लगाउँदा काम प्रभावकारी नभएको सुनाए । सारीबाङको फाँट झिमरुक नदी अग्लिएर धेरै नोक्सान गरेको पराजुलीको भनाइ छ । नदी बढी अग्लिएको क्षेत्रबाट गिट्टी/बालुवा निकाल्ने विषयमा नगरपालिकाले सोच्नुपर्ने सुझाव उनको छ ।

जल उत्पन्न प्रकोप नियन्त्रण कार्यालय प्यूठानले यस वर्ष प्यूठान नगरपालिकाको दम्तीदेखि दाखाक्वाडीसम्म झन्डै नौ करोड रुपैयाँ तटबन्धमा खर्च भएको जनाएको छ । यसअघिका वर्षमा पनि यहाँ करोडौं रकम खर्च भइसकेको छ । कुनै ठाउँमा उपाभोक्ता समिति र कुनैमा ठेक्कामार्फत तटबन्धको काम गरिएको थियो ।

तटबन्धनले धेरै कटान रोक्ने आशा गरे पनि लगाउन छुटेको क्षेत्रबाट खोलो फाँटमा पस्न थालेको प्यूठान नगरपालिका प्रमुख अर्जुनकुमार कक्षपतिले बताए । ‘यसपालि सत्तरीफाँट क्षेत्रबाट खोलो पस्ने जोखिम बढेको छ,’ उनले भने, ‘बुधबारबाटै डोजर लगाएर नदीको बहाव परिवर्तन गर्न लगाएका छौं ।’ सत्तरीफाँट क्षेत्रमा नदीले गरेको कटान अवलोकन गरेको बताउँदै पानीको बहाव परिवर्तन गराई कटान गरेको क्षेत्रमा तटबन्ध लगाउने समझदारी नगरपालिका र जल उत्पन्न प्रकोप नियन्त्रण कार्यालयबीच भएको उनले बताए ।

नगरपालिकाको प्राविधिक शाखालाई रोकथामको प्रक्रिया अगाडि बढाउन निर्देशन दिइसकेको कक्षपतिले सुनाए । सत्तरीफाँटबाट खोलो पसे ठूलो क्षति हुने कुरामा प्यूठान नगरपालिका चनाखो रहेको उनी बताउँछन् ।

जल उत्पन्न प्रकोप नियन्त्रण डिभिजन कार्यालयले दम्तीदेखि दाखाक्वाडीसम्म ८/१० स्थानमा तटबन्धको काम गरेको छ । गेजबाङ, मरन्ठाना, बाग्दुला, सारीबाङ, टिकुरी, बिजुवार, खैरा र दाखाक्वाडीमा गरी झन्डै दुई किलोमिटर तारजाली लगाएको कार्यालय प्रमुख गोपाल शर्माले जानकारी गराए । कार्यालयका अनुसार यस वर्ष गरिएको तटबन्धबाट फाँटको १७ हेक्टर जग्गा उकास भएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र ७, २०७५ १०:२९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्