ढाट राखेर कर संकलन

‘एक ठाउँमा कर तिरेपछि अन्यत्र तिर्न नपर्ने भए पनि फेरि अमेलियामा ५ सय तिर्नुपर्‍यो’
कान्तिपुर संवाददाता

सल्यान — कपुरकोट गाउँपालिकाले कपुरकोट बजारमा ढाट राखेर मनपरी कर संकलन गर्न थालेपछि स्थानीय बासिन्दा मारमा परेका छन् ।

कपुरकोटले गाउँपालिका बाहिर उत्पादित बस्तुको निकासी करसमेत उठाउन थालेपछि स्थानीयवासी दोहोरो करको मारमा हुन् ।

गाउँपालिकाले बजार व्यवस्थापन समितिलाई कर संकलनको जिम्मा दिएको छ । गाउँपालिकाले आफनो क्षेत्रभित्र उत्पादित वस्तु निकासी गर्दा मात्र कर उठाउन पाउने भए पनि अन्यत्र नगर तथा गाउँपालिकामा उत्पादित वस्तुको समेत कर उठाउँदै आएको व्यापारी भरत गिरीले बताए । उनका अनुसार गाउँपालिकाले उठाउँदै आएको करसमेत नियमसंगत छैन ।

Yamaha

३५ दिने सूचना प्रकाशन गरि टेन्डरमार्फत ठेकेदार छनोट गर्नुपर्ने र उसैमार्फत कर उठाउनुपर्ने भए पनि व्यवस्थापन समितिलाई नियमविपरीत संकलनको जिम्मा दिएको उनले दाबी गरे । स्थानीय करको नाममा कपुरकोट गाउँपालिकाले बाह्य सामग्रीका कर उठाउन नपाउने स्थानीय दीपक केसीले दाबी गरे ।

बाग्चौर नगरपालिकाबाट पाँच दिन पहिले अदुवाको सुठो लैजाँदा कपुरकोट बजारमा रहेको ढाटमा १५ क्विन्टल सुठोको दुई हजार एक सय रुपैयाँ तिरेको उनले बताए । विरोध गरे पनि रकम नतिर्नुको विकल्प नभएको उनको भनाइ छ । ‘एक ठाउँमा कर तिरेपछि अन्यत्र तिर्न नपर्ने भए पनि फेरि अमेलियामा ५ सय तिर्नुपर्‍यो,’ उनले भने, ‘जसले पनि कर लैजान थालेपछि व्यव्साय गर्न गाह्रो भएको छ ।’ स्थानीय तहले नीतिअनुसार कर उठाउन पाउने भए पनि स्थानीयवासीको क्षमतै नहेरेर कर निर्धारण गरेको व्यवसायी शंकर बुढाले बताए ।

‘साबिकको जिविसले कपुरकोटमा ढाट राख्दा पनि दोहोरो कर तिर्न पर्ने बाध्यता थियो, त्यस विषयमा मुद्दा परेपछि अदालतको फैसलाअनुसार कर संकलन केन्द्र हट्यो,’ उनले भने, ‘फेरि गाउँपालिकाले कर संकलन गर्न थालेपछि स्थानीयवासी ठूलो मारमा परेका छन् ।’ गाउँपालिकाले बजार व्यवस्थापनलाई जिम्मा दिएर असमान नियम विपरीत कर संकलन गरिरहेका जिल्ला समन्वय समितिका प्रमुख केशबहादुर विष्टले बताए । उनले कर जथाभावी ढंगले नउठाउन आग्रह गरे पनि बेवास्ता भएको सुनाए ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : श्रावण ३१, २०७५ ०९:३८
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

फरक क्षमता भएकाकै सहारा

घरपरिवारमा अरुसरह माया र अवसर पाउन नसकेकाले यहाँ आएपछि सबै सुविधा पाउँछन्
अमृता अनमोल

बुटवल — स्याङ्जाका सन्दीप नेपालीको जन्मिँदै कम्मरमुनिको भाग चलेन । आमाको निरन्तर खटनमा हुर्किंदै थिए । तर, उनी चार वर्ष नपुग्दै आमाको मृत्यु भयो । छोराको स्याहार र घर चलाउन समस्या भएपछि बाबुले दोस्रो बिहे गरे ।

बुटवलको प्रगतिनगरमा सञ्चालित नेपाल अपांग आश्रममा आश्रित बालबालिका । तस्बिर : अमृता । कान्तिपुर

त्यसपछि पनि सन्दीपले स्याहार पाएनन् । उल्टै बेसहारा भए । छिमेकी र आफन्तले संरक्षकको खोजी गर्न थाले । अपांगता भएकाले कुनै बालआश्रमले लिएनन् । त्यसपछि यहाँ रहेको अपांग आश्रमको सहारामा आए ।

चार वर्षअघि आश्रममा आएका सन्दीपको अहिले शारीरिक अभ्यास र उपचार भइरहेको छ । नियमित अभ्यास र उपचारका कारण उनी हिल चेयरमा गुड्ने भएका छन् । ‘हिँड्न नसक्ने भएकाले गाउँमा साह्रै हेला गर्थे । म मात्रै किन यस्तो भएको होला भनेर साह्रै दु:ख लाग्थ्यो । एक्लै रुन्थेें पनि,’ १६ वर्षीय उनले भने, ‘यहाँ आएपछि आफूजस्तै साथीहरू पाएको छु । माया पाएको छु ।’ बाँच्न सकिने रै’छ भन्ने लाग्न थालेको उनले बताए ।

मदिराले मात्तिएका बाबुले भुइँमा बजारिदिँदा पाल्पा, छहराकी सलिना नेपाली हिंडडुल गर्न नसक्ने बनिन् । बाबुको दुव्र्यवहार सहन नसकेर आमाले दोस्रो बिहे गरिन् । तिनै सलिना दुई वर्षको उमेरदेखि यही आश्रममा छन् । कम्मरमुनिको भाग नचल्ने उनको आश्रममा आएपछि उपचार भइरहेको छ । अहिले मेसिनको सहारामा उठ्न र एक–दुई पाइला सार्न सक्ने भएकी छन् । ‘आफैं उठ्न सक्ने भएकी छु, यसमै खुसी छु,’ १२ वर्षे सलिनाले भनिन्, ‘आफूजस्तै साथीसित बस्न पाउँदा रमाइलो लाग्छ ।’

अपांगता भएका बालबालिकाले घरपरिवारमा अरुसरह माया र अवसर पाउन सकेका छैनन् । त्यसमाथि बाबुआमा गुमाएका विपन्न परिवारका अपांगता भएका बालबालिकाको अवस्था बिजोगलाग्दो छ । यो देखेपछि बुटवल र आसपासका फरक क्षमता भएका व्यक्ति मिलेर ०६७ सालमा प्रगतिनगरमा ंनेपाल अपांग आश्रम’ सञ्चालन गरेका छन् । आश्रम स्थापना गर्ने सातै जना शारीरिक रूपमा अपांगता भएका व्यक्ति हुन् । उनीहरुलाई अभिभावकीय माया, ममता, सीप र शिक्षा दिएर जिउने कला सिकाउनु आश्रमको प्रमुख उद्देश्य हो ।

अपांगले आश्रम खोलेपछि केही बेसहारा बालबालिकाले बुटवलमा संरक्षित हुने मौका पाएका छन् । केही बौद्धिक रूपमा अपांगता भएका बालबालिका पनि संरक्षित छन् । ‘बाबुआमा हुनेभन्दा गुमाएका अपांग बालबालिकाले घरभित्रै पनि खानलगाउन नपाएको र आफन्तले पनि यातना दिएको देख्यौं,’ आश्रमका अध्यक्ष डोलबहादुर रामदामले भने, ‘त्यसपछि मन थाम्न नसकेर अनाथ अपांग बालबालिकाको संरक्षण थालेका हौं ।’

अहिले आश्रममा २८ बालबालिका छन् । स्थापनाताका सञ्चालकले रकम जुटाउन नसक्दा आश्रित बालबालिकाले अभावै अभाव भोग्नुपरेको थियो । स्थायी सहयोगी नभेटिँदा रुखोसुको दुई छाक खान जुटाइदिएका सञ्चालकले बालबालिकालाई क्षमताअनुसारको सीप र शिक्षा सिकाउन सकेका थिएनन् । कतिपयले बिरामी हुँदा रोगअनुसारको उपचार गर्नसमेत नसक्दा धेरै बालबालिका रोग पालेरै बसेका थिए । नियमित जाँच र औषधि सेवन गर्नुपर्ने बालबालिका पनि यो अवसरबाट वञ्चित थिए । अहिले भने अवस्था फेरिएको छ ।

स्थायी सहयोगी नभेटिए पनि सहयोगी मन भएकाको नियमित सहयोग जुटेको छ । जन्मदिन मनाउन, मृत्यु संस्कारपछि दान गर्न र चाडपर्वलगायतको खर्च कटाएर यहाँ सहयोग गर्न आउने बढेका छन् । ‘अपांगताको उपचारका लागि गैरसरकारी संस्थाले पनि सहयोग गरेका छन्,’ आश्रमकी सचिव विमला नेपालीले भनिन्, ‘नाना र खानाका लागि व्यक्तिगत सहयोगबाटै पुगेको छ ।’

बुटवल उपमहानगरपालिकाको करिब दुई कट्ठा सार्वजनिक जग्गामा टिनको छाना र ब्लक लगाएको चारकोठे अनाथ र अपांगता भएका बालबालिका बस्ने आश्रम बनाइएको छ । बुटवल ११ तल्लो देवीनगरका बासिन्दाले टोलबाट निर्णय गराएर बालबालिकालाई यहाँ बस्न ठाउँ दिएका हुन् । त्यसमा बुटवलका विभिन्न संघसंस्था र व्यक्तिले सहयोग गरेर गारो र टिन लगाइदिने काम गरेका थिए । स्थानीय तहले कहिलेकाहीं सीपका लागि सहयोग गरेको छ ।

सञ्चालकहरू धेरै पढालेखा नहुँदा कागज मिलाएर दाताबाट रकम ल्याउन नसकेको सचिव विमलाले बताइन् । आश्रममा रहेका तीन बालबालिकाले सामुदायिक विद्यालय पढ्छन् । १५ जनाले जीविकोपार्जनसम्बन्धी सीप सिक्दै छन् । तीन जनाले यहींबाट तालिम लिएर रोजगारी पाए । शारीरिक अक्षमता र रकम अभावमा चाहेअनुसार फरक–फरक तालिम र रोजगारीको अवसर दिन नसकेको अध्यक्ष रामदामले बताए ।

प्रकाशित : श्रावण ३१, २०७५ ०९:३२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT