आत्मनिर्भर बन्दै महिला

कान्तिपुर संवाददाता

अछाम — चौरपाटी गाउँपालिका ५ दुनीकी १९ वर्षीया बृहस्पति परियार सामान्य सिलाइकटाइको सीप सिकेर आत्मनिर्भर हुन सकिँदो रहेछ भन्ने उदाहरण बनेकी छन् ।

केही वर्षको अन्तरालमा आमाबुवाको मृत्यु भएपछि उनी बेसहारा जस्तै थिइन् । नियमित स्कुल जान पाइनन् । घरको सबै काम उनकै थाप्लोमा आयो । तर पनि दाजु–भाउजूले वास्ता गरेनन् । मन बुझाउने कुनै उपाय नभएपछि बाध्य भएर काकाको घरमा बस्न थालिन् ।

Yamaha


उनलाई आफैं आत्मनिर्भर कसरी हुने भन्ने चिन्ता थियो । एकजना आफन्तले जिल्लामा कार्यरत गैरसरकारी संस्थामा पुर्‍याएर सिलाइकटाइको तालिम लिने व्यवस्था मिलाइदिए । उनले करिब ३ महिना साँफेबगरमा सिलाइकटाइ तालिम लिइन् । तालिमपछि आत्मनिर्भर हुने ढोका खुल्यो ।

केही समय साँफेबगरमै काम सिकेपछि उनले चौखुट्टेमा सिलाइ पसल खोलिन् । उनी अचेल सिलाइकटाइमै व्यस्त भएकी छन् । त्यसैबाट मासिक ३० हजार आम्दानी भइरहेको बताउँछिन् । ‘त्यही कमाइबाट उच्च शिक्षा पढ्ने धोको समेत पूरा हुन थालेको छ,’ बृहस्पतिले भनिन् । कमाउन थालेपछि घरमा बस्न नदिने दाइभाउजू समेत बेलाबेला भेट्न आउँछन् । ‘पहिला उमेर भइसक्यो । अब बिहे गर भनेर कुरा सुनाउँथे । अहिले कमाउन थालेपछि केही भन्दैनन्,’ उनले कुरा खोलिन् ।

श्रीमान् पैसा कमाउन भारत गएपछि आफू पनि स्वरोजगार हुने विचारले चौरपाटी–७ की उमा बोगटी सिलाइकटाइ तालिम लिन मंगलसेन गइन् । ६० हजार खर्च गरेर ६ महिना सीप सिकेपछि उनी पुन: मार्कु फर्किइन् ।

गाउँमै सिलाइ पसल सञ्चालन गरेर बसेकी उनी अचेल मासिक २५ देखि ३० हजारसम्म आम्दानी गर्दै आएकी छन् । श्रीमान्–श्रीमती दुवै कमाउने हुँदा जीविकोपार्जनमा सहज भएको छ । दुई छोरा निजी विद्यालयमा पढाउँदै आएकी उनले भविष्यमा छोराहरूलाई ठूलो मान्छे बनाउने संकल्प लिएकी छन् ।

त्यसैगरी तीन वर्षदेखि निरन्तर सिलाइकटाइ गर्दै आएकी दुनीकी कमला विकले पनि यो व्यवसायबाट मासिक ३० हजारभन्दा बढी कमाइ गर्दै आएकी छन् । घरको दैनिक काम सकेर बाँकी समय उनी सिलाइ पसलमा काम गर्छिन् । सानो बच्चासँगै कामकाज गर्नुपर्ने धेरै महिलाको बाध्यता जस्तै छ, कमलाको पनि । उनी बच्चा स्याहार्दै सिलाइकटाइ गर्छिन् । ‘आफैंले कमाइ गर्न थालेपछि कसैबाट हेपिनुपरेको छैन,’ उनले भनिन् ।

अछाममा यसरी सिलाइकटाइ गरेर स्वरोजगार हुने महिलाको संख्या बढ्दै गएको छ । थोरै लगानीमा धेरै आम्दानी हुने तथा जोखिम पनि नहुने भएकाले जिल्लामा यो पेसाप्रति महिलाको आकर्षण बढ्दै गएको हो । पुरुष वैदेशिक रोजगारीमा जाने प्रवृत्ति बढिरहेको बेला महिला स्वरोजगार हुने गरी सीप सिक्न थालेपछि धेरैले यो पेसाको प्रशंसा गरेका छन् ।

सधैं घरायसी काम धन्दामा मात्र सीमित रहने महिला सीप सिकेर आत्मनिर्भर बन्दै गएका छन् । दुई चार पैसाका लागि पनि परनिर्भर रहँदै आएका महिला हिजोआज विभिन्न सीप सिकेर स्वावलम्बी बन्दै गएका हुन् ।

सिलाइकटाइ बाहेक ब्युटिपार्लर र गुडिया बनाउनेलगायत सीपले आत्मनिर्भर बनाएको छ । मंगलसेन, साँफेबगर र चौखुट्टे क्षेत्रमा मात्रै डेढसय बढी महिला सिलाइकटाइ र २५ जना ब्युटिपार्लर व्यवसायमा संलग्न छन् ।

प्रकाशित : मंसिर २१, २०७५ ११:२५
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

लुम्बिनी पर्यटन महोत्सव सुरु

कान्तिपुर संवाददाता

भैरहवा — लुम्बिनी क्षेत्रको पर्यटन र स्वदेशी उत्पादन प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यले भैरहवामा बिहीबारदेखि लुम्बिनी पर्यटन, कृषि तथा व्यापार मेला सुरु भएको छ ।

‘पर्यटन कृषि र उद्योगको विकास, राष्ट्रिय समृद्धिको आधार’ मूल नारासहित सिद्धार्थ उद्योग वाणिज्य संघ भैरहवाले आयोजना गरेको यो महोत्सव यो सातौं महोत्सव हो ।

महोत्सवको उद्घाटन गर्दै नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीका अध्यक्ष तथा पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले लुम्बिनी र बुद्धसँग सम्बन्धित महत्त्वपूर्ण अन्य स्थलहरूका कारणले भैरहवा/लुम्बिनी क्षेत्र विश्व शान्ति र समृद्धिका लागि महत्त्वपूर्ण ऐतिहासिक स्थल भएको बताए । लुम्बिनीसँग जोडिँदै रूपन्देही, कपिलवस्तु र पश्चिम नवलपरासीमा रहेका बुद्धसँग सम्बन्धित स्थलहरूलाई एकीकृत रूपमा गुरुयोजनाले जोडेर अघि बढाइनुपर्ने उनले बताए ।

‘यी तीन जिल्लालाई बुद्धसँग जोडेर हेर्ने हो भने र भौगोलिक बनावटले हेर्ने हो भने पनि हरेक दृष्टिले समान छन्’ उनले भने, ‘विस्तृत परियोजनाले समेट्न सकिने खालका भएकाले यी तीन जिल्लालाई एउटै जिल्ला बनाएर बृहत्तर लुम्बिनी गुरुयोजनाले समेट्दा फरक पर्दैन ।’ लुम्बिनी क्षेत्र पर्यटनको प्रचुर सम्भावना भएकाले यस क्षेत्रले मुलुकलाई रोजगारीमा आत्मनिर्भरता र सुदृढ अर्थतन्त्र बनाउन महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउने उनले बताए ।

लुम्बिनी सबै भाषाभाषी र वर्ग, समुदायलाई गर्व गर्न मिल्ने स्थल भएकाले प्रदेशको नामकरण लुम्बिनी राखिनु न्ययपूर्ण हुने उनले बताए । प्रदेश राजधानी भने तत्काल विवाद सिर्जना गर्नुभन्दा आठ/दस वर्षका लागि पहिलाकै सरकारले तोकेको स्थानलाई मान्ने पार्टी र सरकारको मान्यता भए पनि यसको अन्तिम टुंगो लगाउने फैसलाको अधिकार प्रदेश सरकारलाई रहेको उनले बताए ।

निजी क्षेत्रलाई नेपालमा लगानी गर्ने ढुक्क किसिमको वातवरण सिर्जना राज्यले गर्न थालेको दाबी गर्दै उनले नेपालमा लगानी गरेपछि नाफा पनि राम्रो आउँछ, उत्पादन र रोजगारी सिर्जना गर्न सक्छु भन्ने व्यवसायीलाई आत्मविश्वास गराउने जिम्मा राज्यको भएको बताए ।

सांसद घनश्याम भुसालले कम्युनिस्ट सरकारले दुई तिहाईको अवसरलाई सदुपयोग गर्नुपर्ने बताए । उनले राजा, कांग्रेस र पञ्चायतले अवसर पाउँदा पनि कुनै पनि रोजगारी सिर्जना नगर्दा सिद्धिएको जनाउँदै
आफ्नो पार्टी नेतृत्वको सरकारलाई पनि सचेतताका साथ काम गर्न आग्रह गरे ।

नेपाली कांग्रेसका संसदीय दलका प्रमुख सचेतक तथा पूर्वमन्त्री बालकृष्ण खाणले सरकारको काम कारबाहीप्रति तीव्र असन्तुष्टि व्यक्त गरे । उनले प्रदेश राजधानी कहाँ राख्ने भन्ने विषयमा ठूला नेताहरू जे पायो त्यो नबोल्न पनि अनुरोध गरे ।

करिब २ सय ५० वटा स्टल रहेको यस महोत्सवले संघ सरकारले घोषणा गरेको नेपाल भ्रमण वर्ष २०२० र प्रदेश सरकारले घोषणा गरेको लुम्बिनी भ्रमण वर्ष २०७६ लाई थप टेवा पुग्ने आयोजकको विश्वास छ । महोत्सवमा राष्ट्रिय कलाकारको प्रस्तुति, भैरहवा आइडल, बालउद्यान, कुस्ती तथा भलिबल खेल एवं लुम्बिनी, तिलौराकोट, देवदह, रामग्रामलगायतका पुरातात्त्विक क्षेत्रको टुर प्याकेजलगायतका कार्यक्रम समावेश छन् ।

करिब ३ लाख दर्शकले अवलोकन गर्ने अपेक्षा लिइएको महोत्सवमा ८ करोड बराबरको कारोबार हुने जनाइएको छ ।

प्रकाशित : मंसिर २१, २०७५ १०:५३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT