युग फेरेका टमाटा

नेपाल क्रिकेट संघ अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमा निलम्बन भएको अढाइ वर्ष पुग्न लागिसक्यो । यस क्रममा जगत टमाटा नेपाली क्रिकेटका सर्वेसर्वा जस्तै छन् । उनले नेपाली क्रिकेट हाँकिरहँदा आईसीसीबाट कुनै पारिश्रमिक भने पाएका छैनन् ।
विनोद पाण्डे

काठमाडौँ — ४०–५० को दशक वा त्यसअघिका खेलाडी एउटै खेलबाट अघाउने कमै हुन्थे । उनीहरू धेरै खेलमा जमेका हुन्थे । जगत टमाटा पनि त्यस्तै थिए । उनलाई पनि क्रिकेटमात्र खेलेर पुग्दैनथ्यो । समयअनुसार हकी पनि मजाले खेल्थे । उनको हकी स्टिकको स्किलमा भारतीय संस्कार झल्कन्थ्यो ।

धनगढीमा २०५१ सालमा भएको जय ट्रफी राष्ट्रिय क्रिकेटमा टमाटा कैलाली जिल्लाका कप्तान थिए । दोस्रो खेल हारेपछि कैलाली प्रतियोगिताबाट बाहिरियो । धनगढी रंगशालाबाहिर कैलालीको हकी टिम तयारी गर्दै थियो । टमाटाले स्कुल स्तरमा हकी पनि खेलेका थिए । उनी क्रिकेटको क्रिजबाट सिधै हकी मैदानमा ड्रिब्लिङ गर्न पुगेका थिए ।

उनको स्किल देखेर प्रशिक्षकले पत्याइहाले । टमाटा क्याम्पमै परे । स्टामिना राम्रो भएकाले उनले लास्ट डिफेन्सको भूमिका पाए । क्याम्पमा राम्रो गरेपछि उनलाई नेपाल हकी टोलीको बन्द प्रशिक्षणमा राखियो । अन्तत: टमाटा दक्षिण एसियाली खेलकुद जाने नेपालको हकी टोलीमा नै परे । सन् १९९५ मा भारतको मद्रासमा भएको दक्षिण एसियाली खेलकुदमा खेले नै । नेपालबाट हकी खेल्छु भनेर आफूले नचिताएको उनले सुनाए ।
०००

Yamaha

टमाटाको उद्देश्य भने क्रिकेट नै थियो । उनले एउटा अवसर पाउँदा राष्ट्रिय खेलाडी हुँदै प्रशिक्षकको भूमिकामा नेपाललाई वान–डे अन्तर्राष्ट्रिय मान्यतादेखि गत साता नेदरल्यान्ड्समा ऐतिहासिक पहिलो जितसमेतको उपलब्धि दिलाए ।

नेपालले १९९६ मा एसीसी ट्रफीबाट मलेसियामा अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट यात्रा थाल्दाका सदस्य हुन् टमाटा । अफ स्पिनरको रूपमा टोलीमा रहेका उनी तल्लोक्रममा ब्याटिङ गर्थे । त्यतिखेर नै उनी राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्को सहायक प्रशिक्षक भइसकेका थिए । दुई वर्षपछि नेपालले अर्को एसीसी ट्रफी खेल्नेक्रममा थियो । खेलाडीको रूपमा टमाटा बन्द प्रशिक्षणमै थिए । तत्कालीन उपाध्यक्ष स्व. टीबी शाहले उनलाई प्रशिक्षणमा केन्द्रित हुन भनेपछि टमाटा खेलाडी बन्न भन्दा पनि खेलाडी निर्खान व्यस्त भए ।

अल्ताफ बालुच, हारुन रशिद, रोय डायस र पुबुदु दसानायके जस्ता अन्तर्राष्ट्रिय प्रशिक्षक नेपाल आएको उनलाई बाँदरलाई भर्‍याङजस्तै भयो । सबै विदेशी प्रशिक्षक नेपाल आउँदा उनी सहायक थिए । उनकै भाषामा भन्नुपर्दा सबै विदेशीको मिश्रण उनले आफ्नो प्रशिक्षणमा उतारेका छन् । दुईपल्ट उनले यू–१९ टोलीलाई विश्वकपमै उतारिसके । आफ्नै योजनाअनुसार खेलाउँदा उनलाई छुट्टै आनन्द आउँछ ।

दसानायके नेपाली क्रिकेट विवादबाट वाक्क भएर गइसकेका थिए । नेपालले २०१६ को अप्रिलमा विश्व क्रिकेट लिग च्याम्पियनसिपमा नामिबियासँग खेल्दै थियो । अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद् (आईसीसी) का एसिया हेर्ने बन्दुला वार्नापुराले टमाटालाई नेपाली राष्ट्रिय टोलीको मुख्य प्रशिक्षकको जिम्मेवारी दिए । त्यसयता नेपाली क्रिकेटको विवाद मिलेको पनि छैन । टमाटा भने नेपालको प्रशिक्षकमा निरन्तर छन् । यही अवधिमा नेपालले च्याम्पियनसिपको अनुभव गर्दै डिभिजन २ र विश्वकप छनोटको चुनौती पन्छाएर वान–डे अन्तर्राष्ट्रिय मान्यताप्राप्त राष्ट्र बनेको हो ।

टमाटाको आफ्नै सिद्धान्तको प्रशिक्षण छ । उनी टिमलाई कसरी हयान्डल गर्नेभन्दा पनि कसरी सन्तुलन राख्ने भन्ने जरुरी ठान्छन् । ‘खेलाडीलाई माया गर्ने हो कि सम्झाउने हो त्यो विचार गर्नुपर्छ । अहिले जुन स्तरमा खेलिरहेको छ, त्यहाँ १७–१८ वर्षदेखि खेलिरहेको खेलाडीलाई यसरी खेल खेल्नुभन्दा पनि उसलाई मानसिक हिसाबमा ठीक राख्नु सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण हुन्छ,’ उनी आफ्नो प्रशिक्षण शैलीबारे भन्छन्, ‘नयाँ खेलाडी छ भने निश्चय पनि उसलाई आधारभूत हिसाबमा सिकाउन सकिन्छ ।’ मैदानभित्र उनले नेपाली खेलाडी अनुशासित पाएका छन् । उनीहरूले आफूले भनेको कुरालाई मैदानमा उतारेका छन् । मैदानबाहिर के गर्छन् त्यो उनी सरोकार पनि राख्दैनन् ।

नेपाली प्रशिक्षक भएकैमा धेरैले खिसिटिउरी गरेको पनि उनले पाएका छन् । यसले कै नै गर्छ भन्ने खालको तिखा भनाइ सुनेका छन् । आफ्नो र अरुको टिम भन्नेमा फरक हुने उनले अनुभूति गरेका छन् । ‘म नेपाली भएकाले मलाई जहिल्यै आफ्नो टिमजस्तो हुन्छ । विदेशी प्रशिक्षकमा पनि त्यो फिलिङ्स आउला, तर विदेशी प्रशिक्षकले केही दिन सम्झेपछि उसले बिर्सिसकेको हुन्छ,’ नेपाली प्रशिक्षकले टिमलाई राम्रोसँग बुझेको हुनाले उसको माया बढी हुने टमाटाको बुझाइ छ ।

यसको मतलब उनी विदेशी प्रशिक्षकको विरोधीमा आफूलाई राख्दैनन् । उनी मान्छन्, विदेशी प्रशिक्षक ल्याउनुपर्छ विशेष गरी खेलाडीलाई अनुशासनमा राख्न पनि । ‘अहिले हामी वान–डे अन्तर्राष्ट्रिय मान्यतामा खेलिरहेका छौं र टेस्टका लागि दौडिरहेका छौं । नयाँ पुस्ता पनि आउनेवाला छ । त्यसका लागि पनि विदेशी प्रशिक्षक चाहिन्छ । विदेशी प्रशिक्षक ल्याउँदा राम्रो हुन्छ,’ मेरै गोरुको बाह्रै टक्का भन्नेमा उनी छैनन्, ‘नेपाली क्रिकेट माथि जानु महत्त्वपूर्ण छ, प्रशिक्षकको विषय त्यसमा गौण हुन्छ ।’

राखेपमा जागिरे भएकै २२ वर्ष भयो । ४–५ वर्षपछि उनले अवकाश पाउने छन् । त्यसपछि पनि उनी क्रिकेटमै रहनेमा निश्चित गर्छन् । यसक्रममा परिवारलाई कहिल्यै राम्रोसँग हेर्न नपाएकामा उनले दुखेसो छ । जेठो छोराले पढाइ सकेर जागिर सुरु गरिसके । क्रिकेटमै रहेका कारण छोराको पढाइ कस्तो रहयो आफूले कहिल्यै हेर्न नपाएको उनको गुनासो छ । छोराको बिहे भएर बच्चा भइसक्यो ।

टमाटा हजुरबुवा भइसके । छोरी र कान्छो छोराले पनि पढाइ सकिसकेका छन् । ८० वर्षीया आमा, श्रीमती, दाइ र बहिनीका कारण आफू क्रिकेटमा मस्त लाग्न पाएकाले छोराछोरी राम्रोसँग हुर्कन पाएकोमा उनी सन्तुष्ट पनि छन् । धेरैजसो परिवारसँग फोनवार्ता हुन्छ । दशैंमा भेटघाट हुन्छ, त्यति नै हो । उनको परिवार कैलाली, टीकापुरमा छ र उनको जागिर राजधानीमा । त्यसमा पनि अधिकांस समय टिमसँग बाहिरै हुन्छन् ।

यसअघि उनी खेलकुद परिषद्को प्रशिक्षक भएर भैरहवा र पोखरामा थिए । सोर्स–फोर्स लगाएर कतै नगएको उनको दाबी छ । क्रिकेटलाई केही गर्नुपर्छ भन्ने उनमा ईख छ । आफ्नो कार्यकालमा केही राम्रो होस्, क्रिकेट माथि जाओस् भन्ने उनको भावना छ । त्यसका लागि आफूले धेरै संघर्ष गरेको दाबी गर्छन् । अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा जुन टिम हुनुपर्ने त्यो टिम अहिले आफूले नपाएको र नेपाली टोलीलाई सन्तुलन बनाउन माथिल्लो पंक्तिमा अझै ब्याट्सम्यानको कमी रहेको बताउँछन् । जे छ अहिले त्यसैलाई निखार्नु आफ्नो जिम्मेवारी मान्छन् ।

नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान) अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमा निलम्बनको समयमा उनले नेपाली क्रिकेट हाँकिरहेका छन् । एक हिसाबले यो अवधिमा उनी नै नेपाली क्रिकेटको सर्वेसर्वा जस्ता देखिन्छन् । तर क्रिकेट विवादले साह्रै गाह्रो भएको र निकै कठिनाई भोग्नुपरेका पीडा उनीसँग छ । निलम्बनयता नेपाली क्रिकेट सबै आईसीसीकै रेखदेखमा छ । केही गर्नुपरे आइसीसीसँग छलफल गर्नुपर्छ, कार्यक्रम पठाउनुपर्छ । त्यसको स्विकृतिका लागि कुरेर बस्नुपर्छ ।

‘हामीले बन्द प्रशिक्षणका लागि २ महिनाको समय माग्यौं भने आईसीसीले अहिले भर्खर खेलेर आएको किन चाहियो त्यति धेरै समय भन्छ । नेपाली क्रिकेट यो स्थितिबाट चलिरहेको छ । युवा र महिला क्रिकेटमा यो भन्दा पनि खराब हालत छ,’ टमाटा दुखेसो पोख्छन्, ‘आईसीसीलाई केही भनेर पठायो भने त्यसको जवाफ आउदा गुनासोको मिति सकिसकेको हुन्छ । मागेको बजेट पनि घटाएर पठाइएको हुन्छ । आईसीसीले पनि नेपाली क्रिकेटलाई धेरै गरेको छ, जति गर्नुपर्ने हो त्यति भएको छैन ।’

खेलाडी छनोट उनलाई सबैभन्दा टाउको दुखाइ छ । ‘न खेल छ न प्रतियोगिता । कसरी खेलाडी छनोट गर्ने ? त्यही पनि अपजसी कार्य गर्नुपरेको छ । खेलाडी छनोटमा मुख्य भूमिका प्रशिक्षक र कप्तानको जिम्मामा छ । खेलाडीहरू अनुशासित छन् र भनेको मान्छन् । जसले बन्द प्रशिक्षणमा प्रदर्शन देखाएको छ, उसलाई राखेको छौं । प्रदर्शन देखाउन नसक्नेलाई उसको कमजोरी भनेका छौं । यस्तो छनोटमा विवाद पनि धेरै भएका छन्,’ टमाटा कसैलाई व्यक्तिगत रूपमा कहिल्यै छनोट नगरेको दाबी गर्छन् । उनी भन्छन्, ‘उत्कृष्टमध्ये टिम छान्ने हिसाबमा नै खेलाडी चयन गरेका छौं । छनोट गरेर पठाएको नाम आईसीसीबाट स्विकृत भएर आउनै ५–६ दिन लाग्छ ।’

खेलाडी र आफ्नो पीडा एकसाथ छ उनीसँग । सबै संघ नहुँदा अडकिएका छन् । खेलाडीहरूले १८–१९ महिनादेखि संघबाट पाउने मासिक तलब पाएका छैनन् । ‘त्यही पनि खेलाडी खेलिरहेका छन् र शतप्रतिशत योगदान दिइरहेका छन् । सबैभन्दा ठूलो उपलब्धि यही हो,’ उनी भन्छन्, ‘सबै खेलाडीको घरपरिवार छ । उनीहरूले आफ्नो परिवार हेर्नुपर्ने हुन्छ । मैले पनि नेपालको प्रशिक्षक भएपछि साढे दुई वर्षदेखि कुनै सुविधा पाएको छैन । आफूले पाउनुपर्ने सुविधाबारे आईसीसीलाई मेल पठाए, तर क्रिकेट संघ आएपछि भइहाल्छ भनेर उत्तर दियो ।’

उनी अगाडि भन्छन्, ‘म खेलकुद परिषद्को जागिरे प्रशिक्षक, तर नेपाली टिमसँग यसको कुनै मतलब नै छैन । एउटा ब्याटिङ कन्सलटेन्ट, ट्रेनर, फिजियो राख्दा आईसीसीले उसलाई तलब दिन्छ भने नेपाली प्रशिक्षकलाई नदिनुको कारण के हो ? यू–१९, यू–१६ र महिला टोली प्रशिक्षकको यही हालत छ । प्रमुख प्रशिक्षक भएर पनि पारिश्रमिक नपाउने ? दु:ख त हामीले पनि गरेका छौं । कसले भूमिका खेलेर यस्तो भएको हो थाहा भएन, यो निकै जटिल विषय हो ।’

संघ हुनु निकै जरुरी कारण खोतल्छन् उनी । जबसम्म घरेलु प्रतियोगिताहरू नियमित हुँदैन तबसम्म २०–२२ जनाले खेलेर क्रिकेट थेगिन गाह्रो देख्छन् । ‘यो स्थितिमा कहिलेसम्म सम्हाल्ने हो । क्रिकेट संघ ब्युँत्याउन सरकारले पनि घच्घचाउनुपर्छ । सरकारको पनि ठूलो भूमिका हुन्छ,’ क्रिकट संघ ब्युँत्याउन उनी सबैलाई आग्रह गर्छन् ।
०००

उनले क्रिकेटमा लागेर केही पाएका पनि छन् । आफ्नै प्रशिक्षणमा नेपाललाई २०१६ को यू–१९ विश्वकपमा क्वार्टरफाइनलसम्म पुर्‍याउनुलाई उनले सफलतामा लिएका छन् । करण केसी र सन्दीप लामिछाने नेपाली टोलीका बलिङ आधार हुन् । यी दुईले नै नामिबियामा विश्व क्रिकेट लिग डिभिजन २ मा यसै वर्ष देखाएको ब्याटिङ उनी कहिल्यै बिर्सिनन् । उनी ठान्छन् धेरै नेपाली क्रिकेटप्रेमीले पनि यसलाई बिर्सने छैनन् ।

‘अविश्वसनीय थियो, जादु नै भएजस्तो लाग्छ अहिले पनि । कसैले सोचेको पनि थिएन होला त्यत्रो लामो साझेदारी हुन्छ होला भनेर । जितका लागि ५० रन बाँकी हुँदा टिममा सबैले आस मारिसकेको थियो, त्यसमा कुनै शंका नै छैन,’ टमाटा ६ महिनाअघिको त्यो क्षण सम्झँदा २२ वर्षअघि आफूले खेल्दाझै उत्साही हुन्छन्, ‘१९–२० रन बाँकी भएपछि आशा आएको थियो । करणको फेरि लाग्यो भन्यो रोकिने खेलाडी होइन । करणले त्यो गरेर पनि देखाइदिए । सन्दीपलाई खाली टिक्नु भनेर सन्देश पठाइएको थियो, रन करणले हान्छ भनिएको थियो । त्यो हिसाबमा यी दुई खेलाडीले मजाले योजनाअनुसार खेले । सन्दीपले कमै ब्याटिङ गथ्र्यो, त्यही भएर करणको जति भूमिका थियो त्यति नै सन्दीपको पनि थियो ।’

प्रकाशित : श्रावण २९, २०७५ ०७:३८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

'वान–डे मान्यताको टयागबाहेक खासै केही फरक पाइनँ': ज्ञानेन्द्र मल्ल, उपकप्तान 

विनोद पाण्डे

काठमाडौँ — नेपाली क्रिकेट टोलीका उपकप्तान ज्ञानेन्द्र मल्ल, जो १२ वर्षदेखि टोलीमा छन् । नेपालले गत साता एमस्ट्राडमको एमस्टलभिनस्थित भीआरए मैदानमा नेदरल्यान्ड्ससँग खेल्दै वान–डे अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटको ढोका उघार्दा यिनै ज्ञानेन्द्रले पहिलो खेलमा अर्धशतक बनाएका थिए । जुन नेपाली क्रिकेटको एउटा इतिहास भएको छ ।

तस्बिरः इलिट जोशी


उनै ज्ञानेन्द्रसँग नेपालले सुरु गरेको वान–डे अन्तर्राष्ट्रिय यात्रा, आफ्नो अर्धशतक, फर्किएको फर्म र नेपाली क्रिकेटबारे कान्तिपुरका लागि विनोद पाण्डेले गरेको कुराकानी :

वान–डे अन्तर्राष्ट्रियमा डेब्यु गर्दा र क्याप पाउँदाको क्षण कस्तो रह्यो?

सबै उत्साही थिए। नेदरल्यान्ड्स जानुअघि लर्डसमा पनि खेल्न पाएकाले टोलीभित्र छुट्टै उत्साह थियो। नेदरल्यान्ड्ससँग पहिला पनि खेलिरहेका थियौं, खेलिरहँदा खासै त्यस्तो केही अनुभव त भएन। यसपालि खेलिसकेपछि भने नेपालले पहिलोपल्ट वान–डे अन्तर्राष्ट्रिय खेलेको टोली सदस्य हुनु पाउँदाको खुसी अर्कै थियो। पहिला हाम्रोमा खासै त्यस्तो क्याप लगाइदिने परम्परा त थिएन। तर त्यो अविस्मरणीय क्षण हो। आफ्नो देशको प्रतिनिधित्व गर्दै त्यो वान–डे अन्तर्राष्ट्रिय खेलेको क्याप लगाउनु ठूलो विषय हो। हाम्रोमा पनि त्यो संस्कारको सुरुआत भएको छ। त्यसमा पनि उपकप्तानको हैसियतमा मलाई २ नम्बर लेखिएको क्याप दिइएको थियो, यो मेरो जीवनको एउटा हाइलाइट्स नै हो।

वान–डे अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता पाउनु र नपाउनुमा फरक के हो जस्तो लाग्यो?

मैले केही फरक पाइनँ। खाली ट्यागमात्र पाएँ। मैदान त्यही थियो, भौतिक पूर्वाधार त्यही थियो। अझ पनि त्यही पीडाले सबैलाई पिरोलिरहेको छ। हाम्रो क्याम्प राम्रोसँग सञ्चालन हुन सकेको छैन। अझै धेरै विषय छन्। वान–डे अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता त पायौं तर त्यो खेलेर मात्र पाइराख्ने होइन। खेलेर वान–डे मान्यता ल्यायौं, त्यसको पछाडि पक्ष हेर्न जरुरी छ। युरोप जानुअघि अभ्यास गर्दा पानी पर्दा निकै समस्या परेको थियो। इन्डोरको हालत पनि त्यस्तै छ, व्यवस्थित छैन। जिम आफ्नो छैन। मैदानको अवस्था त्यस्तै छ। वान–डे मान्यताको टयागबाहेक मैले खासै केही फरक पाइनँ। यो विषय हामीले आईसीसीलाई व्यक्तिगत रुपमा भन्न जान मिल्दैन। प्रशिक्षक, कप्तान वा कसैको माध्यमबाट भनाइ राख्दा ‘अहिलेलाई यही हो, क्यान बन्न लागिसकेको छ, क्यान बनिसकेपछि सबै समाधान हुन्छ’ भन्ने जवाफ आउँछ। समाधान कहिले हुने त्यो चाहिँ थाहा छैन। नेपालमा आधिकारिक निर्णय लिने स्थिति कसैको छैन।

नेपालले पहिलोपल्ट वान–डे खेलेको त्यसमा पनि ब्याटिङमा स्ट्राइक आफैले राखेको त्यो क्षणलाई कसरी सम्झनुहुन्छ?

पिच फास्ट बलिङमैत्री थियो। लक्ष्य थियो १ सय ९० रन। विकेटमा जाँदा कम्तीमा १०–१२ ओभर नयाँ बल खेल्नुपर्छ भनेर मैले र अनिलकुमार (शाह) ले सल्लाह गरेका थियौं। उनीहरूको देव्रेहाते स्पिनर चाइनाम्यान रिप्पोनबाहेक अरु राम्रा बलियो बलर छैनन् भनेका थियौं। लक्ष्य ठूलो थिएन, कन्डिसनले गर्दा मात्र अलिकति अप्ठयारो भएको थियो। कप्तान र उपकप्तान लगालग बलमा आउट हुँदा नै खेल बिग्रिए जस्तो लाग्छ। त्यो कन्डिसनमा सेट पनि भइसकेकाले मैले अझ जिम्मेवारी लिनुपथ्र्यो जस्तो लाग्छ। कुनै पनि साझेदारी लामो भएन, त्यसमा दुर्भाग्य शरद (भेषावकर) पनि घाइते हुनपुगे। लक्ष्य सजिलो पनि हुनसक्थ्यो, राम्रैसँग जित्न सक्थ्यौं। हामी आफैंले कमजोर खेलेर हार्न पुगेका हौं। अर्धशतक बनाएपछि खेल आफैं मजाले सिध्याउँछु जस्तो लागेको थियो। पारस र म सँगै ब्याटिङ गर्दा लक्ष्य पनि त्यही थियो। अर्को १२–१५ ओभर ब्याटिङ गर्ने र खेल ३० ओभरसम्म लिएर जाने।

नेपालको क्रिकेट यो स्तरमा आइपुग्दा मानसिक रूपमा फिट हुन कतिको जरुरी छ लाग्छ?
क्रिकेटमा जस्तोसुकै स्तरमा खेल्न पनि मानसिक रूपमा बलियो हुनैपर्छ। माथिल्लो स्तरमा यो झन् जरुरी छ। टेस्ट क्रिकेटमै राम्रो टेक्निक हुँदाहुँदै पनि कति खेलाडी मानसिक रूपमा आफूलाई ठीक नराख्दा करिअरकै बीचमा संन्यासमा बाध्य लिन बाध्य भएका धेरै उदाहरण अस्ट्रलिया र इंग्ल्यान्डको क्रिकेटमा देखेका छौं। यो उनीहरूले स्विकार्छन्। त्यसमध्येका एक इंग्ल्यान्डका जोनाथन ट्रोटले एमसीसीबाट हामीसँग लर्डसमा खेलेका थिए। एउटा खेलाडी जुनसुकै खेलमा पनि मेन्टली टफ हुनैपर्छ, क्रिकेटमा विशेष हुनुपर्छ।

युरोप भ्रमणअघि तपाईं विगतलाई हेर्दा राम्रो लयमा हुनुहुन्थेन। त्यस हिसाबमा तपाईंमाथि यसपालि राम्रो प्रदर्शन गर्नैपर्छ भन्ने दबाब कतिको थियो?

राष्ट्रबाट खेल्नु भनौं नेपालबाट खेल्नु दबाब नै हो, किनभने प्रदर्शन देखाउनुपर्ने हुन्छ। सबैले राम्रो खेल्छ भनेर आस गरिरहेका हुन्छन्। एउटा वरिष्ठ खेलाडी भएकाले मबाट धेरै आस गरेका पनि हुनसक्छन्। ब्याटिङ भएन भनेर धेरैले आलोचना गरिराखेका हुन्छन्। त्यसमा राम्रो गर्नुपर्ने छुट्टै खालको दबाब हुन्छ। त्यसो भयो भन्दैमा दबिने होइन, त्यो दबाबले एउटा फुर्ति दिन्छ। सकारात्मक सोचाइले हेर्दा कसैले समर्थन गरिरहेको त छ भन्ने हुन्छ। हामीलाई धेरैले फलो गरिरहेका हुन्छन्, हामीले गर्नुपर्छ जिताउनुपर्छ भन्ने हुन्छ। क्रिकेटमा सधैं एकैनास हुँदैन। शतक हानेको भोलिपल्ट अर्को शतक लाग्दैन। आज शून्यमा आउट भयो भने भोलि शून्यमै आउट हुन्छ भन्ने निश्चित हुँदैन। हरेक दिन नयाँ हुन्छ, त्यसमा सकारात्मक सोच लिनु जरुरी हुन्छ।

नेपाली टिमबाट खेल्नु नै दबाब हो भन्ने भनाइ टोलीका प्राय: सबैले बोलिरहेका हुन्छन्। नेपाली टिमको थेगो नै हो यो?

अँ..अँ.अँ.अँ.. (हाँस्दै)। सबैको चाहिँ थाहा भएन। मलाई चाहिँ जिम्मेवारी अनुभव हुन्छ। त्यो जिम्मेवारी हो, त्यसलाई यसरी लिन सकिन्छ। दबाबभन्दा पनि जिम्मेवार हुने विषय हो।

लर्डसमा एमसीसीसँग खेल्दा तपाईंले दुई सुन्दर बाउन्ड्री हान्नुभएको थियो। त्यो शटमा तपाईंको छुट्टै क्लास देखियो। त्यसले पनि तपाईंलाई नेदरल्यान्ड्समा दबाबमुक्त बनाउन सजिलो गरेको हो?
दबाबमुक्त नै भन्ने हुँदैन। तर नम्बर आउनु एकदमै जरुरी छ। क्रिकेटमा महत्त्व राख्ने भनेकै नम्बर हो। कहिलेकाहीं कसरी खेल्नुहुन्छ भन्दा पनि कसरी बनेको रनले तपाईंको आत्मविश्वास बढ्न सक्छ। लर्डसमा मैले प्रहार गरेका ती शट वा त्यो बाउन्ड्रीहरू भन्दा पनि हुनसक्छ त्यसभन्दा अघिको अभ्यास खेलमा जसरी मैले खेलेको थिएँ, रन बनाएको थिएँ त्यसले पनि फरक पारेको थियो। किनभने नम्बर पछाडि हुँदाको आत्मविश्वास अर्कै हुन्छ। प्रत्येक दिन फरक हुन्छ। कहिलेकाहीं नम्बरको गणना हुँदैन।

अरु बेला सधैं अभ्यास खेलमा राम्रो खेल्नुहुन्थ्यो, तर प्रमुख प्रतियोगितामा तपाईंले प्रदर्शन दिन सक्नुहुन्थेन। यसपालि अभ्यास खेलमा मात्र अर्धशतक बनाएकाले महत्त्वपूर्ण खेलमा राम्रो खेल्नु भएको हो?

जुनसुकै म्याचमा पनि म स्थिति हेरेर नै खेल्छु। मान्छेले हेर्ने तरिका फरक हुनसक्छ। अभ्यास खेलमा आएर कसैले अन्डरआर्म बलिङ गरेर लौ चौका हान्, छक्का हान् भनेर भन्ने होइन। त्यहाँ पनि रन हान्नैपर्छ। रन हान्न सकेन भने पनि हाम्रो मानसिकता कस्तो छ भने अभ्यास खेल र एउटा क्लबसँग पनि रन बनाएन भन्ने चलन छ। रन हान्यो भने पनि एकदमै झुर बलर थियो होला, मैले शतक हान्ने खालको टिम थियो होला भन्छन्। वान–डे मान्यता त हामी भयौं तर त्योअनुसारको हाम्रो मानसिकता कहिले आउने त। खेलाडीले त एउटा स्टाटस पायो। हाम्रो अप्रोच चाहिँ कहिले परिवर्तन हुने भन्ने विषय पनि महत्त्वपूर्ण छ।

तपाईं एउटा स्टाइलिस ब्याट्सम्यान, फर्ममा नभएको समयमा आफ्नो खेल्ने शैली परिवर्तन गरौं लाग्थ्यो कि लाग्थेन। वा प्रशिक्षकले नै केही परिवर्तन गर्दा राम्रो हुन्छ भनेर भन्नुभएन?

कहिलेकाहिं मैले खेल्ने शटमा प्राविधिक त्रृटि पनि हुनसक्छ। हामीले खेल्ने कन्डिसन प्राय: फरक हुन्छ। नेपालमा खेल्दा एउटा टेक्निक हुन्छ। एसियाली महाद्वीपको स्पिन ट्रयाकमा खेल्दा एउटा टेक्निक हुन्छ। फास्ट विकेटमा कसरी खेल्ने, सिमिङ विकेटमा कसरी खेल्ने यो सबै विषयको गाइडेन्स राम्रो हिसाबमा भइरहनुपर्छ। हामीमा त्यो खाले अनुभव हुँदैन। अहिले बल्ल हामी विभिन्न देशमा गएर खेल्न लाग्यौं। युरोपसहित अफ्रिका सबैको अनुभव हुन लाग्यो। त्यो भन्दा अगाडि हामी एसियाली महाद्वीप बाहिर खासै कतै जादैनथ्यौं। त्यसले गर्दा त्यो ठाउँमा गएर खेल्ने कसरी भनेर हामीसँग एक्सपोजर नै हुँदैनथ्यो। रन नहान्दा त्यस्तो लाग्छ। मलाई यो शुट नगरेको हो कि, मेरो शैलीमा परिवर्तन गर्नुपर्ने हो कि। क्रिकेटमा जहिले पनि सुधार भन्ने हुन्छ। कन्डिसन नै फरक भएपछि आफूलाई पनि त्यहीअनुसार ढाल्नुपर्छ।

नेपालको पहिलो वान–डे अन्तर्राष्ट्रिय खेल त्यसमै तपाईंले अर्धशतक बनाउनुभयो, यसलाई कहाँ राख्नुहुन्छ आफ्नो इनिङ्सहरूमा?

राम्रो इनिङ्सभन्दा पनि ठीकै स्कोर गरेको हो। अझ पनि सन्तुष्ट किन छैन भने नेदरल्यान्ड्ससँगको त्यो पहिलो वान–डे खेल हामीले सजिलै जित्न सक्थ्यौं। मैले अझ राम्रो गर्न सक्थे, टिमलाई नै जिताएर आउन सक्थे होला। कम्तिमा नेपाललाई सुरक्षित स्कोरमा लैजान सक्थे होला। त्यो गर्न नसकेकाले अलिकति निराश छु। बरु दोस्रो खेलमा नेपालले जित्दा, १ रनले होस् टिमले जित्दा रमाइलो लाग्छ।

नेपालले नेदरल्यान्ड्ससँगको दोस्रो वान–डे अन्तर्राष्ट्रिय खेल जितेपछिको महोल कस्तो थियो?

निकै रमाइलो थियो। हामीले पहिलोपल्ट वान–डे अन्तर्राष्ट्रिय खेल जितेको हौं। नम्बर र रेकर्ड जहिले पनि त्यही भएर महत्त्व हुन्छ। दोस्रो खेलमै पहिलो जित हात पारेकाले खुसी हुनुपर्ने कारण थियो। खेल्न त अझ धेरै खेल्न बाँकी नै छ। तर पहिलो जित विशेष नै हुन्छ। त्यसमा त्यहा आउनुभएका दर्शक कोही जर्मनीबाट, कोही कहाँबाट त्यसले पनि त्यो जितलाई विशेष बनाएको थियो। विशेष यसकारण त्यो जित उहाँहरूसँग साट्न पाइएको थियो।

नेपालले अन्तिम ओभर फाल्नु अगाडि तपाईंको कप्तान पारस खड्कासँग कस्तो खाले सल्लाह भएको थियो?

त्यो भन्दा अगाडि देखि नै अन्तिम ओभर बलिङ कसलाई लगाउने भनेर हाम्रा कुराकानी भइरहेको थियो। अन्तिम ओभर अगाडि पनि पारस वा ललितसिंह भण्डारीले फाल्ने भनेर छलफल भएको थियो। मैले पारसलाई तिमी नै फाल भनेर सुझाव दिएको थिएँ। पारस भनेको धेरै राम्रो लिडर हो। ६ रन कसरी रोक्ने हो भन्ने थियो। १ विकेटमात्र बाँकी हँुदा रोक्छौं जस्तो पनि लागेको थियो, एउटा राम्रो बल आवश्यक थियो। त्यो सोचेर बलिङ गरिरहेका थियौं। खेल चाहिँ सोचेभन्दा धेरै क्लोज गयो।

अन्तिम बललाई कसरी सम्झनुहुन्छ?

एक रन रोक्न सक्छौं जस्तो लागेको थियो। सबै फिल्डर नजिक राखेका थियौं। मलाई चाहिँ उनीहरूले टयाप एन्ड रन गर्छ जस्तो लागेको थियो। पारसले जहाँसम्म मलाई योर्कर फाल्छ जस्तो लागेको थियो। अनि त्यही अगाडिबाट टयाप एन्ड रन गर्ने चान्स हुन्छ भनेर हामी नजिक बसेर फिल्डिङ गरिरहेका थियौं, त्यसैले रनआउट हुने सम्भावना छ भनेर चाहिँ लागिरहेको थियो। पारस अरुभन्दा स्मार्ट नै छ। एउटा बेल्स झरिसकेकाले उसले अरु जोखिम नलिकन स्टम्प नै उखाल्ने निर्णय गरेको हो। जित्नलाई त्यही विकल्पमात्र जस्तै थियो।

प्रकाशित : श्रावण २४, २०७५ १५:१२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT