केयूले ल्यायो ‘सुपर कम्प्युटर’

कान्तिपुर संवाददाता

काभ्रे — काठमाडौं विश्वविद्यालय (केयू) ले मुलुकमा नै पहिलो ‘सुपर कम्प्युटर’ भित्र्याएको छ ।

केयुूले भित्र्याएको सुपर कम्प्युटर काभ्रेस्थित सूचना प्रविधि पार्कमा । तस्बिर : नगेन्द्र अधिकारी/कान्तिपुर

जेनेभास्थित विश्वप्रसिद्ध वैज्ञानिक अनुसन्धान प्रयोगशाला युरोपियन ल्याबोरेटरी फर प्राक्टिकल फिजिक्स’ ले केयूलाई यहाँ जडित सुपर कम्प्युटर, नेटवर्क स्विच र केही यन्त्रहरू उपलब्ध गराएको हो ।

अमेरिकास्थित युनिभर्सिटी अफ अर्कान्सस्ले प्राविधिक सहयोग गरेको छ । साढे ७ टेरावाइट र्‍याम, प्रोसेसिङ क्षमता र साढे १ पेटाबाइट स्टोरेज क्षमता भएको उक्त सुपर कम्प्युटर काभ्रेस्थित सूचना प्रविधि पार्कमा राखिएको छ ।

सामान्य कम्प्युटरभन्दा कैयौं गुणा बढी गणना वा डाटा प्रोसेसिङ गर्ने क्षमता सुपर कम्प्युटरको हुन्छ । समानान्तर प्रोसेसिङ गर्ने सुपर कम्प्युटरले एकै साथ धेरै प्रकारका इन्पुट लिने, स्टोर गर्ने, प्रोसेस गर्ने र आउटपुट दिने काम गर्छ । केयूका सहप्राध्यापक डा. राजेन्द्र अधिकारीका अधिकारीका अनुसार तीव्र गणना र विशाल संग्रह क्षमता भएका कारण सुपर कम्प्युटर धेरै क्षेत्रको अनुसन्धानमा उपयोगी हुन्छ ।

यसको प्रयोगले भूकम्प प्रतिरुपण, जलवायु परिवर्तन, एचवानएनवान भाइरस नियन्त्रण, नवजात शिशुमा लाग्ने रोगहरूको आनुवंशिक विश्लेषण, प्रदूषण निवारणमा वातावरणसम्बन्धी तथ्यांकहरूको विश्लेषण, विभिन्न नदीहरूको जलविद्युत् सम्भाव्यता लगायतमा उच्चस्तरको अध्ययन गर्न सक्ने विश्वविद्यालयले जनाएको छ ।

नेपालका अस्पतालहरूमा नयाँ बिरामीहरूका नयाँ डाटाहरूलाई संग्रहण गर्ने ठाउँ निकाल्नका लागि पुराना फोटोजन्य अभिलेख (एमआरआई, सिटी स्क्यान) आवधिक रूपले हटाउनुपर्ने वा मेटाउनुपर्ने बाध्यता रहँदै आएको थियो ।

प्रकाशित : पुस १३, २०७५ ०७:४४
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

पढाएकै बुझ्दैनन् विद्यार्थी

भवन पुनर्निर्माणमा ढिलाइले सबै विद्यार्थी टहरामै
बलराम घिमिरे

रसुवा — कक्षाकोठामा धेरै कोचिएर पढदा होहल्ला बढी हुन्छ । हावाहुरी चल्दा पनि पढाइमा अवरोध हुन्छ । पानी पर्दा टहराबाट चुहिन्छ । जस्तामा पानीको आवाजले पढाएकै सुनिँदैन ।

अस्थायी टहरामा पठनपाठन गर्दै नीलकण्ठ नमुना माध्यमिक विद्यालय रसुवाका विद्यार्थी । तस्बिर : कान्तिपुर

नीलकण्ठ नमुना माध्यमिक विद्यालयका छात्रछात्राहरूले महाभूकम्पपछि नै यस्तो समस्या झेल्दै आएका छन् । यो स्कुलको पुनर्निर्माणको जिम्मेवारी चीन सरकारले लिएको छ ।
‘चिनियाँ टोली आएर विद्यालयको नापजाँच गर्‍यो । परीक्षणका लागि माटो नि लिएर गयो,’ विद्यालयका प्रधानाध्यापक नारायणप्रसाद देवकोटाले भने, ‘त्यसपछि चिनियाँहरू पनि फर्केर आएका छैनन् ।’ भूकम्प गएको ४४ महिना बितिसक्दा पनि विद्यार्थी अझै टहरामुनि पठनपाठन गरिरहेका छन् ।

कालिका गाउपालिका–५ पर्ने यो विद्यालयका छात्रछात्राहरू जीर्ण विद्यालय र अस्थायी टहरामै बसेर पढन बाध्य भएका हुन् । बालविकास केन्द्रका स–साना विद्यार्थीसमेत जीर्ण बनेको भवनमा पढिरहेका छन् । भूकम्पले विद्यालय भवन भत्किएपछि १० वटा जस्तापाताको अस्थायी टहरा निर्माण गरी कक्षा सञ्चालन हुँदै आएको छ ।

उक्त विद्यालयमा ५ सय १७ जना विद्यार्थी अध्ययनरत छन् । नीलकण्ठ नमुना माध्यमिक विद्यालय भवन चीन सरकारले निर्माण गर्ने भनेर जिम्मेवारी लिएको देवकोटाले जानकारी दिए । नेपाल सरकार र चीन सरकारबीच २०६८ सालमै चीनसँग सीमा जोडिएका १० जिल्लाका १० नमुना विद्यालय भवन निर्माण गर्ने सम्झौता भएको थियो ।

उक्त सम्झौतामा यो विद्यालय पनि परेको थियो । पहिलो पटक भने २०६८ सालमा चिनियाँ टोली आएर विद्यालयको नापजाँच र माटो परीक्षण गरेको थियो । ‘खै किन हो, टोलीले परीक्षण मात्र गरेका छन् । पुनर्निर्माण काम हुन सकेको छैन,’ उनको गुनासो छ ।

भूकम्पपछि पनि दोस्रो पटक चिनियाँ टोली आएर विद्यालयको नापजाँच र माटो परीक्षण गरेको हो । आफूले सरोकारवाला निकायसँग पटकपटक आग्रह गर्दासमेत कुनै सुनुवाइ नभएको देवकोटाले गुनासो पोखे । जस्तापाताको अस्थायी टहरामा बसेर पठनपाठन गर्दा गाह्रो भएको कक्षा १० का विद्यार्थी वासुदेव पौडेलले बताए ।

‘एउटै कक्षा कोठामा धेरैजना विद्यार्थी हुँदा होहल्ला हुन्छ । पढाएको बुझिँदैन,’ उनले भने । ठूलो पानी पर्दा पढाइ नै बन्द गर्नुपर्ने अवस्था आउने शिक्षकको कथन छ ।

प्रकाशित : पुस १३, २०७५ ०७:४३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT