कोसेली
माघ ३, २०७४

त्रिभुवन आर्मी र नेपाल प्रहरी सेमिफाइलनमा

राखेप च्याम्पियनसिपअन्तर्गत २८ औं पुरुष राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगितामा बुधबार घोराही र तुलसीपुरमा भएका खेलमा त्रिभुवन आर्मी र नेपाल प्रहरी सेमिफाइनलमा प्रवेश गरेका छन् ।

पुस २९, २०७४

तिनाउ तीरको कथा 

बुटवलको तिनाउ तीरको सुविधासम्पन्न बस्तीको एउटै समस्या हो— लालपुर्जा । सरकारी कागज, पुर्जा नभए पनि यहाँ घरजग्गा कारोबारमा कुनै कमी छैन । घरजग्गाको मूल्य सुन्दा एकपटक विश्वास लाग्दैन । ठूला घरहरू करोडभन्दा माथि पर्छन् । 

प्रताप मल्लको ‘ठ्यासफु’

प्रताप मल्लले बनाएको रानीपोखरी कसरी पुनर्निर्माण गर्ने भनेर सुझाव माग्ने काम धमाधम भइरहेको छ । विज्ञले अध्ययन गरिरहेका छन् । मन्दिरका तस्बिर, स्केच यसअघि नै भेटिएका छन् । ती स्केचलाई प्रमाणित गर्ने केही आधार पनि भेटिएका छन् उत्खननका क्रममा ।

जिज्ञासा 

बालकृष्ण समसित एक दिन मैले ठाडो प्रश्न सोधें, ‘चक्रपाणि चालिसेको छोराले परीक्षा कापीमा लेखेको राणाविरोधी कुरालाई शासकसमक्ष पुर्‍याएर तपाईंले एउटा बालकलाई जेलको सजाय गराउनुभयो... ?’

क्याराभान टु क्यान्जिङ

भोटेकोसीमाथि तनक्क तन्किएको स्याफ्रुको पुलपारिको भीरमा गएर ठोक्किएको थियो । पुल पार गरेपछिको सानो गाउँ छोडेपछि लाङटाङ उक्लिने हिमाली बाटो सुरु भयो । हिमाली बाटोहरू कठोर हुन्छन्, अत्यासलाग्दो गरी अप्ठ्यारा हुन्छन् त्यसैले त ती चुनौतीपूर्ण र रमाइला पनि हुन्छन् ।

समृद्धितर्फ सुदूरपश्चिम 

पहिलेको सुदूरपश्चिम अर्थात् अहिलेको सात नम्बर प्रदेश । धेरैले यसलाई पिछडिएको र कम विकास भएको क्षेत्रको रूपमा लिन्छन् । तर यो चित्रणलाई सात नम्बर प्रदेशले बिस्तारै चुनौती दिँदै छ अथवा सुदूरपश्चिम जाग्दै छ । पूर्वाधार विकासले तीव्रता पाइरहेको छ । 

आधुनिक हुलाक

अचेल ‘घुम्ती हुलाक’ लेखिएको भ्यान उपत्यकाका तीनै जिल्लाका सडकमा देख्न सकिन्छ । काठमाडौं, भक्तपुर र ललितपुरका विभिन्न कार्यालयसँग गरेको सम्झौताअनुरूप पत्रहरू दर्ता गर्नका लागि यिनीहरू गुडिरहन्छन् ।

घुर जिन्दगी

यी हुन् भभिखनकी माई । नामले पनि वर्गको पहिचान दिन्छ । हुने खाने घरमा जन्मिएको भए ती बालक ‘विभीषण’ कहलिन्थे । तर उनलाई गाउँलेहरूले चिनाए भभिखन भनेर र तिनकी आमा चिनिइन् ‘भभिखनकी माई’ भनेर । मधेसमा अहिले पनि महिलालाई या त माइती गाउँको नाउँसँग जोडिएर बोलाइन्छ वा सन्तानको नामसँग गाँसिएर चिनाइन्छ ।

प्राध्यापक आरको वाइन बोतल

आफ्नो हात परेको वस्तु धेरै नाफा कमाउँदा पनि बेच्न वा साट्न नचाहने प्रोफेसर ‘आर’ को जस्तो व्यवहार अर्थशास्त्रको स्थापित सिद्धान्तविपरीत थियो । यस्तो व्यवहारलाई ‘इन्डाउमेन्ट इफेक्ट’ अर्थात् ‘प्राप्तिको प्रभाव’ नामकरण गरेका थेलरले सन् २०१७ को नोबेल पुरस्कार पाए । 

नेपाली सभ्यताको नयाँ व्याख्याको प्रयास 

सुपरिचित वामपन्थी राजनीतिकर्मी लोककृष्ण भट्टराईले ‘आमाको दसधारा दूधको रिन’ तिर्ने हाम्रो नेपाली ग्रामीण वचनलाई साकार तुल्याउने विचारले हुनुपर्छ, नेपाली सभ्यताको प्रचलित व्याख्याबाट हटेर मातृभूमिको गौरवगान गर्ने प्रयास गरेका छन् एउटा ठूलै आकारको पुस्तक लेखेर ।

रिडीको रमझम

रिडी जाने पाउने वा नपाउने कुरा हाम्रा लागि वर्षभरिकै सरोकारको विषय बन्थ्यो । माघे संक्रान्ति भनेकै रिडी नुहाउन जाने दिन हो भन्ने बुझाइ बाल्यकालभर भएकाले मकर संक्रान्ति वा माघी भन्ने त्यो बेला थाहै थिएन ।

एन्फा ब्वाइज

सन् २००५ डिसेम्बर ८ । कराँची, बिहानको समय । अवसर थियो, चौथो साफ च्याम्पिनसिप र त्यही दिन लिग चरणमा भारतविरुद्ध पहिलो खेल थियो, नेपालको । ब्रेकफास्टपछि टिम मिटिङ बोलाइएको थियो । भारतविरुद्धको त्यस खेलमा खेल्ने खेलाडीबारे बाक्लै चर्चा भयो । हुनु त नपर्ने, तर पत्रकारलाई पनि त्यस मिटिङमा निमन्त्रणा थियो ।

शशिको सप्रेम सम्झना

म चुपचाप कोरिडोरमा हिँड्न थालें । त्यहाँ अचानक विपरीत दिशाबाट एक जना कोही आइरहेको देखियो । त्यसलाई देख्नासाथ अनायास मेरा हात उठे र मैले ‘नमस्कार’ भनेर उच्चारण गरें । तिनले पनि नमस्कार भने र कोठाभित्र पसे । ती शशि कपुर थिए ।  

जहाँ गंगा मिसिन्छ

विश्वकै ठूलो समुद्री क्षेत्र हो बंगालको खाडी । पश्चिमको अधिकांश क्षेत्र भारत, केही भाग श्रीलंका, उत्तरमा बंगलादेश र पूर्वमा बर्मा र अन्डमान एन्ड निकोलवार द्वीपलाई यसले घरेको छ ।  यसको क्षेत्रफल २१ लाख ७२ हजार किलो मिटर छ ।