कमल मादेन

उन्यू अनुसन्धानमा नेपाली

भारतबाट हालै पुस्तक ‘एन एन्नोटेटेड चेकलिष्ट अफ इन्डियन टेरिडोफाइट्स’ छापिएपछि नेपाली वनस्पतिविदद्वय धनराज कँडेल र नवल श्रेष्ठलाई बधाईको ओइरो लाग्यो । बधाई पाउनुको कारण थियो, उन्यूका दुई प्रजातिको नामकरण उनीहरूको नामबाट गरिएको विवरण पुस्तकमा उल्लेख हुनु ।

वनस्पतिको विनाश

मुस्ताङ, मनाङ, म्याग्दी, गोर्खा र डोल्पा जिल्लाका उच्च हिमाली भेगमा विश्वमा कतै नपाइने गुराँसको एक रैथाने प्रजाति पाइन्छ । सन् १९५२ मा उक्त गुराँस प्रजातिको नामकरण ‘रोडोडेन्ड्रन ल्वोन्डेसी’ भएको हो ।

भुलभुलैयामा रैथाने प्रजाति

नेपालमा फूल फुल्ने रैथाने वनस्पति ३१२ प्रजाति छ भन्ने जानकारी ‘फ्लावरिङ प्लान्ट्स अफ नेपाल : एन इन्ट्रोडक्सन’ शीर्षक पुस्तकबाट थाहा पाउन सक्छौं । रैथानलाई अंग्रेजी शव्द ‘इन्डेमिक’को अर्थमा अक्सर प्रयोग गरिन्छ ।

निसानामा विजयपुर दरबार

धरानमा सहरी विकास परियोजना अन्तर्गत एसियाली विकास बैंक (एडीबी) को ऋण तथा अनुदानमा पानी आपूर्ति गर्ने परियोजना निर्माण क्रममा छ ।

कमल मादेनका लेखहरु :

मानिसको नजिकको नातेदार

पहिले मानिस बाँदरबाट क्रमविकास भएको हो भन्ने गरिन्थ्यो । हिजोआज कुनै प्राणी अरु प्राणीसँग कति मिल्दोजुल्दो छ भन्ने कुरा आनुवंशिक संरचनाका आधारमा गरिन्छ । मानिससँग बाँदरको भन्दा चिम्पाञ्जीको आनुवंशिक संरचना अर्थात डीएनए बढी मिल्छ ।

दलितबारे बृहत् अध्ययन आवश्यक

नेपालम दलितबारे धेरै अध्ययन अनुसन्धान भएको छ । विडम्बना नै भन्नुपर्छ, अझैसम्म ककैहिया, खटिक, पासी, ढाँडी, धरिकर/धन्कार जातबारे जानकारी नै छैन । त्यस अर्थमा राष्ट्रिय दलित आयोग अझै अन्योलमै छ । तथ्यांक विभाग दलित जातबारे बेखबरै जस्तै छ ।

आदिवासी जनजातिसम्बन्धी भ्रमपूर्ण अनुसूची !

नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघको नवौं राष्ट्रिय महाधिवेशन यही पुसको पहिलो साता चितवनमा सम्पन्न भयो । महाधिवेशनमा नेपाल बराम संघको तर्फबाट जगत बराम अध्यक्षमा निर्वाचित भए । सचिवका उम्मेदवार श्रुति कुमालले सबैभन्दा बढी ३९ मत पाइन् ।