नयाँ राडारको निगरानीमा जहाज

सुरज कुँवर

काठमाडौं — नेपाली आकाशभित्र उड्ने विमान अबदेखि नयाँ पुस्ताको सुरक्षित र अत्याधुनिक राडारको निगरानीमा रहने भएका छन् । यो राडारको जडानले हवाई सुरक्षा र व्यवस्थापन अहिलेको तुलनामा चुस्त हुनेछ ।

नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले १८ वर्षअघि जापान सरकारको सहयोगमा जडान गरेको ८० किलोमिटर वृत्त (रेडियस) मात्रै क्षमता भएको राडारलाई विस्थापित गरिएको हो । जडान गरिएको नयाँ राडारको क्षमता ४ सय ५० किलोमिटर रेडियस छ । नयाँ राडारको क्यालिब्रेसन (हवाई निरीक्षण) सोमबार सकिएको छ । जडित प्रविधिको अमेरिकी नागरिक उड्डयन संस्था (एफएए) बाट आएको विशेष जेट विमानको सहायताले सोमबार क्यालिब्रेसन क्षमता निरीक्षणको कार्य सम्पन्न गरेको हो । झन्डै ९४ करोड रुपैयाँ जापानी अनुदान तथा प्राधिकरणको १५ करोडमा नयाँ राडार जोडिएको प्राधिकरणका अधिकारीले जानकारी दिए । ‘हामीले जडान गरेको उच्च प्रविधियुक्त मोनोप्लस सेकेन्डरी सर्भिलेन्स राडार मोड एसको क्यालिब्रेसन सकियो, मंगलबार जहाज अमेरिका फर्किइसक्यो,’ प्राधिकरणका उपमहानिर्देशक नरेन्द्रबहादुर थापाले कान्तिपुरसँग भने । जापानी सहयोग नियोग (जाइका) को सहयोगमा त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल र भट्टेडाँडामा गरी दुइटा नयाँँ पुस्ताका राडार उपकरण राखिएका छन् । भट्टेडाँडामा राखिएको राडारले २ सय ५० नटिकलमाइल (४ सय ५० किलोमिटर) दूरीसम्मको रेडियसमा उडिरहेको विमानको गति, उचाइ र आईडी (परिचय) थाहा पाउँछ भने काठमाडौं विमानस्थलमा जडान गरिएको राडारले २ सय नटिकलमाइल (३ सय ६० किमि) सम्मको रेडियसमा उडिरहेको विमानको विस्तृत विवरण टावरमा रहेका एयर ट्राफिक कन्ट्रोलरले देखाउँछ । यसअघिको राडारले काठमाडौं विमानस्थलबाट ८० किलोमिटर हाराहारीको रेडिसयभित्र उडिरहेका विमानलाई निगरानी गथ्र्यो । पुरानो प्रविधिले जहाजलाई मात्रै देख्थ्यो ।
प्राधिकरणको त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल आधुनिकीकरण आयोजनाका प्रमुख इन्जिनियर सञ्जीवसिंह कठायतका अनुसार अमेरिकाबाट आयरल्यान्ड, जोर्डन, यूएई हुँदै मंसिर १ गते काठमाडौंमा अवतरण गरेको क्यालिब्रेसन निरीक्षण गर्ने विमानले शनिबार, आइतबार र सोमबार देशभरका विभिन्न भागमा करिब २० घण्टा उडान गरेको थियो । यसक्रममा उसले यो राडारको सर्भिलेन्स पूर्वी नाकासम्म र पश्चिममा सुर्खेतसम्म रहेको प्रमाणित गरिदिएको छ । अब यो राडारको मद्दतले काठमाडौंमा रहेका एयर ट्राफिक कन्ट्रोलर (एटीसी) ले नेपालको तराईमा भारतीय भूमिबाट आइरहेका विमानलाई पहिल्यै देख्न सक्नेछ । यसअघिको पुरानो राडारको सहयोगमा काठमाडौंमा रहेका एटीसीले पूर्वमा रामेछाप जिरी आसपास र पश्चिममा भरतपुरसम्मको आकाशमा उडिरहेका विमान मात्रै देख्थ्यो । ‘अहिले जडान गरिएको राडारले अकाशमा उडिरहेका जडाजहरूको पोजिसनको अब एकदम सही जानकारी दिलाउनेछ,’ कठायतले भने ।
त्यसैगरी खोज तथा उद्धारमा पनि यो प्रविधिले सघाउनेछ । ‘पहिलेपहिले जहाज हराएपछि स्थान पत्ता लगाउनै कठिन हुन्थ्यो तर यो प्रविधिले खोज तथा उद्धारमा पनि मद्दत मिल्नेछ,’ कठायतले भने । त्यस्तै नेभिगेसन उपकरण बिफल भएर बाटो बिराउने विमानलाई एटीसीले दिशाबोध गराउँदै यसै राडारको सहयोगले अब उद्धार गर्न सक्नेछन् । २५ वर्षअघि ३ सय हाराहारी यात्रुको ज्यान जाने गरी भएका थाई र पाकिस्तानी ध्वजाबाहक विमानको दुर्घटनापछि नेपाल सरकारले पहिलोपटक राडार प्रणाली भित्र्याएको थियो ।

प्रकाशित : मंसिर ६, २०७४ ०९:२३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

कतारमा न्यूनतम तलब ९ सय रियाल नै

होम कार्की

काठमाडौं — कतारले न्यूनतम तलब ७ सय ५० रियाल तोके पनि नेपाल सरकारले पुरानो निर्णयअनुसार ९ सय रियाललाई नै यथावत् राखेको छ । साताअघि कतारको प्रशासनिक विकास, श्रम तथा सामाजिक मामिला मन्त्रालयले अस्थायी रूपमा विदेशी कामदारको न्यूनतम तलब ७ सय ५० रियाल (करिब २१ हजार रुपैयाँ) तोकेको थियो ।

कतारले न्यूनतम तलब ७ सय ५० रियाल तोके पनि नेपाल सरकारले पुरानो निर्णयअनुसार ९ सय रियाललाई नै यथावत्राखेको छ । साताअघि कतारको प्रशासनिक विकास, श्रम तथा सामाजिक मामिला मन्त्रालयले अस्थायी रूपमा विदेशी कामदारको न्यूनतम तलब ७ सय ५० रियाल (करिब २१ हजार रुपैयाँ) तोकेको थियो । यो नेपालले तोकेको भन्दा १ सय ५० रियाल अर्थात् १८ प्रतिशत कम हो ।

कतारका लागि नेपाली राजदूत रमेशप्रसाद कोइरालाका अनुसार दूतावासले ९ सय रियाल दिन तयार भएका कम्पनीको मात्रै मागपत्र प्रमाणीकरण गर्दै आएको छ ।
‘मैले कतारको श्रम मन्त्रालयसँग कामदारको न्यूनतम तलबको विषयमा कुरा राखेको छु । अझै केही कम्पनीले ६ सय रियाल, ५ सय रियाल दिइरहेको कतारी श्रममन्त्रीको भनाइ छ । त्यसलाई रोक्नका लागि कम्तीमा ७ सय ५० रियाल कायम गरिएको भन्ने भनाइ छ,’ कोइरालाले कान्तिपुरसँग भने, ‘नेपालको भने पूर्ववत् निर्णय यथावत् छ ।’
कम्पनीले कामदारको रोजगार करारपत्र कतारको श्रम विभागबाट प्रमाणीकरण गरेपछि मात्रै कामदारलाई काममा लगाउन पाइन्छ । श्रम विभागले कम्पनी र कामदारको हस्ताक्षर भएको करारपत्रलाई प्रमाणीकरण गर्ने व्यवस्था छ । श्रम विभागले ७ सय ५० रियालभन्दा कम तलब दिने कम्पनीको रोजगार करारपत्र प्रमाणित रोकिएको कतारी श्रममन्त्री इसाविन साद अल जफैल अल नुएमी बताउँछन् ।
राजदूत कोइरालाले निकै कम तलब दिने कम्पनीविरुद्ध रहेको कतारी नियम सकारात्मक रहेको बताए । ‘नेपालले तोकेकोभन्दा कम तलबमा कामदार ल्याउन अनुमति दिनेछैन । हामी यो तलब अझै बढाउने पक्षमा छौं । अहिलेको महँगीअनुसारको कामदारलाई खानाका लागि मात्रै छुट्टै ५ सय रियाल पुर्‍याउनुपर्छ भनिरहेका छौं,’ उनले भने ।
कतारी श्रममन्त्री नुएमीका अनुसार कामदारको बसोवास, खाना र स्वास्थ्य सेवा रोजगारदाताको दायित्वभित्र पर्छ । तर, सबैले कामदारलाई खाना उपलब्ध गराएका छैनन् । कामदार आपूर्ति गर्ने कम्पनीहरूले खानाबापत २ सय रियाल मात्रै दिने गरेका छन् ।
सन् २०१३ मै नेपालले खानाबापत ३ सय रियाल दिनुपर्ने व्यवस्था गरेको थियो । खानाबापत ३ सय र न्यूनतम तलब ९ सय गरी १२ सय रियाल तलब दिन तयार हुने कम्पनीलाई मात्रै कामदार पठाउने गरिएको छ । तर, झन्डै ५० प्रतिशत कम्पनीले कामदारलाई खानाबापत २ सय र तलब ८ सय रियाल मात्रै दिने गरेको भेटिन्छ ।
कामदारहरूका अनुसार नयाँ तलबमान कामदारको हितभन्दा कम्पनी र कतारलाई बढी फाइदा हुने गरी तोकिएको छ । स्थानीय सञ्चार माध्यमहरूका अनुसार फिफा वल्र्डकप फुटबलको तयारीका लागि बन्ने पूर्वाधारका लागि ५० करोड डलर खर्च गर्दै आइरहेको छ ।
गत जुनदेखि छिमेकी ३ देशबाट नाकाबन्दी खेपिरहेको कतारले आफ्नो आर्थिक अवस्था हेर्दै तत्कालीन कदमका रूपमा तलब थोरै मात्र बढाएको मन्त्री नुएमीले बताए । श्रममन्त्री नुएमी ७ सय ५० रियाल तलबको समीक्षा हुने बताउँछन् । ‘श्रम मन्त्रालयले यो तलबको विषयमा समीक्षा गर्छ,’ उनले भने, ‘सबै पक्षको विचार गरेर मात्रै थप तलब तोक्ने काम हुन्छ ।’

प्रकाशित : मंसिर ६, २०७४ ०९:२३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्