पूर्वी पहाडको ढोका खुल्यो

दूधकोसी पुल सञ्चालनमा
डम्बरसिं राई, कुम्भराज राई

जयरामघाट — खोटाङ र ओखलढुंगा जोड्ने जयरामघाटस्थित दूधकोसी नदीको पक्की पुल शुक्रबार बिहानदेखि सञ्चालनमा आएको छ । ठेक्का लागेको ८ वर्षपछि निर्माण पूरा भई पुल सञ्चालनमा आएको हो ।

चुनावको मुखमा पुल सञ्चालन गर्नुपर्ने भएकाले अनौपचारिक रूपमा पुलको उद्घाटन गरिएको हर्कपुर सडक डिभिजन कार्यालय प्रमुख ईश्वर रिजालले बताए । पुल सञ्चालनमा आएसँगै सर्वसाधारणले खुसी मनाएका छन् ।

‘खोटाङका लागि पुल नै भौतिक विकासको बाधा बनेको थियो,’ बुइपाका सर्वधन राईले भने, ‘ढिलै भए पनि सञ्चालनमा आएको छ । यसले सबै खुसी भएका छन् ।’ पुल सञ्चालनमा आएसँगै खोटाङ, भोजपुर पनि राजधानी काठमाडौंसँग सीधा यातायातमार्फत जोडिएका छन् । यसले प्रसिद्ध तीर्थस्थल हलेसी जान पनि सहज भएको छ ।

पुल निर्माणमा हुँदासम्म ११ करोड खर्च भएको कार्यालयले जनाएको छ । ‘बाँकी केही संरचनाका काम बाँकी छन्,’ रिजालले भने, ‘ती पनि चाँडै सम्पन्न हुनेछन् ।’ सिंगल लेनको पुलको लम्बाइ १ सय २० मिटर र चौडाइ ४.२५ मिटर छ । इन्जिनियर उद्धव रानाका अनुसार डिजाइनका हिसाबले यसलाई सस्पेन्सन मोटरेबल पुल भनिन्छ । ठेकेदार कम्पनीको विभिन्न बहाना देखाई लामो समयदेखि पुल निर्माण नहुँदा स्थानीय बासिन्दाले बेलाबेलामा आन्दोलनसमेत गर्दै आएका थिए ।

यो पुल खोटाङ र ओखलढुंगाका नेताहरूको यसअघिको चुनावी मुद्दा बन्ने गरेको थियो । २ वर्षअघि मात्रै यही रुटमा पर्ने सुनकोसीमा १४ वर्षपछि पुल बने पनि दूधकोसीको पुल नबन्दा अपूरो भएको थियो । खोटाङतर्फ जानका लागि हिउँदमा बेलिब्रिज सञ्चालन गरे पनि बर्खामा झोलुंगे पुल तरेर जानुपर्ने बाध्यता थियो ।
पुल बनेसँगै खोटाङको समृद्धिको ढोका खुलेको स्थानीय बताउँछन् । पुल अभावमा यहाँको जनजीवन कष्टकर बनेको थियो । पुल नहुँदा जयरामस्थित दूधकोसी नदीको झोलुंगे पुलमा सामान लोड/अनलोडले उपभोग्य वस्तुमा प्रतिकेजी १० रुपैयाँका दरले मूल्य बढ्ने गरेको खोटाङ उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष राजु लयालूले बताए । 

पुल बनेसँगै विकासले समेत गति लिने निर्माण व्यवसायी संघका सचिव कृष्ण घिमिरे बताउँछन् । ‘सीधा यातायात नहुँदा निर्माण सामग्रीमा २५ प्रतिशतले मूल्यवृद्धि भएको थियो,’ उनले भने, ‘सीधा यातायात सञ्चालनसँगै निर्माणसम्बन्धी कामले पनि गति लिने निश्चित छ ।’

 

प्रकाशित : मंसिर ९, २०७४ ०९:१३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

अफरोड यात्रा

फोटो
सुरज कुँवर

काठमाडौं — मालपारिको माथिल्लो मुस्ताङ पहिलोपटक घुम्न उक्लिनेले प्राय: दिमागमा मध्यपहाडी भूगोलको चित्र बनाउँछन् । तर, हामी अधिकांशले कल्पना गरेजस्तै चित्र माथिल्लो मुस्ताङको भूगोलसँग ठ्याक्कै मेल खाइहाल्दैन । सुनिएको र कल्पना गरिएभन्दा यो अनौठो छ ।

अदभुत र अलौकिक भएकाले धेरैले यो थलोलाई स्वर्गको टुक्रा उपमा दिन्छन् । कतैकतै पातलो बुट्यान, मरुभूमिजस्तै भूबनोट, पातलो मानव बस्ती, भेडा/चौंरीपालन, कृषि प्रणाली, जनजीवन ताजुबलाग्दो छ । मुस्ताङी राजाको ऐतिहासिक दरबार, एउटै लहरमा बसेका बस्ती, आतिथ्य, तिब्बती कला/संस्कृति, लो वंशको थातथलो यहाँका दुर्लभ गहना हुन् । जब पर्यटकीय आखाँले यो ठाउँ हेर्न थालिन्छ । तब हृदयमा अनौठो भाव उब्जिन्छ । 
यो थलो अहिले पनि नेपाल सरकारको ‘रेस्ट्रिक्टेड’ सूचीमा छ । अर्थात नेपालीबाहेक विदेशीहरूले यहाँ पुग्न साताको ५ सय डलर थप शुल्क तिर्नुपर्छ । तिब्बती शरणार्थीले चलाएको खम्पा विद्रोहपछि तत्कालीन नेपालको सरकारले विदेशीहरूलाई निर्बाध घुमफिरका लागि रोक लगाएको ५८ वर्ष पुगिसकेको छ ।


इम्याजिन नेपालले मनाङपछिको दोस्रो ‘अफरोड फोर ह्विल ड्राइभ’ यात्रा यहाँ गरेको थियो । एलियनलाई मुख्य पात्र बनाइएका अंग्रेजी सिनेमा देखिने एनिमेटेड स्थानजस्तै लाग्ने यो उपल्लो थलोमा कात्तिक अन्तिम साता काठमाडौंबाट दुई दर्जन गाडीमा हामी मुस्ताङको अन्तिम गाउ लोमान्थाङ पुग्यौं । हाम्रो समूहमा ८३ नेपाली थिए ।


‘सयम नहुने कर्पोरेटम्यान, धनाढ्य र स्वास्थ्य समस्याका कारण पदयात्रामा निस्किन नसक्नेहरूका लागि’ अफरोड अति ‘एडभेन्चर’ यात्रा हो । नेपालका प्राय: हिमाली भेग पछिल्ला वर्ष धमाधम सडक सञ्जालसँग जोडिँदै गएका छन् । यस्ता धुलाम्मे तथा हिउँद याममा मात्रै चल्ने रुटमा अहिले सहरी क्षेत्रबाट दुई/चारपांग्रे मोटरमा यात्रा (अफरोड ट्राभल) गर्ने प्रचलन बढेको छ । पर्यटन बोर्डका सीईओ दीपकराज जोशीका अनुसार, २/४ वर्षयता यो विधामा आन्तरिक र बाह्य पर्यटक 
ह्वात्तै बढेका छन् । नेपालीहरूले यसका लागि मलेसियालगायतका खाडी मुलुकमा जस्तो कृत्रिम अफरोड बनाउनु पर्दैन । उपल्लो मुस्ताङ, मनाङ, डोल्पालगायतका भूभाग हाम्रालागि अमूल्य प्राकृतिक वरदान हुन् ।


लोमान्थाङले यसको भरपूर फाइदा लिएजस्तो लाग्यो । किनकि यहाँ जोमसोमबाटै पदयात्रा गर्ने पर्यटक मात्रै देखिएनन्, काठमाडौं, पोखरा, बुटवललगायतका सहरबाटै अफरोड यात्रामा निस्किएकाहरू भेटिए । काठमाडौंबाट पोखरा हुँदै कालिगण्डकीको किनारैकिनारको सडक भएर जोमसोम, कागबेनी हुँदै करिब ५ सय किलोमिटरको यात्रापछि हामी नेपाल र तिब्बतको सिमाना कोरला नाकासम्मै पुग्यौं ।
बेनीदेखि सुरु हुने अक्करे भीरको कच्ची सडक रेखा जब कागबेनीपारिबाट माथि उजाड डाँडामा उक्लियो मलाई भने झनै डर लाग्यो । एकाएक मन झस्काउने, अक्कर, खोच, पठार हुँदै उक्लिएको सडकमा धेरैपटक मुटु उफ्रेर बन्द होलाजस्तो आभास भयो । हाम्रो टिमको एउटा गाडी पल्टियो । धन्न मानवीय क्षति भएन । 


२७ सय मिटर उचाइको जोमसोमदेखि माथि ३८ सय मिटरको लोमान्थाङ र ४८ सय मिटर उचाइको कोरला नाका पुग्दा ‘हाई अल्टिच्युट सिकनेस’ (लेक लाग्ने) समस्याले प्राय:लाई सताउँछ । यो समस्याले हाम्रै यात्रामा दुई जना प्रभावित बने । एक जनालाई हेलिकप्टरबाट काठमाडौं र अर्का एक अफरोड मोटर चालकलाई मध्यरातमा चिकित्सकसहित जोमसोम ओराल्नुपर्‍यो ।
 आफैं मोटर हाँकेर तेस्रो दिन माथिल्लो मुस्ताङ पुगेका कलाकार प्रशान्त ताम्राकार लामोन्थाङमा भन्दै थिए, ‘यो बाटो भनेको वान मिस्टेक गेम ओभर’ हो । त्यसैले फोर ह्विल ड्राइभका लागि यो रुटमा आउनेले आत्मालाई स्टेरिङ र ब्रेकसँग कनेक्सन गरेर मात्रै ड्राइभ गर्नुपर्ने उनको सुझाव थियो । यात्रामा साथै रहेकी नेपाल सुन्दरी सदीक्षा श्रेष्ठ पोखरामा आइपुगेपछि खुसी हँुदै भन्दै थिइन्, ‘काठमाडौंमा रहेकी मेरी आमा आत्तिनुहोला भनेर बाटोको कुनै पनि फोटो सोसल मिडियामा अपलोड नै गरिन् । यति हुँदाहुँदै पनि यो अफरोड एडभेन्चर धेरै कोणबाट स्मरणीय रह्यो ।’ आन्तरिक पर्यटन प्रवद्र्धन गर्ने मुख्य उद्देश्य रहेको यो यात्रामा हामीसँग मोटर बिग्रिहाले बनाउने प्राविधिक, उपचार गर्ने चिकित्सक औषधि पनि साथै थिए । अप्ठयारो बाटोमा बेलाबेला उब्जिएको डरभित्र पैदा भएको बेग्लै खाले रमाइलो भने ज्यादै स्मरणीय रहयो । किनकि यो चारपांग्रे अफरोड यात्रा थियो ।

 

 

प्रकाशित : मंसिर ९, २०७४ ०९:१३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्