काबेली कास्केड जलविद्युत् आयोजना सम्झौता हुँदै

कान्तिपुर संवाददाता

पाँचथर — ताप्लेजुङ र पाँचथरको सीमावर्ती कावेली खोलाबाट अर्को काबेली कस्केड जलविद्युत् आयोजना निर्माण हुने भएको छ । अरुणभ्याली हाइड्रोपावर डेभ्लपमेन्ट कम्पनीले ९ दशमलव ९ मेगावाट क्षमताको काबेली कस्केड आयोजना निर्माणको लागि नेपाल विद्युत् प्राधिकरणसित सम्झौता प्रक्रिया अघि बढाएको जनाएको छ ।

पाँचथरको याङवरक गाउँपालिका–४ थर्पुस्थित पिपले र ताप्लेजुङको सिदिङवा गाउँपालिका–१ थेचम्बोको सिमाना काबेली खोलामा निर्माणाधीन २५ मेगावाट क्षमताको काबेली बी–१ जलविद्युत् आयोजना पूरा भएपछि सहायक आयोजनाको रूपमा अर्को आयोजना निर्माण गर्न लागेको प्रवद्र्धक अरुण काबेली पावर लिमिटेडका कार्यकारी निर्देशक कुवेरमणि नेपालले बताए ।

काबेली खोलावाट निर्माण हुने यो चौथो आयोजना हो । काबेली करिडोरमा नेपाल विद्युत् प्राधिकरणमार्फत बुटवल पावर कम्पनीको सहायक काबेली इनर्जी लिमिटेडको प्रवद्र्धन विश्व बैंकको दस अर्ब रुपैयाँ लगानीमा ३७ दशमलव ६ मेगावाट क्षमताको काबेली ए जलविद्युत् आयोजना र एक अर्ब ६० करोड रुपैयाँ लगानीमा ९ दशमलव ९ मेगावाटको इलाखोला जलविद्युत् आयोजना निर्माणाधीन छन् ।

अरुण काबेली पावर लिमिटेडको चार अर्ब ३० करोड लगानीमा निर्माणाधीन काबेली बी–१ जलविद्युत् आयोजना आउँदो माघमा राष्ट्रिय प्रसारण लाइनमा जोडिने गरी निर्माण कार्य भइरहेको छ । इवाखोला जलविद्युत् आयोजना २०७५ जेठ र काबेली ए जलविद्युत् आयोजना २०७६ असोजमा १३२ केभी काबेली करिडोर राष्ट्रिय प्रसारण लाइनमा जोडिनेछन् । यी चारवटा आयोजनाले काबेली खोलबाट ८१ मेगावाट विद्युत् उत्पादन हुने रैराङ हाइड्रोपावर कम्पनीका निर्देशक कुवेरमणि नेपालले बताए ।

प्रस्तावित काबेली कस्केड आयोजना काबेली बी–१ को विद्युत्गृहदेखि फालिएको पानी याङवरक गाउँपालिका–५ पिपलेमा बाँध बाँधेर हिलिहाङ गाउँपालिका–१ अमरपुरस्थित धुसेनीसम्म २१ सय मिटर सुरुङमार्गबाट विद्यृत्गृहमा पानी खसालेर विद्युत् उत्पादन गरिने काबेली बी–१ का मुख्य इन्जिनियर व्यवस्थापक हस्तमान राईले बताए । 

प्रकाशित : मंसिर १९, २०७४ ०८:४३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

होमस्टेबाट मासिक लाख आम्दानी

प्रताप विष्ट

हेटौंडा — मकवानपुर चित्लाङको ‘होमस्टे’ अहिले आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकको आकर्षण बन्दै गएको छ । राजधानीको धूलो र धूवाँबाट मुक्त हुन आन्तरिक र बाहय पर्यटक स्वच्छ र स्वस्थ वातावरण खोज्दै चित्लाङका होमस्टेमा पुग्ने गरेका छन् ।

मकवानपुर चित्लाङको ‘होमस्टे’ अहिले आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकको आकर्षण बन्दै गएको छ ।

राजधानीको धूलो र धूवाँबाट मुक्त हुन आन्तरिक र बाहय पर्यटक स्वच्छ र स्वस्थ वातावरण खोज्दै चित्लाङका होमस्टेमा पुग्ने गरेका छन् । यहाँका होमस्टे पर्यटकहरूले खचाखच हुन थालेपछि व्यवसायी पनि उत्साही छन् । ‘अहिले होमस्टेमा बस्नेको संख्या पहिलाभन्दा निकै बढेको छ,’ चित्लाङे काजी होमस्टेका सञ्चालक रामकृष्ण बस्नेतले भने, ‘शुक्रबार र शनिबार त झनै धेरै पर्यटक आउँछन्, सबै होमस्टे भरिएर रिसोर्टतिर पनि पठाउनुपर्ने अवस्था छ ।’

चित्लाङमा अहिले करिब एक दर्जन होमस्टे सञ्चालनमा छन् । १५ जनादेखि सय जनासम्म अट्ने होमस्टेहरू सञ्चालनमा छन् । ‘सबै होमस्टेहरूमा गरी करिब २ सय जनालाई खाना बस्न दिन सक्ने क्षमताको छ,’ होमस्टे व्यवस्थापन समितिका सचिवसमेत रहेका काजी होमस्टेका सञ्चालक बस्नेतले भने, ‘ठूलो समूहमा आएका पाहुनाहरूलाई राख्न नसक्ने अवस्था छ । पर्यटक थपिएसँगै होमस्टे पनि थप्नुपर्ने भएको छ ।’

तत्कालीन जिविस मकवानपुरको सहयोगमा चित्लाङका स्थानीयलाई तालिम दिएर होमस्टे सुरु गरिएको थियो । २०६८ सालमा चित्लाङमा ४ वटा घर यसमा सहभागी थिए । त्यसयता आधा दर्जन थपिए पनि पर्यटकको भारलाई थेग्न भने सकेका छैनन् ।

डेढ सय जनाको टोली बास बस्न आए भने सबैलाई एउटै समूहको घरमा राख्न सकिँदैन । एउटा समूहदेखि अर्कोसम्म पुग्न टाढा हिँड्नुपर्छ । पर्यटकहरू बाँडिएर बस्न रुचाउँदैनन् ।

पर्यटक बढेसँगै होमस्टे सञ्चालकको आम्दानी पनि बढेको छ । पर्यटकलाई खान र बस्न दिएर हाल मासिक ३० हजारदेखि एक लाखसम्म आम्दानी गर्ने गरेको गुर्जुधारा होमस्टेका सञ्चालक बुद्धरत्न मानन्धरले बताए ।

आन्तरिक एवं बाह्य पर्यटकहरू धेरै आउने थालेकाले होमस्टेहरू पनि रिसोर्टमा परिणत हुने अवस्थामा पुगेका छन् । ‘होमस्टे र रिसोर्टको फरक–फरक स्वाद हुन्छ तर सबै होमस्टेहरू रिसोर्टमा परिणत होलान् भन्ने डर छ,’ व्यवस्थापन समितिका सचिव बस्नेतले भने, ‘सकेसम्म होमस्टेको स्वाद र पहिचानलाई बचाउने प्रयास गरिरहेका छौं ।’

थानकोट–चन्द्रागिरी केवलकार सञ्चालनमा आएयता चित्लाङमा पर्यटक बढ्न थालेका छन् । थानकोट–चन्द्रागिरी र चित्लाङको १२ किलोमिटर मोटरबाटो स्तरोन्नति भएपछि पर्यटक आवागमन हवात्तै बढ्ने होमस्टे सञ्चालकहरूको अपेक्षा छ ।

चित्लाङका बासिन्दाले पर्यटकहरूलाई स्थानीय बाजागाजासहित स्वागत गर्ने गरेका छन् भने चित्लाङमा उत्पादन गरिएका अर्गानिक खाद्य वस्तुहरू खान दिने गरेका छन् । होमस्टे सञ्चालकले स्थानीय स्तरमा उत्पादन हुने बेथेको साग, सिस्नो, फापरको रोटीदेखि विभिन्न परिकार बनाएर पर्यटक लोभ्याउने गरेका छन् ।

चन्द्रागिरीमा केवुलकार सञ्चालनसँगै चित्लाङमा प्राचीन सम्पदाको अध्ययन अवलोकन गर्न आउने पर्यटकको संख्या पनि बढेको छ । चित्लाङले पर्यटकहरूलाई लोभ्याउनसफल भएकाले पर्यटन बोर्डले चार वर्षअघि चित्लाङलाई पर्यटकीय गाविस घोषणागरेको थियो ।
ट्राउट माछा र बाख्राको चीजको स्वाद चाख्नसमेत पर्यटकहरू चित्लाङ पुग्ने गरेका छन् । सम्राट अशोकले बनाएको अशोक चैत्य र किरात राजाहरूले बनाएका मन्दिर र शिलालेखका कारण इतिहासका विषयमा अध्ययन गर्न आउने पर्यटकको संख्यामा समेत वृद्धि भइरहेको छ ।

प्रकाशित : मंसिर १९, २०७४ ०८:४३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्