इशर अब्बल

राष्ट्रिय बाल नाटक महोत्सवमा
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौं — राजधानीमा सम्पन्न तीनदिने राष्ट्रिय एकल बाल नाटक महोत्सवमा ललितपुरको ब्राइटफ्युचर उच्च माविका लक्ष्मण इशर उत्कृष्ट भएका छन् ।

कलाकारद्वय हरिहर शर्मा र देशभक्त खनालले महोत्सवमा मञ्चन भएका ३२ वटा नाटकमध्ये इशरको ‘काग र कमिला’ नाटकलाई उत्कृष्ट ठहर्‍याएको हो । महोत्सव समापनको क्रममा बुधबार राजधानीमा इशरलाई शर्माले पाँच हजार रुपैयाँको पुरस्कार र सम्मानपत्र प्रदान गरे ।

पुस्तकमा पढदै आएको ‘काग र कमिला’ लोककथामाथि इशरले महोत्सवको पहिलो दिन नाटक मञ्चन गरेका थिए । ६ मिनेटको छोटो नाटकमा काग, कमिला, कथा भन्ने बूढामान्छे र सिकारी गरी चार पात्रको भूमिका उनी आफंैले निभाएका थिए । हास्य शैलीमा प्रस्तुत भएका उनले दर्शकलाई पेट मिचिमिची हँसाएका थिए । त्यस्तै महोत्सवमा ललितपुरकै युनाइटेड स्कुलकी युविका खडका द्वितीय भइन् । उनले ‘सि.नं ०३१३६०५ र क्यानभास’ नाटक देखाएकी थिइन् । नाटकले छोराछोरीको इच्छाअनुसारको पेसा अँगाल्न दिनुपर्नेमा जोड दिएको थियो । उनलाई चार हजार रुपैयाँ र सम्मानपत्र दिइयो ।

महोत्सवमा ललितपुरकै सुदेसा स्कुलका रोहन तामाङ तृतीय भए । उनले ‘तातो’ शीर्षकको नाटक देखाएका थिए । उनलाई तीन हजार रुपैयाँ हस्तान्तरण गरियो । पोखराको सैनिक आवासीय महाविद्यालयका दिलीप पौडेल चौथो भए भने काठमाडौंको पायोनियर स्कुलकी सुशीला बुढाथोकी पाँचौं भइन् । उनीहरूले क्रमश: ‘वैदेशिक रोजगार’ र ‘सुशीला व्हेर इज योर होमवर्क ?’ नाटक प्रस्तुत गरेका थिए । दुवैले एक हजार रुपैयाँ पाए । समापन समारोहमा बोल्ने क्रममा वरिष्ठ रंगकर्मी प्रचण्ड मल्लले १९९० देखि २०१० को बीचमा थुप्रै बाल नाटक भएका र त्यसपछि भने कमी आएको सुनाए । बाल नाटक लेखनमा समेत कमी आएको बताउँदै उनले भने, ‘बालकृष्ण समले लेखेको जस्तो नाटक बालबालिकाले हत्तपत्त गर्न सक्दैनन् । बालबालिकाले नाटक गर्न उनीहरूकै मनोविज्ञान सुहाँउदो नाटक लेखिनुपर्छ।बालबालिकाको लागि लेख्ने मानिसको कमी भयो । यसलाई बढाउन सके राम्रो हुन्छ ।’

प्रकाशित : कार्तिक २३, २०७४ ०८:३८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

भारु पाँच सय र हजारमा प्रतिबन्ध - ‘राजनीति मात्रै सफल’

यज्ञ बञ्जाडे

काठमाडौं — एक वर्षअघि आजकै दिनदेखि भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले भारु पाँच सय र हजार दरका नोट चलनचल्तीमा प्रतिबन्ध लगाए । मोदीले ९ नोभेम्बर २०१६ (०७३ कात्तिक २४) राति १२ बजेदेखि लागू हुने गरी ती नोटमा प्रतिबन्ध लगाएका थिए ।



यो घटना भारतमा मात्र नभएर विश्व बजारका लागि पनि आश्चर्यजनक र अप्रत्याशित थियो । यो निर्णय पछिको १२ महिनाको अवधिमा भारतमा मिश्रित प्रतिक्रिया देखिएको छ । केहीले तत्कालका लागि नराम्रो भए पनि दीर्घकालमा भारतको आर्थिक विकासमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने तर्क राख्दै आएका छन् । केहीले मोदीले सस्तो लोकप्रियताका लागि उक्त निर्णय गरेको र यसले भारतीय अर्थतन्त्र ध्वस्त बनाएको आरोप लगाएका छन् ।

स्वतन्त्र रूपमा विश्लेषण गर्दा पाँच सय र हजारका नोटमाथिको प्रतिबन्धले प्रधानमन्त्री मोदी राजनीतिक रूपले सफल भए पनि आर्थिक रूपमा असफल भएको देखिन्छ । मोदीले नोटबन्दको घोषणा गर्दा कालोधनलाई समाप्त पार्न, जाली नोट नियन्त्रण गर्ने र आंतकवादको आर्थिक स्रोत बन्द गर्न गरिएको यस्तो कडा कदम चाल्नुपरेको बताएका थिए । यो उनको घोषित उद्देश्य थियो । तर, यो उद्देश्य कुनै पनि कोणबाट पूरा भएको देखिँदैन । यसकारण घोषित उद्देश्यमा मोदी असफल भएको विश्लेषण गरिएको हो ।

नगद कारोबारलाई घटाउँदै जाने र ‘क्यासलेस बैंकिङ’ कारोबारलाई बढावा दिने नोटबन्दको अघोषित उद्देश्य रहेको जनाइएको छ । जबकी यो कुरा मोदीले सुरुमा घोषणा गरेका थिएनन् । नोटबन्दको घोषणालगत्तै जापान भ्रमणमा निष्किएका मोदीले त्यहाँबाट फर्केपछि ‘क्यासलेस र डिजिटल अर्थव्यवस्था’ को घोषणा गरेका थिए । उनको यो निर्णयले भारतीय अर्थव्यवस्थामा नोटमाथिको प्रतिबन्धभन्दा पनि ठूलो उथुलपुथल ल्याएको थिए । करिब ९५ प्रतिशतभन्दा बढी कारोबार नगदमा हुने भारतका लागि यो निर्णय त्यति सहज थिएन ।

यसकारण सुरुका केही समय मोदी निकै आलोचित पनि भए । यही निर्णयका कारण एक वर्षको अवधिमा भारतमा क्यासलेस कारोबार १३ देखि १७ प्रतिशतले वृद्धि भएका तथ्यांकहरू सार्वजनिक भएका छन् । यसका आधारमा मोदि सीमित रूपमा भए पनि सफल मानिएका छन् ।

नोटबन्दपछि कालोधन नियन्त्रण हुने भएकाले आर्थिक वृद्धिदरमा टेवा पुग्ने मोदीको तर्क थियो । आर्थिक वृद्धिको सवालमा भने मोदी असफल भएका छन् । चालू आर्थिक वर्षमा भारतमा ७ प्रतिशतको आर्थिक वृद्धिको लक्ष्य तय गरिएको थियो । नोटबन्दीकै कारणले लक्ष्यित आर्थिक वृद्धिदर प्राप्त गर्न नसकिने देखिएको छ । सरकारी आकलनअनुसार यो वर्ष आर्थिक वृद्धिदर ५.७ प्रतिशत रहने जनाए पनि वास्तविक रूपमा यो ५.२ प्रतिशतमा सीमित हुने अनुमान छ ।

नोटबन्दीले मोदी र समग्र भारतीय जनता पार्टीको राजनीतिक जीवनमा निकै सकारात्मक प्रभाव परेको देखिन्छ । यही कारण यो घटनापछि राजनीतिक रूपमा मोदी सफल भएको विश्लेषण गरिएको हो । कालोधन नियन्त्रणका लागि नोटबन्दीजस्तो कठोर कदम चालेको भनेर निकै प्रचार गरियो । बैद्धिक जमातका लागि यस्तो प्रचार पाच्य नभए पनि बहुसंख्यक सर्वसाधारणले यसलाई विश्वास गरेको देखिन्छ । यो उनको राजनीतिक सफलता हो ।

जबकि पाँच सय र हजार दरका नोटमा प्रतिबन्ध लगाएपछि भारतीय बजारमा रहेको करिब ८६ प्रतिशत नोट झिकिएको तथ्यांकहरू बाहिर आएका छन् । प्रणालीबाट एकैपटक धेरै नोट झिक्दा अर्थतन्त्रमा ठूलो झड्का लागेको र यसको प्रभावबाट मुक्त हुन धेरै समय लाग्ने विपक्षीहरूको आरोप छ ।(एजेन्सीहरूको सहयोगमा)

प्रकाशित : कार्तिक २३, २०७४ ०८:३८
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT