‘संगीतको स्तर घट्नुमा मिडियाको बढी हात’

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौं — सिर्जना र साधनाका अन्य क्षेत्रमा जस्तै संगीतमा पनि करिअर बनाउन खोज्नेहरू केही वर्षयता राम्रै किसिमले बढेका छन् । यो यथार्थले गायनगुरु चण्डीप्रसाद काफ्लेलाई पनि हर्षित बनाउने गरेको छ ।

सिर्जना र साधनाका अन्य क्षेत्रमा जस्तै संगीतमा पनि करिअर बनाउन खोज्नेहरू केही वर्षयता राम्रै किसिमले बढेका छन् । यो यथार्थले गायनगुरु चण्डीप्रसादकाफ्लेलाई पनि हर्षित बनाउने गरेको छ ।

‘संगीत सिकाइप्रति यस्तो लगाव पहिले देखिएको थिएन,’ उनले सुनाए, ‘यसले संगीतको बजार विस्तारमा निकै टेवा दिएको छ ।’

डेढ दशकदेखि गायनज्ञान बाँड्दै आएकाकाफ्लेका लागि संगीतका जिज्ञासुहरू बढ्नु लाभदायकै कुरो हो । तर, यो कुनै थुम्काको एउटा पाटो मात्रै हो । उनलाई यस्तै लाग्छ ।

‘सिक्नेहरू बढेका छन्, राम्रो हो, तर अहिलेका युवायुवती सिक्छन् मात्रै, साधना गर्दैनन्,’ उनलाई दु:ख यसैमा छ, ‘सिक्ने, सुन्ने र साधना गर्ने– यी तीन चरणलाई अनुशासित रूपमा पालना नगरी संगीतमा स्थापित हुने गरी अघि बढ्न सकिन्न ।’

काफ्लेको बुझाइमा, पहिलेका गायक/संगीतकारहरू साधनाको अवस्थामा धेरै बसेका थिए । उनीहरू निखारिएका थिए । ‘त्यही भएर उनीहरू दिलले गाउन सक्थे र ती गीतले श्रोतालाई भित्रैसम्म छुन्थे,’ हालैको भेटमा उनले सुनाए, ‘ती गीत हामीलाई अहिलेसम्म मन पर्नुको एउटा कारण यो पनि हो । अहिलेका अधिकांश गायकगायिका दिलले होइन, दिमागले गाउँछन् र त्यस्ता गीत श्रोताको दिमागबाट पनि तत्कालै फुर्र उडेर गइहाल्छन्, दिलमा बस्दैनन् ।’

अहिलेका गायकगायिका खाली बजारको पछि कुद्ने गर्नाले, धेरै कुरा भएर पनि केही नभए जस्तो भइरहेको हो भन्ने उनी ठान्छन् । ‘सबैलाई स्टेज तताउने गीत चाहिएको छ,’ शिव परियार, राज सिग्देलजस्ता गायकका गुरु गुनासिए, ‘ठीक छ, स्टेज तताउने गीत गाऊ, बजारको पछि लाग, पैसा कमाऊ, तर स्तर पनि मेन्टेन गर । बजारिया शब्द भएका चारवटा गीतगाउँछौ भने, कम्तीमा एउटा त स्तरीय कालजयी हुने सम्भावनाको, साहित्यिक हिसाबको गीत गाइदेऊ ।’

धेरैजसो गायकगायिका प्रचारमुखी भइदिनाले, संगीतका जिज्ञासु बढे पनि स्तर खस्किँदै गएको उनको ठम्याइ छ । ‘त्यसमा मिडियाले आगोमा घ्यूको काम गरिरहेको छ,’ उनले हाकाहाकी भने, ‘संगीतको प्रचारप्रसार गर्ने जिम्मामा बसेका रेडियो र टीभीका मिडियाकर्मीहरूले क्षणिक स्वार्थका कारण जस्तो पायो त्यस्तो गीत बजाइदिने गर्नाले संगीतको स्तर यस्तो दु:खलाग्दो गरी घटेको हो । श्रोताहरूको संगीत बुझ्ने क्षमतामा ह्रास आएको हो ।’

मिडियाकर्मीले विवेक पुर्‍याइदिने हो भने जस्तो पायो त्यस्तो गीत बज्न कम हुने, गायकगायिकाले जिम्मेवारीबोध गर्दै जाने र श्रोताको रुचि पनि बढ्ने उल्लेख गर्दै उनले थपे, ‘पहिलेका श्रोताहरू पनि स्तरीय थिए । उनीहरूको रुचि परिष्कृत थियो । तिनलाई त्यस्तो बनाएका रेडियो/ टीभीले नै हुन् ।

अहिले त जस्तो गीत पनि बज्ने भएकाले न गीतकारलाई गीत लेख्न धक लाग्छ, न त गाउनेलाई । गीतको स्तर मापनको कुनै निकाय नहुने भएकाले मिडियाकर्मीहरू विवेकी भइदिनैपर्छ । यसो हुन सके नेपाली संगीतको धेरै कल्याणहुने थियो ।’

प्रकाशित : कार्तिक २३, २०७४ ०८:३८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

तन्दुरुस्ती सफलताको पहिलो सर्त

मधु शाही

काठमाडौं — बलिउड अभिनेत्री शिल्पा शेट्टीलाई फिटनेश गुरु मानिन्छ । खास गरी योगमार्फत शरीर स्वस्थ र तन्दुरुस्त राख्न उनी जोड दिने गर्छिन् । तन्दुरुस्ती सफलताको पहिलो सर्त हुने उनी मान्छिन् ।

फिटनेसलाई सौन्दर्य मन्त्र बनाएकी अर्की बलिउड अभिनेत्री हुन्, विपाशा वसु । युटयुबमा उनले ‘३० मिनेट वर्क आउट’ भन्दै भिडियो नै अपलोड गरेकी छन् । यो भिडियोका भ्युअर्स ३ करोडभन्दा बढी पुगिसकेका छन् । 


फिटनेसको प्रभाव नेपाली कलाकारमा पनि उत्तिकै छ । उमेर पाक्दै गएका अभिनेता राजेश हमाल, अभिनेत्री करिश्मा मानन्धरलगायतका सेलेब्रिटीको फिजिकल फिटनेसले सधंै चर्चा पाइरहन्छ । यसको रहस्य के होला ? राजेशले सामाजिक सञ्जालमार्फत दर्शकलाई जवाफ दिइरहेका हुन्छन् । उनले फिटनेस वर्क आउट गर्दै गरेका विभिन्न तस्बिर फेसबुकमा राखेका छन् । कहिले राति त कहिले बिहान खिचिएका फोटाहरू उनको फेसबुकमा देख्न सकिन्छ । रातमा समेत वर्क आउट गरेको फोटोले उनी फिटनेसप्रति कति गम्भीर छन् भन्ने खुलाउँछ । आफ्नो मात्रै होइन, उनी ‘स्वस्थ्य रहनु’ भन्दै फयानहरूलाई उत्तिकै अभिप्रेरित गरिरहेका हुन्छन्, फेसबुकमार्फत । 


त्यस्तै, फिटनेसमा सचेत हुने अभिनेत्रीमध्ये बेनिसा हमाल पनि पर्छिन् । बिहान होस्् या बेलुकी, जति बेला समय मिल्छ, उतिबेला उनी जिमका लागि तयार हुन्छिन् । ‘कार्डियो’ उनको मन पर्ने एक्सरसाइज हो । कहिलेकाहीं फिल्म सुटिङमा व्यस्त हुँदा भने उनी जिम धाउन पाउँदिनन् । ‘तर, जहाँ भइन्छ त्यहाँ हल्का एक्सरसाइज गरेकै हुन्छु,’ उनी भन्छिन्, ‘एक्सरसाइज नहुँदा मुड अफ भएजस्तो लाग्छ ।’ साताको दुई–तीन पटक चाहिँ उनी जसरी भए पनि जिमखाना जाने गर्छिन् । ‘शरीरलाई तन्दुरुस्त राख्न व्यायाम आवश्यक छ,’ उनी सल्लाह दिन्छिन्, ‘त्यहीअनुसार दैनिक खानपानमा पनि ध्यान दिनुपर्छ ।’ हेभी एक्सरसाइज गर्नेले खानपानको सन्तुलन मिलाउन सकेन भने शरीरलाई उल्टो असर गर्ने उनको अनुभव छ । 


कलाकार एवं कार्यक्रम प्रस्तोता सञ्जय गुप्ता पनि वर्क आउटमा उत्साहित महसुस गर्छन् । उनको इन्स्टाग्राम फोटोले धेरै कुरा खुलाउँछ । हरेक एक्सरसाइज मुभमेन्टमा सेल्फी खिच्दै उनले फोटो पोस्ट गरेका छन् । नियमित व्यायामका लागि उनी साइकलसमेत प्रयोग गर्छन् ।

गायिका सुनीता दुलालले पनि फिटनेसप्रति चासो देखाएकी छन् । ‘आजैदेखि एक्ससाइज सुरु गर्दै छु, र अब सधैं गर्नेछु’ भन्ने स्टाटससहित उनले पनि जिमखानाको फोटो फेसबुकमा राखेकी छन् । उनको फोटामा वर्क आउट गर्दा निकै रमाइलो हुने र सधंै यसलाई जारी राख्नु भन्दै शुभेच्छुकहरूले प्रतिक्रिया दिएका छन् । 


फिटनेसमा रमाउनेमध्ये रंगकर्मी सिर्जना सुब्बा पनि पर्छिन् । उनको एक्सरसाइज गर्ने तरिका भने अलिक बेग्लै छ । उनी जिममा धाउनुभन्दा आउट डोर ट्राभलिङ गर्न मन पराउँछिन् । ‘नेचर लभर छु,’ उनी भन्छिन्, ‘साइक्लिङ जस्तो गुड एक्सरसाइज केही हँुदैन ।’ फिजिकल एक्सरसाइजसँगै शान्त वातावरण स्वास्थ्यका लागि आवश्यक रहेको उनको मत छ । त्यही भएर फुर्सद पाउनासाथ उनी राजधानीको कोलाहल छोडेर साइकल यात्रामा निस्किन्छन् । भन्छिन्, ‘साइकल साथीजस्तै हो । यसले सधैं फ्रेस मुड दिन्छ ।’ 

 

प्रकाशित : कार्तिक २३, २०७४ ०८:३८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्