प्रोस्टेटको समस्या बढ्यो

फातिमा बानु

काठमाडौं — राति तारन्तार पिसाब लाग्ने, पिसाबको धारा मसिनो हुने, पिसाब गरेपछि अप्ठेरो हुने समस्या देखिएपछि ठिमीका गोपाल महर्जन महाराजगन्जस्थित त्रिवि शिक्षण अस्पताल गए ।

परीक्षणपछि थाहा भयो— उनलाई प्रोस्टेट क्यान्सर भएको रहेछ । ‘लामो समयदेखि यस्तो समस्या थियो, वास्ता नगरी उपचार गरिनँ,’ उनले भने, ‘समयमै उपचार गरेको भए सामान्य उपचारले सन्चो हुने रहेछ ।’ उपचारमा ढिलाइ भएकै कारण उनको पिसाबथैली निकालेर फाल्नुपर्‍यो । ‘अहिले कृत्रिम पिसाबथैलीको भरमा बाँच्नुपरेको छ’ उनले भने, ‘उमेर हुन्जेल कमाएको सम्पत्ति सबै यही रोगको उपचारमा खर्च भयो र ऋण पनि लागेको छ ।’

शरीरमा हुने टेस्टोस्टेरोन हर्मोनको गडबडीका कारण पुरुषमा प्रोस्टेटको समस्या देखिन्छ । सामान्यतया ४५ उमेर कटेका पुरुषमा प्रोस्टेटको समस्या बढ्दै जाने चिकित्सकहरू बताउँछन् । विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार पुरुषहरूको मृत्यु हुने कारणमा विभिन्न क्यान्सरमध्ये प्रोस्टेट क्यान्सर दोस्रो कारण हो । नेपालमा भने यो रोगका कति बिरामी छन् भन्ने यकिन तथ्यांकसमेत छैन । अस्पतालहरूबीच सहकार्य नहुँदा यकिन तथ्यांक संकलन गर्न नसकिएको युरोलोजिस्ट डा. रविन जोशी बताउँछन् । शिक्षण अस्पतालको तथ्यांकअनुसार दैनिक १० देखि १५ जना प्रोस्टेट ग्रन्थिको समस्या लिएर आउँछन् ।

सानेपाका सुरेश श्रेष्ठलाई पनि प्रोस्टेट ग्रन्थिको समस्या छ । ढाड दुख्ने, यौनशक्तिमा कमी हुने, पिसाब गर्न बल गर्नुपर्ने, पिसाब रोक्न नसक्ने, मलद्वारदेखि अण्डकोषसम्मको भाग बेस्सरी दुख्ने भएपछि उनी वीर अस्पताल गए । परीक्षण गर्दा उनको प्रोस्टेट ग्रन्थि बढेको रहेछ । ‘शल्यक्रिया गरेर उनको ग्रन्थि हटाइयो, ढिलो भएको भए क्यान्सर हुने रहेछ,’ उनले भने । अहिले उनी उपचारका लागि वीर अस्पताल धाइरहेका छन् । प्रोस्टेटको समस्या भएदेखि बैंकको जागिर पनि छाड्नुपरेको उनले सुनाए ।

प्रोस्टेटको समस्यालाई ठूलो नमान्ने, अरू अंगमा फैलिएका अवस्थामा मात्रै उपचारका लागि अस्पताल आउने हुँदा ५० प्रतिशत बिरामीलाई मात्रै बचाउन सकिने डा. जोशी बताउँछन् । ‘सामान्य लक्षण देखापर्नासाथ उपचार गराएमा ८० प्रतिशतलाई बचाउन सकिन्छ,’ उनले भने, ‘सुरुमै उपचार गरे खर्च र समय पनि कम लाग्छ ।’ धेरैलाई वंशाणुगत कारणले यो रोगको समस्या देखिने हुनाले ५० वर्ष पुगेका सबै पुरुषले नियमित स्वास्थ्य जाँच गराउनुपर्ने उनले सुझाए । ‘७५ उमेर कटेका ७५ प्रतिशत पुरुषमा प्रोस्टेटको लक्षण देखिएकै हुन्छ, फैलिन नदिएमा सामान्य उपचारले समेत ठीक हुन्छ,’ उनले भने ।

हरियो सागपात र फलफूल नखाने, माछामासु धेरै खाने र नियमित व्यायाम नगर्ने पुरुषमा बढी प्रोस्टेटको क्यान्सर देखापर्ने वरिष्ठ क्यान्सर विशेषज्ञ डा. सुदीप श्रेष्ठ बताउँछन् । ‘खानपान र जीवनशैली परिवर्तन गर्न सकेमा प्रोस्टेटको समस्या धेरै हदसम्म कम गर्न सकिन्छ,’ उनले भने । प्रोस्टेटका समस्यालाई सामान्य मानेर बसेमा यो जटिल बन्दै जाने, पिसाबमा रगत देखिने, पिसाबथैलीमा पत्थरी हुने, मृगौला फेल हुने, सन्तान उत्पादन क्षमता ह्रास हुने र क्यान्सर भई मृत्यु हुन सक्ने चिकित्सक बताउँछन् ।

प्रकाशित : भाद्र २७, २०७४ ०८:४५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सम्बन्धन नलिई विद्यार्थी भर्ना

लीला श्रेष्ठ

भक्तपुर — चक्रवर्ती हबी एजुकेसन एकेडेमी कलेज अफ नर्सिङ साइन्स मध्यपुर थिमिले शैक्षिक सत्र २०७४/०७५ का लागि प्रमाणपत्र तह नर्सिङ कार्यक्रम सञ्चालन गर्न प्राविधिक शिक्षा तथा व्यावसायिक तालिम परिषद् (सीटीईभीटी) सँग सम्बन्धन, स्वीकृति नै नलिई विद्यार्थी भर्ना गरेको छ ।

चक्रवर्तीले अवैधानिक रूपमा एकै दिनमा ३७ विद्यार्थी भर्ना गरी ९२ लाख ५० हजार संकलन गरेको छ ।

सम्बन्धन तथा स्वीकृत नलिए पनि आइतबार नै पत्रिकामा एक दिने सूचना प्रकाशित गरी तीनवर्षे प्रमाणपत्र तह नर्सिङमा प्रतिविद्यार्थी २ लाख ५० हजार अग्रिम शुल्क लिई भर्ना गराएको हो । ‘एक दिनका लागि मात्र भर्ना खोलेको हो,’ कलेजका लेखा शाखाका विक्रम देउजाले भने, ‘१ सय ३७ विद्यार्थीको आवेदन परेकोमा आइतबार ३७ विद्यार्थी भर्ना भइसके ।’ 

तीनवटा सिट छात्रवृत्तिका लागि राखिएको उनले बताए । सीटीईभीटीसँग अनुमति नै नलिई कुन आधारमा भर्ना गरिएको भन्ने प्रश्नमा उनले यसबारे आफूलाई थाहा नभएको तर दुई वर्षदेखि अदालतको अन्तरिम आदेशबमोजिम विद्यार्थीलाई परीक्षामा सहभागी गराउने गरेको जनाए । यस वर्ष पनि सीटीईभीटीविरुद्ध अदालत जाने तयारी भएको समेत उनी बताउँछन् । 

यता सीटीईभीटीले भने चक्रवर्तीलाई विद्यार्थी भर्ना गर्न स्वीकृति प्रदान नगरेको र नवीकरणसमेत नगरेको जनाएको छ । सम्बन्धन तथा नवीकरण स्वीकृति नै नगरी सञ्चालन गरिएको कलेजमा विद्यार्थीलाई भर्ना नगर्न सूचना जारी गरेको समेत सीटीईभीटीका सदस्यसचिव पुष्परमण वाग्लेले बताए । विद्यार्थी भर्ना भए त्यसको जिम्मेवार सीटीईभीटी नहुने बताउँदै वाग्लेले भने, ‘विगत दुई वर्ष कलेजले अदालतको आडमा विद्यार्थी भर्ना गराए पनि यस वर्ष कलेज खारेजको विकल्प छैन ।’ कलेजले दुई वर्षयता अवैधानिक रूपमा विद्यार्थी भर्ना गर्ने र अदालतको अन्तरिम आदेशको आडमा सीटीईभीटीमा विद्यार्थीको रजिस्ट्रेन दर्ता गराउने गर्दै आएको छ । 

नर्सिङ कलेजले सम्बन्धन तथा नवीकरणका प्रक्रिया अघि नबढाएको र पटक–पटक विद्यार्थीको प्रयोगात्मक अभ्यासका लागि अस्पताल कहाँ छ भन्दा अस्पताल देखाउन नसकेको सीटीईभीटीले जनाएको छ । सीटीईभीटीको प्रक्रियाबिना कलेज सञ्चालन गर्दा विद्यार्थीको भविष्य अन्योलमा पर्ने बताउँदै सदस्यसचिव वाग्लेले कलेजलाई प्रक्रियामा आउन पत्राचार गरेको भए पनि बेवास्ता गर्दै अवैधानिक रूपमा विद्यार्थी भर्ना गरेको बताए ।

 विद्यार्थीको भविष्यलाई ध्यानमा राखेर विगतमा अदालतको अन्तरिम आदेशलाई मानेर सीटीईभीटीले रजिस्ट्रेसन गरिएको र यस वर्ष भने ऐन मिच्ने, एक सय शय्याको अस्पतालमा प्रयोगात्मक अभ्यासका लागि सम्झौता नभएको, पूर्वाधार नपुगेको र नवीकरण नगरेको कलेजको विद्यार्थीको रजिस्ट्रेसन नगर्ने जनाएको छ । चक्रवर्तीले झूटो सूचना जारी गरेर जनमानसमा भ्रम फैलाउँदै विद्यार्थीलाई ठगी गरेको सीटीईभीटी स्तर निर्धारण महाशाखाका निर्देशक जीवनारायण काफ्लेले बताए ।

प्रमुख जिल्ला अधिकारी द्रोण पोखरेलले भने कलेजका प्रबन्ध निर्देशक दिनेशकुमार सिंहलाई बोलाएर कलेज सञ्चालनका लागि सम्बन्धन तथा नवीकरण स्वीकृति नलिई सञ्चालन गर्नुको कारणसहित प्रतिवेदन विवरण पेस गर्न निर्देशन दिएका छन् । कलेजलाई स्पष्टीकरणसहित तत्काल सीटीईभीटीमा प्रक्रियाबमोजिम स्वीकृति लिनसमेत निर्देशन दिएको पोखरेलले बताए ।

 

प्रकाशित : भाद्र २७, २०७४ ०८:४५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्