नन–फिक्सन रोज्दै तन्नेरी

सुनीता साखकर्मी

काठमाडौं — बुटवलका सन्तोष खनाल स्नातक तह दोस्रो वर्षमा अध्ययन गर्दै छन् । केही दिनअघि मात्रै उनी काठमाडौं आइपुगे । पहिलो पटक राजधानी आएका उनलाई नयाँ वर्षमा केही नयाँ पुस्तक किन्नु थियो र पुगे भृकुटीमण्डपमा जारी पुस्तक प्रदर्शनीमा । भूगोल र प्रेमसम्बन्धी पुस्तक पढ्दै आएका उनको रोजाइमा यसपटक देशविदेशमा प्रसिद्ध व्यक्तिका जीवनी वा आत्मकथाहरू परे । सोमबार उनको हातमा पूर्वप्रधानसेनापति रुक्मांगद कटवाल लगायतका आत्मकथाका किताब थिए ।

 

यसअघि उनको ध्यान फिक्सनमा थियो रे । उनले प्रेमसम्बन्धी केही उपन्यास र कथाकृति पढिसकेका रहेछन् । भूगोलविद् बुद्धिनारायण श्रेष्ठका भूगोलसम्बन्धी थुप्रै पुस्तक पनि पढेको उनले बताए । ‘आत्मकथाहरू धेरै पढेको थिइनँ,’ उनले भने, ‘यसपटक आत्मकथाका पुस्तकहरू संकलन गर्ने सोच छ ।’

वेदका पुस्तकहरू भएको स्टलमा वाल्मीकि क्याम्पसमा कक्षा १२ पढ्दै गरेका विक्रम भट्टराई भेटिए । उनी युवाहरूले वेद, दर्शन पढ्नुपर्ने पक्षमा उभिए । चाणक्य, अरस्तु, प्लेटोका लगायत पूर्वीय र पश्चिमा दर्शनहरू उनले पढेका रहेछन् । ‘पढ्न त मैले उपन्यास र कथाहरू पनि पढेको छु,’ उनले भने, ‘ती वेद र दर्शनभन्दा भिन्नै हुन्छन् । वेदसँग मानिसको अस्तित्व जोडिएको छ । त्यसैले अहिलेका युवाहरूले वेद र वेदांगहरू कति छन् भन्ने थाहा पाउनुपर्छ ।’ 

बुटवलमै स्नातक तेस्रो वर्षमा अध्ययनरत रीतु परियारलाई आत्मकथा नै मन पर्दो रहेछ । नेपाली राजनीतिज्ञलगायत फिल्म सेलिब्रिटीका आत्मकथाहरू उनले पढेकी रहिछन् । उनले भनिन्, ‘आत्मकथाले मानिसलाई यथार्थको बाटोमा डोर्‍याउँछ । सफल व्यक्तिहरूले असफलतालाई सफलतामा बदल्न गरेको प्रयासले हामीलाई प्रेरणा दिइरहन्छ । तर अहिले बजारमा युवाका लागि भनेर निकालिएका पुस्तकहरू गुणस्तरीय नै छैनन् ।’ उनलाई प्रेमसम्बन्धी पुस्तकहरू पनि राम्रै लाग्छन् । तर अचेल त्यस्ता पुस्तकमा प्रेमसम्बन्धी खुराकभन्दा पनि यौनलाई बढी महत्त्व दिइएको उनले दाबी गरिन् । ‘त्यही भएर प्रेमसम्बन्धी कृतिहरू अचेल ध्यानै दिन छोडें,’ उनले भनिन् ।

पछिल्लो समय युवाहरूले ननफिक्सन नै बढी रोजिरहेको प्रदर्शनी आयोजक डिकुरा पब्लिकेसनका अध्यक्ष एवं स्रष्टा पुण्यप्रसाद प्रसाईंले बताए । प्रदर्शनीमा सयभन्दा बढी प्रकाशन गृहका हजारौँ पुस्तक राखिएका छन् ।

प्रदर्शनी शनिबारसम्म चल्नेछ ।

प्रकाशित : वैशाख ६, २०७४ ०८:५८
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

रायनलाई पारिजात पुरस्कार

पारिजात स्मृति
कान्तिपुर संवाददाता

हेटौंडा — गायक रायनलाई मंगलबार यहाँ पारिजात स्मृति पुरस्कार प्रदान गरिएको छ । साहित्यकार पारिजातको स्मृतिमा साहित्य संगम र आदर्श टोल विकास संस्थाले एक समारोहबीच उनलाई पुरस्कार प्रदान गरेको हो । सम्मानपत्रसहित गायक रायनलाई १० हजार रुपैयाँको पुरस्कार प्रदान गरियो ।

साहित्यकार पारिजातको प्रतिमा फूलमाला चढाएर शुभारम्भको गरिएको कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि एव नेपाल नगरपालिका संघका अध्यक्ष डोरमणि पौडेलले गायक रायनलाई दोसल्ला पहिर्‍याउनुका साथै पुरस्कार हस्तान्तरण गरे । कार्यक्रममा रायनले गीत सुनाउनुका साथै पारिजातको व्यक्तित्व–कृतित्वबारे बोलेका थिए ।

पारिजात स्मृति सम्मान
पारिजात स्मृति केन्द्रले विभिन्न स्रष्टा तथा व्यक्तित्वलाई सम्मानको घोषणा गरेको छ । जसअनुसार २०७४ सालको ‘पारिजात सृजना सम्मान’ साहित्यकार हेमनाथ पौडेललाई प्रदान गरिने भएको छ । त्यसैगरी ‘पारिजात बालसाहित्य सम्मान’ साहित्यकार विजय चालिसेलाई, ‘पारिजात कला सम्मान’ वरिष्ठ कलाकार तथा साहित्यकार श्याम तमोटलाई र ‘पारिजात नारी संघर्षशील सम्मान’ राजनीतिज्ञ तथा अधिकारकर्मी शशी श्रेष्ठलाई दिने निर्णय गरेको छ । उक्त सम्मान वैशाख अन्तिम साता पारिजात स्मृति दिवसका रूपमा प्रदान गरिने केन्द्रका सदस्यसचिव स्नेह सायमिले विज्ञप्तिमा जनाएका छन् ।

नेपाल–भारत काव्य उत्सव
साहित्यकार पारिजातको जन्मघर दार्जिलिङको लिंगिया घुमेर नेपाली साहित्यकारहरूको एक टोलीले बिजनबारीमा ‘नेपाल–भारत काव्य उत्सव’ गरेको छ ।

कार्यक्रममा नेपाल र भारतको प्रतिनिधित्व गर्दै कविहरू मनप्रसाद सुब्बा, कृष्ण प्रसाईं, मातृका पोखरेल, प्रवीण राई जुमेली, सुधा एम राई, टीका आत्रेय, अविर खालिङ, लीला अनमोल, शारदा स्टेफी, निमेष सुब्बा सिकारु, दीपा राई, अम्बर लाचिकाठी गुरुङ, भूपेन्द्र सुब्बा, प्रवीण खालिङ, महेश पौडयालले कविता सुनाए । गायक खेम सुब्बाले गीत गाए भने रुसालीले नृत्य प्रस्तुत गरे ।

प्राज्ञ पोखरेलले नेपाल र भारतका नेपालीभाषी सर्जकबीचको सम्बन्ध निकै पुरानो र बलियो भएको भन्दै यसलाई थप सुदृढ बनाउन यस्ता अन्तरदेशीय उत्सवहरू बेलाबखत गरिनुपर्ने सुझाए ।

युवा समालोचक तथा जरा फाउन्डेसनका महासचिव पौडयालले नेपाली साहित्य र कलाको विकासमा सिक्किम र दार्जिलिङको योगदान स्तुत्य रहेको उल्लेख गर्दै लीला लेखन, तेस्रो आयाम, किनारीकृतका पक्षमा साहित्य रचना, समावेशी लेखन, विचलन लेखन, सडक समूह, चिया कविता तथा हस्तक्षेप कविता आन्दोलन यस भेगको मौलिक योगदान भएको दाबी गरे ।

प्रकाशित : वैशाख ६, २०७४ ०८:५८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT