देउवाले भने– ‘एमालेकै बखेडाले निर्वाचन असहज भयो’

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौं — कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवाले संविधान संशोधन विधेयकमा एमालेले गरेको बखेडाकै कारण स्थानीय तहको निर्वाचन गराउन असहज स्थिति उत्पन्न भएको बताएका छन् । मधेसलाई नेपाली जनता नै नठान्ने एमालेको प्रवृत्तिकै कारण निर्वाचन असहज भएको देउवाको भनाइ छ ।

कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवाले संविधान संशोधन विधेयकमा एमालेले गरेको बखेडाकै कारण स्थानीय तहको निर्वाचन गराउन असहज स्थिति उत्पन्न भएको बताएका छन् ।

मधेसलाई नेपाली जनता नै नठान्ने एमालेको प्रवृत्तिकै कारण निर्वाचन असहज भएको देउवाको भनाइ छ । गिरिजाप्रसाद कोइरालाको ७ औं स्मृति दिवसका अवसरमा जेपी फाउन्डेसनद्वारा सोमबार राजधानीमा आयोजित कार्यक्रममा बोल्दै देदेउवाले भने, ‘मधेसलाई अविश्वासमा राखेर न त राष्ट्रिय एकता हुन सक्छ न राष्ट्रियता नै बलियो हुन्छ ।’

देउवाले आगामी माघ ७ सम्म भनिए पनि मौसमका कारण मंसिरभित्रै तीन तहको निर्वाचन सम्पन्न गर्नुपर्ने अवस्था रहेको बताउँदै त्यसका लागि सहज बाटो तय गर्न संविधान संशोधन आवश्यक रहेको उल्लेख गरे । ‘निर्वाचनलाई सहज बनाउनुभन्दा एमालेले बखेडा झिकेर अप्ठ्यारो पारेको छ,’ देउवाले भने, ‘देशको सीमा सुरक्षा गरेर बसेका मधेसी जनतालाई अविश्वास गरेर राष्ट्रियता बलियो हुन सक्दैन ।’

उनले लुगा अलग लाउँदैमा मधेसी जनतालाई विदेशी ठान्ने एमालेको प्रवृत्तिले पहाड र मधेसीबीचमा मनोवैज्ञानिक विभाजन कोर्ने काम गरेको बताए । ‘संसद्मा रहेको संविधान संशोधन प्रस्तावले मधेसलाई जोड्छ । यो पास भए तीनै तहको निर्वाचन सहज ढंगले हुन्छ,’ उनले भने, ‘हाम्रो प्रयास पारित गराउनेमै छ । तर हामीसँग दुई तिहाइ मत छैन ।’

कार्यक्रममा कांग्रेसका पूर्वमहामन्त्री कृष्णप्रसाद सिटौलाले संविधान संशोधन प्रस्ताव दुई तिहाइबाट पारित हुने अवस्था नभएको बताउँदै सीमांकनबाहेकका विषयमा सहमति जुटाउन सकिने बताए । ‘मधेसी मोर्चाले भन्छ भने हामी सीमांकनसहितको संशोधन प्रस्ताव टुंगोमा पुर्‍याउन तयार छौं, दुई तिहाइ पुग्दैन भन्ने हो भने सीमांकनबाहेकका विषयलाई पनि अघि बढाउन तयार छौं ।’

माओवादी केन्द्रका नेता अमिक शेरचनले स्वर्गीय गिरिजाप्रसाद कोइराला निडरमात्रै नभएर सच्चा देशभक्त रहेको बताउँदै अहिलेको राजनीतिलाई सही मार्गमा डोर्‍याउन कांग्रेस नेतृत्वले गिरिजाप्रसादकै बाटो पछ्याउन आवश्यक भएको बताए । समारोहमा शेरचनले कोइरालाको प्रशंसा मात्रै गरेका थिए ।

गिरिजाप्रसादलाई राष्ट्रपति नबनाएकै कारण नेपालमा संक्रमण तन्किएको बताउँदै शेरचनले भने, ‘अहिले देखिएको समस्या समाधान गर्न पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवाले गिरिजाप्रसादको जस्तै भूमिका खेल्नुपर्छ ।’

नेकपा (माले)का अध्यक्ष सीपी मैनालीले निर्वाचनको पक्षमा माहोल खडा भइरहेका बेला मधेसी मोर्चाले बिथोल्न खोज्नुले उनीहरूको (मोर्चा) लोकतन्त्रप्रतिको प्रतिबद्धतामा शंका उब्जिएको बताए । ‘सरकारको खुट्टा ठाउँ–ठाउँबाट बाँधिएको होला,’ मैनालीले भने, ‘खुट्टा खुस्किएन भने निर्वाचन अवश्य हुन्छ ।’

नेपाल सद्भावना पार्टीका अध्यक्ष अनिलकुमार झाले प्रमुख प्रतिपक्षी एमाले जिम्मेवार ढंगले अघि बढ्नुको साटो समाजलाई धु्रवीकरण गर्ने दिशामा अघि बढदा समस्या उत्पन्न भएको बताए । एमालेले खडा गरेको ध्रुवीकरणलाई चिरेर संसदको ठूलो पार्टीको हैसियतले कांग्रेसले समस्याको समाधान दिनुपर्ने झाले बताए ।

कार्यक्रममा कांग्रेस केन्द्रीय सदस्य विश्वप्रकाश शर्माले एमाले र मधेसी मोर्चा दुवै अतिवादी धारमा अघि बढेको आरोप लगाउँदै कांग्रेसले दुवै शक्तिलाई समन्वय गरेर अघि बढ्ने बताए ।

‘यी दुवै अतिवादीबाट समस्याको समाधान हुन सक्दैन, शर्माले भने, ‘सरकारबाट हटेका बेला माओवादीलाई राष्ट्रियताको ठूलो भ्रम थियो । अहिले केपी ओली र एमालेलाई त्यस्तै भ्रम परेको छ ।’ कार्यक्रममा केन्द्रीय सदस्य अर्जुनरसिंह केसी, सांसद जगदीशनरसिंह केसी, नेविसंघ अध्यक्ष नैनसिंह महरलगायतले पार्टी नेतृत्व निर्णायक र जिम्मेवार बन्न आवश्यक रहेको धारणा राखेका थिए ।

प्रकाशित : चैत्र ७, २०७३ २०:३२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

जापानका पूर्वप्रधानमन्त्रीको नेपाल मोह

राजनीतिक स्थायित्व भए लगानी आउँछ : जापानका पूर्वप्रधानमन्त्री
चन्द्रशेखर अधिकारी

काठमाडौं — जापानका पूर्वप्रधानमन्त्री डा. युकिओ हातोयामा नेपालको चारदिने निजी भ्रमणमा छन् । शनिबार काठमाडौं उत्रिएका उनलाई परराष्ट्र मन्त्रालयका अधिकारीले त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा स्वागत गरेका थिए । उनले नेपाल आउन पाउँदा खुसी लागेको बताएका छन् ।

परराष्ट्र मन्त्रालयका एक अधिकारीका अनुसार उनले नेपालमा संविधान जारी भइसकेको र कार्यान्वयनको प्रक्रिया अघि बढेकामा खुसी व्यक्त गरेका थिए । उनले राजनीतिक स्थायित्वले विकासको ढोका खोल्ने हुनाले त्यसतर्फ नेपाल उन्मुख हुुनुपर्ने उल्लेख गरेका थिए ।

‘निर्वाचन र संविधान कार्यान्वयनको कामना गर्छु । जसले नेपालमा लगानी गर्ने वातावरण बन्नेछ । सुन्दर मुलुकमा लगानी बढाउन सबै चाहन्छन्,’ उनले भने । २००९ सेप्टेम्बरदेखि २०१० जुनसम्म जापानको प्रधानमन्त्री रहेका हातोयामा पटक–पटक नेपाल आउने जापानी उच्च राजनीतिज्ञ हुन् । जापानमा केनेडी परिवारको छवि बनाएको हातोयामा परिवारको नेपाल मोह पुरानै हो ।

उनकै हजुरबुबा इचिरो हातोयामा जापानको प्रधानमन्त्री हुँदा सन् १९५६ को सेप्टेम्बरमा नेपाल–जापानबीच कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना भएको हो । उनको परिवारबाट नै चार पुस्तादेखि जापानमा सभामुख, प्रधानमन्त्री, मन्त्री, सांसद रहँदै आएका छन् ।

हातोयामा परिवारका सदस्यहरूको नेपाल भ्रमण बाक्लिँदै गएको पुराना कूटनीतिज्ञहरू बताउँछन् । हातोयामा चार वर्षअघि पनि निजी भ्रमणमा आएका थिए । यस पटकको भ्रमणका क्रममा उनले दुईपक्षीय व्यापार र नेपालमा लगानीका विषयमा छलफल गरिरहेका छन् ।

उनका पिता इइचिरोले पहिलोपटक सन् १९७७ मा जापानी विदेशमन्त्रीका रूपमा नेपालको औपचारिक भ्रमण गरेका थिए । उनका पिताको भ्रमणको ३५ वर्षपछि मात्र जापानका परराष्ट्रमन्त्री कोइचिरो ग्याम्बाले चार वर्ष अघिमात्र नेपालको औपचारिक भ्रमण गरेको स्मरण जापानका लागि पूर्वराजदूत डा. मदनकुमार भट्टराईले गरे ।

उनको पितासँग सन् १९७७ मा राइजिङ नेपालका लागि अन्तर्वार्ता लिएको स्मरण गर्दै भट्टराईले भने, ‘जापानबाट पहिलोपटक परराष्ट्रमन्त्रीस्तरमा भ्रमण भएको थियो । कुराकानी गर्न पाएँ । पछि जापानमा राजदूत हुँदा उनको परिवारसँग भेटघाट गर्न पाएँ । उनको परिवारमा नेपालप्रति माया र सद्भाव निकै छ ।’

योस्तरको भ्रमणले पनि दुईपक्षीय लगानी र सद्भावलाई माथि उकास्ने पूर्वराजदूतहरू बताउँछन् ।

प्रकाशित : चैत्र ७, २०७३ २०:३२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्