कता जाला जनमत ?

पहिलो चरण
जनक नेपाल, राजबहादुर शाही

मुगु — जिल्लामा कांग्रेसबाट प्रतिनिधिसभा उम्मेदवार हस्तबहादुर मल्ल सिंगो कर्णालीमा प्रत्यक्षतर्फ सांसद दोहोर्‍याउने एक्ला नेता हुन् । उनी यसपटक आफ्नो जितलाई ‘हयाट्रिक’ बनाउन चाहन्छन् । त्यसका लागि उनले वाम गठबन्धनका बलिया उम्मेदवार एमालेका गोपाल बमलाई हराउनुपर्नेछ ।

मल्ललाई पछाडि पार्नसके एमालेका बमका लागि संसदीय राजनीतिको ढोका खुल्नेछ । तीन गाउँपालिका र एक नगरपालिका रहेको मुगुमा कांग्रेस र एमाले आमनेसामने छन् । भर्खरै सम्पन्न स्थानीय निर्वाचनमा कांग्रेस र माओवादी केन्द्रले एमालेविरुद्ध गठबन्धन बनाएका थिए । एक्लै लडदासमेत कांग्रेसलाई टक्कर दिएको एमालेका लागि माओवादी केन्द्रको साथले चुनाव जित्न सहज हुने बम बताउँछन् । ‘मुगुमा एमाले एक्लै प्रतिस्पर्धा गर्न सक्ने स्थितिमा छ । त्यसमा माओवादी केन्द्रसँगको गठबन्धनले हाम्रो जित सुनिश्चित बनाएको छ,’ उनले भने ।

६६ वर्षीय मल्ल भने मतदाताले एकपटक आफूलाई जिताउनेमा आशावादी छन् । अघिल्ला चुनाव र गठबन्धनको भोट जोडेर दंग परेर बसेका प्रतिद्वन्द्वीलाई आफूले लोकप्रिय मतले जवाफ दिने उल्लेख गर्दै उनले भने, ‘मेरा लागि यो अन्तिम चुनाव हो । जनताले मलाई छान्नेछन् ।’ उनी ०४८ यताका चार निर्वाचनमा उम्मेदवार बने । तीमध्ये दुईपटक जिते । दुईपटक हारे । उनी ०४८ र २०५२ सालका चुनावमा विजयी भएका हुन् ।

नयाँ कि अनुभवी उम्मेदवार छान्नेमा मतदाता विभाजित छन् । एउटा पंक्ति नेताहरू दोहोर्‍याउन हुन्न भन्ने मान्यता राख्छ भने अर्को पंक्ति अनुभवी नेता छान्नुपर्ने ठान्छ । त्यसैले मुगुको अस्थिर जनमत मल्ल र बममध्ये जता पनि ढल्किने सम्भावना छ । सेतै कपाल फुलेका मल्ल उत्साहसाथ आमसभा र घरदैलोमा सहभागी छन् । ०४८ सालमा विजयी भएपछि उनी शिक्षा सहायक राज्यमन्त्री भए । त्यसबेला गाउँगाउँमा विद्यालय खोलेको भन्दै उनी मतदाता फकाइरहेछन् । एमाले उम्मेदवार बम भने प्रतिद्वन्द्वी मल्लले संसद्मा नयाँ अनुहारका लागि बाटो खोलिदिने बताउँछन् । ‘उहाँप्रति मेरो सम्मान नै छ तर अब नयाँ पुस्ताको पालो आइसक्यो । वाम गठबन्धनले जित्नेमा म पूर्ण विश्वस्त छु,’ उनले भने । वाम गठबन्धनको बहुमतले देशमा दिगो सरकार र आर्थिक क्रान्तिको बाटो खोल्ने भएकाले त्यसका लागि आफूले जित्नुपर्ने बम बताउँछन् । राजनीतिसँगै पर्यटन व्यवसायमा संलग्न बमको पर्यटकीय गन्तव्य रारा ताल किनारमा रिसोर्ट छ ।

अघिल्ला दुई संविधानसभा निर्वाचनमा जिल्लाबाट क्रमश: मोहन बानियाँ निर्वाचित भए । ती दुवै निर्वाचनमा कांग्रेस मुख्य प्रतिस्पर्धी थियो । स्थानीय निर्वाचनमा छायानाथ रारा नगरपालिकासहित दुई गाउँपालिका प्रमुख कांग्रेसले जितेको छ भने एमालेले एउटा गाउँपालिकामा जित हासिल गरेको छ । पछिल्लो निर्वाचनमा प्राप्त मतअनुसार एमाले र कांग्रेसको भोट आठ हजार हाराहारी छ ।

माओवादी केन्द्रको झन्डै ४ हजार भोट छ । कांग्रेस माओवादीको मत आकर्षित गर्ने रणनीतिमा छ भने एमाले वाम गठबन्धनलाई एक ढिक्का बनाएर सहज जित निकाल्ने योजनामा छ । उम्मेदवारी दर्तादेखि नै मुगुमा माओवादी केन्द्र असन्तुष्ट थियो । एक प्रतिनिधिसभा सदस्य र दुई प्रदेशसभा सदस्यमा एमालेलाई मात्र टिकट दिएपछि असन्तुष्टि जनाउँदै माओवादीका स्थानीय नेताहरूले स्वतन्त्र उम्मेदवारीसमेत दिएका थिए । पार्टी केन्द्रको दबाबपछि उम्मेदवारी फिर्ता लिए पनि भित्री असन्तुष्टिलाई आफ्ना पक्षमा ल्याउने कांग्रेस रणनीति छ । तर, स्थानीय निर्वाचनमा गठबन्धन भए पनि कांग्रेस उम्मेदवारले जितेको र माओवादीले हारेकाले यसपालि वाम गठबन्धनलाई सफल पार्ने माओवादी नेताहरूले बताए ।

अन्तर्घात हुन नदिन वाम गठबन्धनले व्यापक कार्यकर्ता परिचालन गरिरहेको छ । एमाले र माओवादीका संयुक्त सभा, भेला र बैठक भइरहेका छन् । कांग्रेसले भने घरदैलोमा जोड दिएको छ । मुगुका सचेत मतदाताको भोटबैंक खत्याड क्षेत्र मानिन्छ । एउटै गाउँपालिकामा झन्डै ९ हजार ४ सय ११ मतदाता छन् । त्यहाँ एमाले पहिलो, माओवादी दोस्रो र कांग्रेस तेस्रो छन् । सदरमुकाम गमगढीसहित छायानाथ नगरपालिकामा १० हजार ८ सय ६५ मतदाता छन् । यहाँ कांग्रेस, एमाले र माओवादी केन्द्र क्रमश: पहिलो, दोस्रो र तेस्रो छन् ।

उस्तै–उस्तै नारा
वाम गठबन्धन र कांग्रेस दुवैका उम्मेदवार उस्तै–उस्तै चुनावी नारा लिएर मतदाताकहाँ पुगेका छन् । उनीहरूले तिब्बत सडक, रारा तालमा पर्यटन प्रवद्र्धन, युवा स्वरोजगार र मुगु कर्णाली नदीबाट जलविद्युत्लाई मुख्य चुनावी मुद्दा बनाएका छन् । त्यस्तै, महिला उद्यमी, छाउपडी प्रथा अन्त्य, व्यवसायमूलक शिक्षा, गाउँमा भरपर्दो स्वास्थ्य सेवा, बौद्ध गुम्बा व्यवस्थापनजस्ता काम गर्ने कांग्रेसका मल्लले प्रतिबद्धता जनाएका छन् ।

एमालेका बमले बेरोजगार भत्ता, वृद्धभत्ता वृद्धि, राराको पर्यटकीय विकास गुरुयोजना तथा भौतिक पूर्वाधार निर्माणलाई जोड दिएका छन् । ग्रामीण सडक विस्तार, एक घर एक स्याउ बगैंचा, पशु बिमा, गमगढी–नाग्म सडक सुधार, गाउँगाउँमा कृषि सहकारी, खानेपानी, शिक्षा र स्वास्थ्य सेवा सुधार गर्ने प्रतिबद्धतासहित उनी मतदाताकहाँ पुगिरहेका छन् ।

प्रकाशित : मंसिर ६, २०७४ ०७:०६
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

विकासको जस लिँदै भोट दाबी

दीपेन्द्र बडुवाल, घनश्याम गौतम

गुल्मी — दुई निर्वाचन क्षेत्र रहेको यस जिल्लामा प्रतिनिधि तथा प्रदेशसभा निर्वाचनको माहोल तातेको छ । क्षेत्र नम्बर १ मा एमाले सचिव प्रदीप ज्ञवाली वाम गठबन्धनबाट र कांग्रेसका चन्द्र भण्डारी प्रतिस्पर्धामा छन् भने क्षेत्र नम्बर २ मा गठबन्धनबाट एमाले सचिव गोकर्ण विष्ट र कांग्रेसका चन्द्र केसी आमने–सामने छन् ।

दुवै विकास निर्माणमा योगदान पुर्‍याएको बताउँदै भोट माग्न व्यस्त छन । चार दिनअघि रेसुङ्गा नगरपालिका–२ धागीथुममा घरदैलोमा भेटिएका यी उम्मेदवार २ सय मिटर वरपर थिए । ग्रामीण क्षेत्रमा वडा भेला गरेर आफ्ना कुरा राखेका उनीहरूले सदरमुकाममा भने घरदैलोमा जोड दिएका थिए । त्यस क्षेत्रमा सदरमुकाम रेसुङ्गा नगरपालिकाका ६ वडा रहेका छन् ।पूर्वऊर्जामन्त्री विष्ट विद्युत् चुहावट नियन्त्रणका कारण चर्चामा थिए । जिल्लामा अधिकांश ठूला आयोजना र निर्माणका काम आफ्नै पालामा भएको दाबी उनले गरे । पूर्वजिविस सभापति केसीले २०४९ सालमा ७ दिन खर्चेर जिल्लामा पहिलो डोजर भित्र्याएको जनाउँदै पूर्वाधार निर्माणको थालनी गरेको बताए । ‘त्यही डोजरले जिल्लाका अधिकांश सडकको ट्रयाक खोलेको हो,’ उनले भने, ‘सडक, शिक्षा, खानेपानी र स्वास्थ्य क्षेत्रमा सुधारको सुरुवात गरेको हुँ ।’

यसअघिका प्रतिबद्धता धेरै पूरा गरेका कारण मतदाताले आफूलाई पत्याउने विष्टको भनाइ छ । प्रत्येक वडामा स्वास्थ्यचौकी र विद्यालय भवन निर्माण र ग्रामीण विद्युतीकरणमा योगदान पुर्‍याएको उनले दाबी गरे । तम्घास–सिमलटारी–प्यूठान–भालुबाङ सडकको बहुवर्षीय ठेक्कादेखि एक दर्जन ठूला सडक निर्माण आफ्नो पालामा भएकाले मतदाताले पत्याउने विष्टले बताए । केसीले पनि यी पूर्वाधारको सुरुवात आफूले गरेको दाबीसहित मत मागिरेहका छन् । यहाँ प्रतिस्पर्धीबीच आरोप–प्रत्यारोप सुनिँदैन ।

विष्टले साबिक ३ नम्बर क्षेत्रबाट २०५६ को आमनिर्वाचन र २०७० को संविधानसभा निर्वाचनमा जित हासिल गरेका थिए भने २०६४ मा माओवादी उम्मेदवार चन्द्रबहादुर थापासित पराजित भएका हुन् । २०३३ सालदेखि पार्टीको महासमिति सदस्य रहेका केसी भने १८ वर्षपछि चुनावी मैदानमा छन् । २०५६ मा उनी झिनो मत अन्तरले पराजित भएका थिए । २०५६ सालमा दुवैले निर्वाचन क्षेत्रमा पैदल प्रचार कार्यक्रम गरेका थिए । अहिले सबै वडामा गाडी पुग्छन् । उनीहरू पनि गाडी चढेर घरदैलोमा पुगिरहेका छन् ।

गत संविधानसभा निर्वाचनमा विष्टले प्रतिद्वन्द्वीलाई दोब्बर मतान्तरले पराजित गरेका थिए । त्यसबेला बाँकी सबै प्रतिस्पर्धीले प्राप्त गरेको मत जोडदासमेत उनको धेरै थियो । यसपालि माओवादीसित गठबन्धन भएकाले थप बलियो बनाएको उनले बताए । जिल्ला आउजाउ गरिरहने भएकाले मतदातासित आफ्नो ‘ग्याप’ नभएको उनले बताए । यहाँ वाम गठबन्धनबाट प्रदेश ‘क’ मा एमालेका खड्ग केसी र ‘ख’ मा माओवादीबाट दिनेश पन्थी उम्मेदवार छन् । लोकतान्त्रिक गठबन्धनका उम्मेदवार केसी यसपालि मतदाताले पालो दिनुपर्नेमा जोड दिन्छन् । ‘१८ वर्ष एउटैले राज गरे,’ उनले भने, ‘यसपालि मलाई अवसर दिनुपर्छ ।’ यस क्षेत्रमा ९५ हजार मतदाता रहेका छन् ।
 
यस्तो छ विगत
कांग्रेसका निवर्तमान जिल्ला पार्टी सभापति केसीको राजनीतिक यात्रा २०२९ सालमा नेविसंघको जिल्ला सचिव हुँदै सुरु भएको थियो । लगत्तै २०३१/०३२ मा त्रिचन्द्र क्याम्पसमा भएको विद्यार्थी आन्दोलनमा सहभागी भए । २०३६ सालको जनमत संग्रहमा उनलाई राजकाज मुद्दा लाग्यो । त्यसपछि विभिन्न चरण गरेर उनले ३ वर्ष जेल जीवन बिताएको जनाए । 

प्रजातन्त्र स्थापनापछि भएको पहिलो स्थानीय निकाय निर्वाचन जितेर उनी २०४९ देखि ०५४ सम्म जिविस सभापति बनेका थिए । २०५६ मा आमनिर्वाचन लडेर पराजित भएका थिए ।
२०३५/०३६ को विद्यार्थी आन्दोलनबाट राजनीतिमा होमिएका विष्ट त्यस क्रममा १८ पटकसम्म जेल बस्नु परेको छ । उनी युवासंघका २ पटक अध्यक्ष भइसकेका हुन् । त्यसपछि पार्टी केन्द्रीय सदस्य बनेका उनी स्थानीय निकायमा भौतिक पूर्वाधार विभाग प्रमुख बने । त्यसपछि विद्यार्थी, युवाफाँट हेरेका उनी हाल पार्टी सचिवको जिम्मेवारीमा छन् । जिल्लाबाट २०५६ र २०७० को चुनाव जितेर केन्द्रमा प्रतिनिधित्व गरेका उनी ऊर्जामन्त्री बनिसकेका छन् ।

प्रकाशित : मंसिर ६, २०७४ ०७:०६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT