४० वर्षपछि मनाइयो चेन्द छ्याबा नाच

शब्द/तस्बिर : बलराम घिमिरे

रसुवा — चार दशक पछि मंगलबार धुन्चेका स्थानीय तामाङ समुदायले लोप हुन लागेको चेन्द छ्याबा नाच देखाइएका छन् ।

हरेक वर्ष भाइटीका पछि आउने मंगलबारका दिन यो नाच देखाउने चलन रहेको थियो । २०३५ साल पछि सदरमुकाम धुन्चेमा यो नाच हुन सकेको थिएन । मंगलबार ३९ वर्ष पछि नाच देखाइएको हो । नाच सञ्चालन हुन नसक्दा लोप हुने अवस्थामा पुगेको थियो । यो नाचमा वन्यजन्तु संरक्षणका लागि लामाले खेल्ने भूमिकाबारे प्रस्तुत गरिन्छ ।

Yamaha

नाचमा लामा, सिकारी, कुकुर, झाँक्री, न्याबा र जरायोको मुख्य भूमिका रहेको हुन्छ । ४ देखि ५ घण्टासम्म देखाइने नाचका लागि ३० देखि ५० जना चाहिन्छ । मानव, प्रकृति, जैविक विविधिता र जीवजन्तुबीच सन्तुलन कायम राखी यी सबैको संरक्षण र सम्वर्द्धन गरी भावी पुस्तालाई हस्तान्तरण गर्नु पर्छ भन्ने यो नाचले सन्देश दिन खोजेको स्थानीयले बताए ।

नाच सञ्चालन नहुनुमा अहिलेको युवा पिढीलाई यो नाचको विषेशता थाहा नहुनु रहेको धुन्चेका युवा प्रमोद तितुङले बताए । 'आर्थिक अभाव, आ–आफ्नो कामको व्यस्तताले समय दिन नसक्दा पनि नाच देखाउन सकिएको थिएन,' उनले भने ।

नाच्न जानेका पुरान पुस्ताको मृत्यु भइसकेपछि पछिल्लो पुस्ताले नाच सिक्न नसक्दा नाच लोप हुने अवस्थामा पुगेको थियो । रसुवा संरक्षण तथा सांस्कृतिक कला समूह धुन्चेले कार्यक्रमको आयोजना गरेको हो । स्थानीय कलासंस्कृतिक लोप हुन थाले पछि धुन्चेका स्थानीय युवाहरु कला संकृतिको जगेर्ना गर्न जुटेका छन् ।

टुल्कु छोलिङ गुम्बाका लामा, लामा कार्पू घलेले भने अब संस्कृति जोगाउनका लागि युवालाई पनि समेटेर अघी बढेका छौं । हाम्रो संस्कृति परम्परा तथा रितिरिवाजको जर्गेना गर्न एक पुस्ताबाट अर्को पुस्तामा हस्तान्तरण हुन आवस्यक रहेको संस्थाका सदस्य विसाल घलेले बताए ।

प्रकाशित : कार्तिक ८, २०७४ १६:२३
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

चीन जोड्ने एउटै सडकको जीर्ण अवस्था

शब्द/तस्बिर : बलराम घिमिरे

रसुवा — तातोपानी नाका बन्द भएपछि उत्तरी छमेकी चीनलाई जोड्ने एउटै अन्तर्राष्ट्रिय नाका पासाङल्हामु मार्गको स्याफ्रुबेंसी–रसुवागढी जीर्ण छ । पुनर्निर्माण तथा स्तरोन्नतीमा सम्बन्धित निकायले ध्यान नदिँदा दैनिक सयौं सवारी र हजारौंले दु:ख पाएका छन् ।

सडकको स्याउबारी, राम्चे, ग्राङ र मूलखर्क, खोपाङको भीर, सानु भार्कु र स्याफ्रुबेसी रसुवागढी सडक खण्डको फ्याङलुङ खोला लिङलिङ टिमुरे लगायत धेरै ठाउँमा पहिरो गएको छ । २०४२ सालमा निर्माण भएको सिंगल लेन रहेको सडक साँघुरो हुँदा गाडीले अर्को साइडबाट आएको गाडीलाई साईड दिनसमेत समस्या छ ।
एशियाली विकास बैंकको सहयोगमा गरिएको कालोपत्रे भत्किएर बनेको खाल्टाखुल्टीले सडकयात्रा झनै जोखिमपूर्ण बनाएको छ । सडकमा बनेको खाल्टाखुल्टी र सिंगल लेनको साँघुरो सडकले गर्दा दिनहुँ जसो गाडी दुर्घटनामा पर्ने गरेको छ ।
भूकम्पपछि सिन्धुपाल्चोकको तातोपानी नाका बन्द भएपछि रसुवा रसुवागढी नाका पूर्णरुपमा सञ्चालनमा आएको छ । रसुवागढी नाका सञ्चालनमा आएदेखि पासाङल्हामु मार्ग हुँदै अहिले दैनिक सयौं कन्टेनर ओहोरदोहोर गर्ने गरेका छन् । साँघुरो सिंगल लेन रहेको भीरको बाटोबाट गाडी चलाउनु पर्दा ज्यानकै बाजि थाप्नु पर्ने चालक तारानाथ खतिवडा बताउँछन् ।
सरकारले पासाङल्हामु मार्ग सडक खण्ड सुधार गर्न बेवास्ता गरेकोमा चालकहरुको दुखेसो छ । करिब एक वर्षअघि सडक खण्डको पूर्वाधार स्तरोन्नती गर्ने विषयमा पनि निकै चर्चा चलेको थियो । रसुवागढी नाका जोड्ने पासाङल्हामु मार्ग साँघुरो र सिंगल लेनको रहेको भन्दै सडक स्तरोन्नती गर्ने र ठाउँठाउँमा गाडीलाई साइड दिनका लागि तत्काल 'पासिङ जोन' बनाउने सरकारले योजना समेत सार्वजनिक गरेको थियो ।
सरकारले सडक स्तरोन्नती गर्ने घोषण गरेको दुई वर्ष बितिसक्दा पनि अहिलेसम्म केही काम भएको छैन । सडक दिनदिनै दयनीय बन्दै जान थालेको छ । ठाउँठाउँमा भएको खाल्टाखुल्टीले झनै समस्या भएको चालकहरु बताउँछन् । साँघुरो सडक ठाउँठाउँमा गाडीलाई साईड दिनका लागि पासिङ जोन नहुँदा चालकहरुले समस्या झेल्नु परेको छ ।
सिंगल लेन साँघुरो सडकको बीच बाटोमै पुगेर ट्रक तथा कन्टेनरहरु बिग्रन्छ साईड दिने ठाउँ नहुँदा घण्टौसम्म जाम हुने गरेको छ ।

प्रकाशित : वैशाख २२, २०७४ १२:५६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT