समावेशी ल्होछार

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौं — तामाङ पहिरनमा उनी ठाँटिएकी थिइन् । चुच्चे नाकमा ठूला आँखाले अनुमान लगाउन सकिन्थ्यो उनी तामाङ समुदायकी हैनन् ।

शंखमूल बस्ने आरती रेग्मी टुँडिखेलमा शनिबार सोनाम ल्होछार महोत्सवमा निकै खुलिन् । साथी सुप्रिया तामाङसित आएकी उनका लागि ल्होछारका हरेक गतिविधि नौला थिए । अझ उनले लगाएको तामाङ पहिरन चाख लाग्दो थियो । मखमली गुन्यू र चोलीमा सजिएकी आरतीले तामाङ टोपीसमेत शिरमा ढल्काएकी थिइन् । 

‘सबै साथीले लगाउन सिकाएकी,’ आरतीले भनिन्, ‘बाहुनकी छोरी तामाङ भेषमा बेग्लै देखिएकी छु ।’ मञ्चमा प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालले ‘शान्ति र सहअस्तित्व’ को कुरा गरिरहेको बेला यी दुईको मित्रता विम्बात्मक लाग्थ्यो । महोत्सवमा भने जिन्स पाइन्ट र पेन्सिल हिल जुत्तामा समेत मौलिक परिधान लाउनेहरू तन्नेरीहरूको भीड थियो । केटाहरूले क्रन्जी जिन्समाथि तामाङले लगाउने सेतो सर्ट लगाएका थिए भने युवतीहरू पुरै मौलिक गरगहनामा सजिएका थिए । महोत्सवमा राखिएको फुड स्टलहरूमा पनि विविधता थियो । ७० भन्दा बढी स्टल रहेको महोत्सवमा अधिकांश परिकार आधुनिक थिए ।

अलि फरक शैलीको परिकार स्टल नं १ र २ मा देखियो । शाहाकारी समूहले राखेको स्टलमा सबै परिकार तामाङ समुदायकै मौलिक तरिकाले बनाइएका थिए । भेज मन पराउनेहरू यो स्टल खोज्दै आउँथे । करिब चार वर्षदेखि सक्रिय रूपमा शाहाकारी अभियान चलाइरहेका समूहमा ५० भन्दा बढी युवा सक्रिय थिए स्टल आसपास । शाहाकारी अभियन्ता वीर तामाङ मौलिक परिकारको महत्त्व, इतिहास, अर्थ र यर्थाथ बुझाउने प्रयास गर्दै थिए । उनका अनुसार खासमा तामाङ समुदायले शुभकार्यमा माछा–मासु प्रयोग गर्दैनन् । तर, पछिल्लो समय अरू संस्कृति पछयाउँदा मांसहारी बढी हुन थालेको उनको दाबी छ । यो समूहको भेज स्टलमा ‘खाप्से’, ‘आलुम’ (पानी रोटी), ‘तेमे’ (तरुल), ‘फापर गेङ’ (फापरको रोटी), ‘गुन्द्रुक अचार’ लगायत परिकार थिए । खानामा पनि समावेशी गराउन उनीहरूले नेवारी संस्कृतिका परिकार, ‘बारा’, ‘योमरी’, ‘सेलराटी’ लगायत राखेका थिए । 

वीरका अनुसार मांसहारीलाई शाहाकारी बनाउन निकै कठिन छ । यसको गतिलो उपायका रूपमा आफूहरूले अनौठो परिकार ‘भेज मिट’ बनाएको बताए । ‘भटमासबाट बनाइन्छ र मासुजस्तै स्वादको हुन्छ,’ उनले भने, ‘धेरैले मिठो मानेर खाइरहेका छन् ।’ उनले स्टलबाट उठेको रकम सामाजिक कार्यमा खर्चिने सुनाए । महोत्सवमा पढन्तेहरूका लागि बुक स्टल पनि राखिएका छन् । याम्बुरी बुक्सको व्यवस्थापनमा राखिएको पुस्तक स्टलमा दिनभरजस्तै भीड रह्यो । ल्होछारको बेला तामाङ संस्कृति, जीवनशैली, इतिहास र आख्यान विधाका पुस्तकहरू बढी बिक्री हुने याम्बुरी बुक्सका कुयाङ लामा घिसिङले जनाए । नेपाल तामाङ घेदुङले गरेको महोत्सव आइतबारसम्म जारी रहनेछ । 

प्रकाशित : माघ १६, २०७३ ०८:४२
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

पुस्तक प्रदर्शनीसँगै साहित्य उत्सव

कान्तिपुर संवाददाता

दमक — पठन संस्कृतिसँगै भाषासाहित्य प्रवद्र्धनको ध्येयसहित शनिबार यहाँ ‘पुस्तक प्रदर्शनी तथा साहित्यिक महोत्सव’ सुरु भएको छ । रेडक्रस भवनमा सुरु प्रदर्शनीमा विभिन्न पब्लिकेसनका करिब ५ हजार पुस्तक राखिएका छन् ।

प्रदर्शनी तथा महोत्सवको वरिष्ठ साहित्यकार चूडामणि रेग्मीले किताब किनेर गरेका थिए । उनले यस्ता साहित्यिक गतिविधिले नेपाली भाषा साहित्यप्रति युवाहरूको ध्यान आकर्षित गर्ने दाबी गरे । माघ २२ सम्म चल्ने संस्करणमा एक दर्जन छलफलका सेसनहरू निर्धारण गरिएको छ । पहिलो दिन युवा लक्षित मोटिभेसनल सेमिनार गरियो । स्रष्टाहरू पुण्यप्रसाद प्रसार्इं, भेषराज न्यौपाने, हरि सिटौला, नवीन प्राचीले पुस्तक पठनको महत्त्वबारे प्रकाश पारे । डिकुरा पब्लिकेसन र नेपाल लिटेररी ग्रुपले गरेको प्रदर्शनीमा साहित्यिक, धार्मिक, राजनीतिक, प्रविधिसँगै विभिन्न ज्ञानवद्र्धक पुस्तकहरू राखिएका छन् ।

प्रदर्शनीको झन्डै ३० हजारले अवलोकन गर्ने अपेक्षा गरिएको डिकुराका अध्यक्षसमेत रहेका प्रसार्इंले बताए । पछिल्लो समय बढ्दै गएको पुस्तक अध्ययन र लेखनशैलीमा प्रदर्शनीले थप टेवा पुग्ने गीतकार शिवशंकर थापामगरले दाबी गरे । प्रदर्शनीअन्तर्गत प्रत्येक दिन स्थानीय साहित्यिक संघसंस्थाको संयोजनमा कविता वाचन, गजल वाचन, पुस्तकमाथिको छलफल, अन्तरक्रिया, वक्तृत्वकला लगायत कार्यक्रमसमेत गरिने बताइएको छ ।

प्रकाशित : माघ १६, २०७३ ०८:४२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT