नासा च्यालेन्जका उत्कृष्ट आइडिया

विजय तिमल्सिना

अमेरिकाको नेसन एरोनोटिक्स एन्ड स्पेस एडमिनिस्ट्रेसन (नासा) ले हरेक वर्ष विश्वभर स्पेस एप च्यालेन्ज ह्याकाथन आयोजना गर्छ ।

विश्वभर ४८ घण्टाको समयमा हुने यो प्रतिस्पर्धामा सहभागीले दिइएको च्यालेन्जमा दुई दिनभित्र आफ्नो आइडिया मिसाएर प्रोटोटाइप एप्लिकेसन बनाउनुपर्ने हुन्छ । जुन मानिसको जीवनका लागि उपयोगी हुन सक्छ । 

यो वर्ष यो प्रतियोगिता विश्वभरका १ सय ६० सहरमा एकै पटक भएको थियो । काठमाडौंमा चौथोपटक यो प्रतियोगिता आयोजना भएको हो । इन्टरनेसनल सेन्टर फर इन्टिग्रेटेड माउन्टेन डेभलपमेन्ट (इसिमोड) को संयोजनमा यो च्यालेन्ज आयोजना गंिरँदै आएको छ । यो वर्ष वैकल्पिक ऊर्जा प्रवद्र्धन केन्द्र र इसिमोडले यो च्यालेन्ज आयोजना गरेको हो । 
च्यालेन्जमा सहभागीलाई टिममा विभाजन गरेर नासाले दिएको वा स्थानीय आयोजकले दिएको च्यालेन्जअनुसारको एप्लिकेसन बनाउन लगाइन्छ । यो वर्ष नासाले ६ क्षेत्रका २६ विषयमा च्यालेन्ज दिएको थियो । काठमाडौंमा आयोजित ह्याकाथनमा आयोजक संस्थाले सहभागीलाई ६ विषयको च्यालेन्ज दिएका थिए । काठमाडौंमा भएका च्यालेन्जमा कम्प्युटर ६३ प्रोग्रामर र डिजाइनर सहभागी थिए । 
उनीहरूलाई १६ समूहमा बाँडेर शनिबार र आइतबारको बीचमा एप्लिकेसन बनाउन लगाइएको थियो । आइसीमोडले दिएको पहिरो जानुपूर्व स्थानीय जनतालाई सुसूचित गर्न सक्ने एप्लिकेसन बनाएर विशाल भण्डारी, सरोज बुर्लाकोटी र प्रकाश राईको टिम प्रथम भएको छ । यो टिमको नाम स्मार्ट नेपाली दिइएको छ । 
ह्याकाथनमा सहभागी १६ टिममध्ये १० समूहले ग्लोबल च्यालेन्ज सल्भ गर्न एप्लिकेसन बनाएका थिए । 
अरू ६ वटा टिमले स्थानीय च्यालेन्ज सल्भ गर्ने प्रयास गरे । पहिलो हुने टिमले पहिरो जानुपूर्व स्थानीय मानिसलाई मोबाइल म्यासेजमार्फत सूचना दिने आइडियामाथि काम गरेको थियो । उसले दुई दिनको बीचमा स्थानीय सामग्री प्रयोग गरेर ‘सावधान’ नामक प्रोटोटाइप डिभाइस बनाएको थियो । उक्त डिभाइसमा रेन गज, जीपीएस ट्रयाकर, भाइब्रेसन सेन्सरजस्ता उपकरण हुनेछन् । 
प्रतियोगितामा भाग लिँदा भने टोलीले स्थानीय सामग्री प्रयोग गरेर प्रोटोटाइप उपकरण तयार पारेको हो । यो उपकरणलाई पहिरोको जोखिम हुने स्थानमा राखेर सेन्ट्रल सर्भरमा तथ्यांक पठाउन मिल्ने टिमका सदस्य विशाल भण्डारीले जानकारी दिए । यस्तो उपकरणले संकलन गरेको तथ्यांकको आधारमा सेन्ट्रल सर्भरबाट प्रभावित क्षेत्रका जनतालाई मोबाइलमार्फत म्यासेज गर्न सकिनेछ । 
यो उपकरणले पानी परेको मात्रा, जमिनमा पसेको पानीको मात्रा, जमिन थर्किने क्रमलगायत तथ्यांक संकलन गर्न सक्छ र यी प्रक्रियाहरू औसतभन्दा बढी भए प्रभावित क्षेत्रका जनतालाई म्यासेज पठाउन सकिन्छ । इच्छुक संस्थाले लगानी गर्न चाहे यसलाई पूर्णता दिने इच्छा रहेको भण्डारीले बताए । दोस्रो हुने टिमले भने सर्भेमा प्रयोग हुने मोबाइल एप डिभाइन गरेको छ । 
यसको नाम एपीआई छ । रवीन बञ्जाडे, डिवाकर सेरला, कपिल देवकोटा र प्रीति ओलीको टिमले तयार पारेको यो एप अफलाइन पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ । उनीहरूलाई वैकल्पिक ऊर्जा प्रवद्र्धन केन्द्रले यस्तो एप तयार पार्ने च्यालेन्ज दिएको थियो । यो एपमा राखिएको प्रश्नोत्तर अफलाइनमा हेर्न सकिने र तथ्यांक भर्न सकिने टिमका सदस्य रवीन बञ्जाडेले जानकारी दिए । 
अनलाइन भएका बेला यस्ता तथ्यांक सेन्ट्रल सर्भरमा अपडेट हुनेछन् । दृष्टिविहीनलाई हिँडडुल गर्न, लेख्न र पढ्न सघाउने पञ्जा बनाएको प्रतीक बस्याल, वसन्त साह, मोनालिसा धिमाल र युवराज उपाध्यायको टिमले ग्लोबल च्यालेन्जअन्तर्गत यो पञ्जा तयार पारेको हो । भिज्युअल्ली (आईएम) पेयर्ड नाम दिएर यो ग्रुपले काम गरेको हो । यो पञ्जाले अक्षरको फोटो खिचेर ध्वनिमा रूपान्तरण गर्न सक्छ । 
औंलाले बनाएको आकारअनुसार अक्षर टाइप गर्न सक्छ र हिँडडुल गर्दा कतै अवरोध छ भने अलर्ट दिन्छ । आर्डिनो माइक्रोक्ट्रोलरको प्रयोग गरेर यस्तो पञ्जा बनाइएको टोली सदस्य प्रतीक बस्यालले जानकारी दिए । तेस्रो भएको यो आइडिया ग्लोबल च्यालेन्जमा प्रतिस्पर्धा गर्नसमेत छनोट भएको छ । योसँगै काइकास नाम गरेको ग्रुपले बनाएको मंगल ग्रहको थ्रीडी मोडल पनि ग्लोबल च्यालेन्जमा जान छनोट भएको छ । 
 

प्रकाशित : वैशाख १७, २०७३ १०:३५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

त्यो रोयल, त्यो साइनो

फुड एन्ड ड्रिङ्स
सुरज कुँवर

दरबारमार्गलाई अहिलेको जेनेरेसनले सोसल मिडियामा किङ्स–वे लेखेको देखिन्छ ।

कुनै जुग थियो, यो ठाउँमा राणाकालीन चर्चित अनि आकर्षक भवन सेतो दरबार, लाल दरबार, हिटी दरबार, फोहोरा दरबार, चार बुर्जा दरबार आदि एकसे एक भवन ‘को भन्दा को कम’ को अवस्थामा ठडिएका थिए । राणाले बाहिरबाट झिकाएका कालिगढले डिजाइन गरेका ती भवन यतिबेला अलि सजिलै देख्न भने सकिँदैनन् । 

अहिलेको इन्जिनियरिङ डिजाइनअनुसार बनाइएका भर्टिकल बिल्डिङ/अपार्टमेन्टको दबदबाभित्र ती छोपिँदै गएका छन् । इतिहासको एउटा विन्दुबाट हेर्दा दरबारै दरबार भएको दरबारमार्गको नाम २०४६ सालको पोलिटिकल चेन्ज आसपासमा तीनधारा पनि रह्यो । तर, अहिले यो नाम लोपोन्मुखजस्तै भइसक्यो । अहिले किङ्स–वे काठमाडौंमा एलिटको सपिङ हब बनेको छ । 
मल्टिनेसनल ब्रान्ड सबैभन्दा पहिले दरबारमार्गमै स्पेस खोज्छन् । यी सबै मुभमेन्टलाई २७ वर्षदेखि हेरिरहेको छ, एउटा रेस्टुरेन्टले । राजाले दरबार छाडेकोदेखि लिएर मल्टिनेसनल कम्पनी केएफसीसम्मको आगमन देखिसकेको यसको नाम हो, रोयल साइनो । रोयल साइनो रेस्टुरेन्ट आफैं पनि सेतो दरबारको छायामा उभिएको छ । कुनै बेला राणाले हुक्का तान्ने थलोसँग जोडिएको थियो, रोयल साइनो । 
यतिबेला देश हाँक्ने नेता जमघट गर्ने हब बनेको छ । भिडियो सुटबाट फुर्सदिला बनेका सेलिब्रिटी यहाँ कफी अर्डर गरिरहेका देखिन्छन् । बैंकर, कर्पोरेट क्षेत्रका कार्ड होल्डर लन्च आवरमा यतै पस्छन् । यसका म्यानेजर उद्धव ढकालका अनुसार, सुरुमा स्थापना गर्नेहरू ट्राभल/टुर क्षेत्रमा आबद्ध २० तन्नेरी थिए । जो नेपालको सुरुको पर्यटन बजारमा हस्ती थिए । 
अंग्रेजी, स्पेनिस, डच, फ्रेन्च बोल्न पोख्त ती तन्नेरी टुरिस्ट सिजन चलेका बेला ‘रेसम फिरिरी...’ गाउँदै गु्रप चलाउँथे । फर्किंदा उनीहरूले जनही १/१ लाख लगानी गरेको रोयल साइनोमा ल्याएर एथेन्टिक तिब्बतियन कुजिन ध्याकु खुवाउँथे । अफ सिजनमा फ्रयांकफर्ट घुम्न निस्किन्थे । ०४६ आसपासको पर्यटन यिनीहरूको ग्रिपमा थियो । यिनैले साथीभाइ जमघट गर्न आफ्नो खैरे ग्रुपलाई रिफ्रेसमेन्ट दिलाउन साइनो खोले । 
पछि यसमा रोयल थपियो । अनि भयो, रोयल साइनो । अहिले रोयल साइनो त्यतिबेलाका २० जनाको पार्टनरसिपबाट छुट्दै सोलो एक जनाको पोल्टोमा आइपुगेको छ । यसलाई सञ्चालन गरिरहेका छन्, सोलुखुम्बुमा जन्मे हुर्केका काजी लामाले । मासिक साढे २ लाख रुपैयाँ घर बहाल मात्रै तिर्ने रोयल साइनो अहिले पनि तिब्बतियन कुजिन घ्याकुका लागि प्रख्यात छ । 
यहाँका एक्जुकेटिभ सेभ माधव थापाका अनुसार, घ्याकु र म:म प्लाटर यहाँ सर्वाधिक अर्डरमा पर्ने रेसिपी हुन् । पछिल्लोपटक हाइजिनमा ध्यान दिन खोजिरहेको रोयलको घ्याकु सेट मेनु हो । 
सुइट कोर्नको सुपबाट सुरु हँुदै भेज म:म, तिब्बतियन ब्रेड, टी म:म पछि सेटमा प्रवेश गर्छ । यो सेटमा राइस र नुडल्स पनि समेटिएको छ । ‘यो प्राय: ट्राभल एजेन्सी, ट्ेरकिङबाट फर्केकाले खोज्छन्,’ सेभ थापाले भने । 

प्रकाशित : वैशाख १७, २०७३ १०:३३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT